YATIRIMCI İLİŞKİLERİ
MEVZUAT EL KİTABI
ESER TAŞCI
ARALIK 2018
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
3
Önsöz
TÜYİD - Yatırımcı İlişkileri Derneği 2009 yılından bu yana faaliyet gösteren ve
Kasım 2018 itibarıyla 70 kurumsal üyesiyle Borsa İstanbul piyasa değerinin
yaklaşık %70’ini temsil eden bir meslek örgütü. Yatırımcı ilişkileri profesyonelleri
olarak, finans piyasası katılımcıları ile şirketlerimizin Yönetim Kurulu ve üst
yönetim arasında çift taraflı bir köprü görevi görüyor, iyi ve kötü günlerde
diyaloğu koruyor, uzun vadeli güven temeline dayanan yatırımcı ilişkileri
stratejisi ile şirketlerimize ve ülkemize katma değer yaratıyoruz.
Yatırımcı ilişkileri, halka açık şirketlerin üzerine düşen görev ve yükümlülüklerin
yerine getirilmesi, sermaye piyasalarının güvenilirliği ve sürdürülebilirliği,
şirketlerin sermaye piyasası araçlarının gerçek değerlerine ulaşması açısından
hayati bir öneme sahip. Bu anlamda mevzuata uyum, yatırımcı ilişkilerinin,
finans, iletişim ve pazarlama gibi işlevlerini tamamlayan önemli bir sorumluluğu.
Elinizdeki bu kitap yatırımcı ilişkileri alanında çalışanlar tarafından bilinmesi
gereken sermaye piyasası mevzuatının güncel olarak takip edilmesini ve
uygulanmasını kolaylaştıracak özenle hazırlanmış içeriğiyle ve kapsamlı olarak
derlediği örneklerle kaynak niteliği taşıyan bir çalışma.
TÜYİD - Yatırımcı ilişkileri Derneği olarak bu konuda üzerimize düşen
sorumluluğu yerine getirmek adına, 15 yıllık yatırımcı ilişkileri deneyimini bu
kitaba aktaran, derneğimizin Mevzuat Çalışma Grubu Başkanı ve Goodyear
Yatırımcı İlişkileri Müdürü Eser Taşcı’ya teşekkürü bir borç biliyor ve
meslektaşlarımızın kılavuzu olacağını düşündüğümüz bu kaynağın basılmasına
katkıda bulunmaktan büyük mutluluk duyuyoruz.
Nursel İlgen, CFA
TÜYİD Yönetim Kurulu Başkanı
TAV Havalimanları Yatırımcı İlişkileri Direktörü
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
4
Giriş
Yatırımcı ilişkileri bölümü çalışanları olarak halka açık şirketlerde zorunlu
ve önemli bir sorumluluğu yerine getiriyoruz. Önemli olduğu kadar da
karmaşık olan bu sorumluluk, birçok farklı kanaldaki düzenlemelere uyumu da
beraberinde getiriyor. Nitekim yatırımcı ilişkilerinin bilmesi gereken mevzuat
sadece birkaç tebliğden ibaret değil ve çok geniş bir alanı kapsıyor. Biz bu
çalışma ile tüm bu sorumlulukları bir araya getirerek zaten gün içinde önemli
bir zaman dilimini analist ve yatırımcılarla olan toplantı ve görüşmelere ayıran
yatırımcı ilişkileri çalışanlarının hayatlarını kolaylaştırmayı hedefledik.
Kuşkusuz mevzuat değişen bir kavram. Ama Türk Ticaret Kanunu’nun
değişmesiyle başlayan ve hızlı bir uyum ve değişimden geçen sermaye
piyasasıyla ilgili düzenlemeler, son dönemlerde oldukça yerine oturdu ve hatta
ülkemiz sermaye piyasaları birçok ülkeye kıyasla daha da “regüle edilmiş” hale
geldi. Bu nedenle biz bu yayında mevzuatın yer aldığı kaynaklara da yer vererek
gerektiği durumlarda referans olarak kullanmanızı istedik. Böylece mevzuat
değişse bile o konunun hangi mevzuatta düzenlendiğini bilmek bize güncel
bilgiye ulaşma olanağı sağlayacak.
Bir başka önemli konu da sermaye piyasası mevzuatında yer alan önemli
tarihler. Bu tarihleri ıskalamamak, biz yatırımcı ilişkileri çalışanları için şart.
Bu nedenle rehberin tamamında sizlere yıllık bir takvim hazırlamanızı ve bu
takvime önemli tarihleri işaretlemenizi öneriyoruz. Mevzuatta geçen önemli
tarihleri de “Takviminize ekleyin.” şeklinde sizlere hatırlattık.
Günümüzün ekonomik şartları önceden bütçe yapmanın önemini daha da
artırıyor. Şirketin toplam bütçesinden pay alabilmek için yatırımcı ilişkileri artık
çok daha fazla katma değerli olmak zorunda, çünkü nakit her zamankinden
daha fazla değerli. Biz de bu noktadan hareketle yıl içinde mevzuata uymak
için ödeme yapmamızı gerektiren hizmetlere ilişkin bilgilere de yer verdik ve
yayında bu bölümleri “Bütçelemeyi unutmayın.” şeklinde notlarla dikkatinize
sunduk.
Bu yayının hazırlanmasında ve yayımlanmasında öncülük eden TÜYİD’e, hazırlık
aşamasında desteklerini esirgemeyen Merkezi Kayıt Kuruluşu, Sermaye Piyasası
Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu ve Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne çok teşekkür
ediyorum. Umarız bu yayınla Türkiye’de halka açık şirketlerin yatırımcı ilişkileri
çalışanlarının işlerini bir nebze de olsa kolaylaştırabilmişizdir.
Saygılarımla,
Eser Taşcı
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
5
İçerik
1. Yatırımcı İlişkileri Bölümünün Kurulması
1.1 Yatırımcı ilişkileri yöneticisinin sahip olması gereken lisanslar
1.1.1 Lisansların alınması
1.1.2 Lisansların yenilenmesi
1.1.3 Sicil işlemleri
1.2 Yatırımcı ilişkileri bölümüyle ilgili KAP duyurusu
2. Yatırımcı İlişkilerinin Akıl Dosyası
2.1. Dış kaynaklar
2.2. İç kaynaklar
2.3. Mevzuattaki değişiklikleri nasıl takip ederiz?
2.4. Yatırımcı ilişkilerinin mevzuat takvimi
3. Yatırımcı İlişkilerinin Sorumlulukları
3.1. Kamuyu aydınlatma
3.1.1. KAP’ı kullanmaya başlamak için
3.1.1.1. Elektronik sertifika
3.1.1.2. KAP üyeliği
3.1.1.3. KAP’ı kullanmaya başlamadan önce izlenmesi gereken
diğer adımlar
3.1.2. Özel durum açıklamaları
3.1.2.1. İçsel bilgi mi kararını vermek
3.1.2.2. İçsel bilginin açıklanmasının ertelenmesi
3.1.2.3. Geleceğe yönelik değerlendirmeler
3.1.2.4. Olağan dışı fiyat ve miktar hareketleri
3.1.2.5. Haber ve söylentilerin doğrulanması
3.1.2.6. Kamuyu aydınlatma uygulamalarının etkin bir şekilde
yerine getirilmesi için gerekli prosedürler
3.1.2.7. Güncelleme zorunluluğu
3.1.3. Finansal raporun kamuya duyurulması
3.1.3.1. Finansal tabloların kamuya duyurulması
3.1.3.2. Sorumluluk beyanının kamuya duyurulması
3.1.3.3. Faaliyet raporunun kamuya duyurulması
3.1.4. İnternet sitesinin yatırımcı ilişkileri bölümü
3.1.5. KAP Şirket Genel Bilgi Formu
3.1.6. Bilgi toplumu hizmetleri
3.2. Kurumsal yönetim
3.3. Yatırımcılarla iletişim
3.4. Genel kurul
3.4.1. Genel kurul öncesi hazırlıklar
3.4.1.1. Bilgilerimizi tazeleyelim
3.4.1.2. Toplantı tarihinin belirlenmesi
3.4.1.3. Toplantı yerinin belirlenmesi
3.4.1.4. Elektronik hazırlık
3.4.1.5. Gündemin belirlenmesi
3.4.1.6. İlan hazırlıkları
3.4.1.7. Genel kurul ilanı
3.4.2. Genel kurul sırası
3.4.3. Genel kurul sonrası
3.5. Temettü
7
9
10
11
12
12
14
14
15
17
17
18
19
21
22
23
24
25
26
29
29
29
29
30
30
31
32
34
35
38
40
42
43
47
48
49
49
49
51
52
53
55
56
62
62
64
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
6
3.6. İçsel bilgilerin ticareti
3.6.1. İçsel bilgiler listesinde yer alan kişilerin sorumlulukları
3.6.2. İdari sorumluluğa sahip kişilerin sorumlulukları
3.7. İlişkili taraf işlemleri
3.7.1. Tek sefere mahsus ilişkili taraf işlemleri
3.7.2. Yaygın ve süreklilik arz eden ilişkili taraf işlemleri
3.8. Yatırımcı Tazmin Merkezi işlemleri
3.9. Sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan diğer yükümlülükler
3.9.1. Sermaye piyasası mevzuatına göre hazırlanan şirket politikaları
3.9.1.1. Bilgilendirme politikası
3.9.1.2. Bağış politikası
3.9.1.3. Kar dağıtım politikası
3.9.1.4. Ücret politikası
3.9.1.5. Diğer politikalar
3.9.2. Kurumsal Yönetim Komitesi’yle ilgili sorumluluklar
3.9.3. Diğer komitelerle ilgili sorumluluklar
3.9.3.1. Denetim Komitesi’yle ilgili sorumluluklar
3.9.3.2. Riskin Erken Saptanması Komitesi’yle ilgili sorumluluklar
3.10. Raporlamalar
3.10.1. Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu
3.10.2. Yaygın ve süreklilik arz eden işlemlere ilişkin yönetim kurulu
raporu
3.10.3. Kurumsal yönetim tebliği gereği hazırlanan ve yönetim
kuruluna sunulan rapor
3.11. Yatırımcı ilişkilerinin mevzuata uyum bütçesi
3.12. Düzenleyici kuruluşlarla ilişkiler
3.12.1. SPK ile ilişkiler
3.12.2. Borsa İstanbul ile ilişkiler
3.12.3. MKK ile ilişkiler
3.12.4. SPL ile ilişkiler
3.12.5. YTM ile ilişkiler
3.13. Bilgi sistemleri yönetimi
4. Sonsöz
4.1. Ne kadar güncelsiniz?
4.2. Ne kadar çabuk, o kadar iyi
4.3. Her şey kayıt altında
65
66
69
70
70
71
72
73
73
73
74
75
76
76
76
77
77
78
78
78
79
79
80
80
80
81
81
82
82
83
83
83
83
84
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
7
1. Yatırımcı ilişkileri bölümünün kurulması
Kuşkusuz mevzuatta yer alan önemli sorumluluklarını yerine getirmek için
öncelikle yatırımcı ilişkileri bölümünün kurulması büyük önem taşıyor. Çünkü bu
bölümün kurulması da aslında mevzuatta düzenlenmiş durumda.
Kurumsal Yönetim Tebliği’nin ilk maddesinde “Payları borsada işlem görmeyen
halka açık ortaklıklar ve payları “Ulusal Pazar, İkinci Ulusal Pazar veya Kurumsal
Ürünler Pazarı” dışındaki diğer pazar, piyasa veya platformlarında işlem gören
ortaklıklar”ın Tebliğin yatırımcı ilişkileri bölümüyle ilgili 11. maddesinde yer alan
hükümlere tabi olmadıkları belirtilmiştir. Buna göre, payları Borsa İstanbul’un
Yıldız Pazar, Ana Pazar ve Kolektif Yatırım Ürünleri ve Yapılandırılmış Ürünler
Pazarında işlem gören ortaklıkların yatırımcı ilişkileri bölümü oluşturması
zorunludur.
Uygulamada bu bölümün büyük oranda finans bölümü altında yapılandırıldığı
görülse de Genel Müdüre doğrudan raporlama yapan yatırımcı ilişkileri
bölümleri de bulunmaktadır. Bu bölümün doğrudan idari sorumluluğu bulunan
bir yöneticiye bağlı olması gerekliliği, sadece bölüm yöneticisini kapsamaktadır.
En az yılda bir kere yönetim kuruluna rapor hazırlanması ise yönetim kuruluna
bağlı olmayı gerektirmemektedir.
Nitekim 2018 yılında TÜYİD tarafından gerçekleştirilen Yatırımcı İlişkileri Çalışan
Profili anketi de bunu doğrular nitelikte. Araştırmaya göre, katılımcıların %51’i
CFO’ya, %19’u CEO’ya, %16’sı ise yönetim kuruluna raporladıklarını belirtmişti.
Kurumsal Yönetim Tebliği M.11 (1)
Ortaklıklar ile yatırımcılar arasındaki iletişimi sağlayan yatırımcı ilişkileri
bölümünün oluşturulması ve bu bölümün ortaklık genel müdürü veya
genel müdür yardımcısına ya da muadili diğer idari sorumluluğu bulunan
yöneticilerden birine doğrudan bağlı olarak çalışması ve yürütmekte
olduğu faaliyetlerle ilgili olarak en az yılda bir kere yönetim kuruluna rapor
hazırlayarak sunması zorunludur.
Kurumsal Yönetim Tebliği M.4.5.10
Kurumsal Yönetim Komitesi, yatırımcı ilişkileri bölümünün çalışmalarını gözetir.
Şekil 1: TÜYİD 2018 Yatırımcı İlişkileri Çalışan Profili Anketi, Yatırımcı ilişkileri kime
raporluyor?
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
8
Aynı şekilde Kurumsal Yönetim Tebliği’nde yer alan yukarıdaki madde, bölümün
şirketin kurumsal yönetim komitesine bağlı olmasını gerektirmemektedir. Kaldı
ki uygulamada bir kişi yerine bir komiteye bağlı olarak faaliyet göstermenin
çeşitli zorlukları bulunmaktadır. Zaten kurumsal yönetim komitesinin de
zorunlu üyesi olan yatırımcı ilişkileri bölüm yöneticisinin, komite toplantılarında,
yatırımcı ilişkileri faaliyetlerinin genel çerçevesi, yatırımcı ilişkileri yıllık takvimi
ve bir önceki toplantıdan toplantı tarihine kadar geçen sürede gerçekleştirilen
yatırımcı ilişkileri faaliyetleri konusunda ilgili komiteye bilgi vermesi ve
diğer komite üyelerinin bu bilgiler ışığı altında toplantıda da hazır bulunan
yatırımcı ilişkileri yöneticisine geri bildirim vermeleri ve bölüm yöneticisini
yönlendirmeleri, mevzuattaki bu yükümlülüğü karşılamaktadır.
Kurumsal Yönetim Tebliği’nin yatırımcı ilişkileri bölümüyle ilgili olan 11.
maddesinin 2. bendinin ilk cümlesinde, bölümle ilgili üç yükümlülük öne
çıkmaktadır. Bunlar; lisans zorunluluğu, tam zamanlı çalışma ve kurumsal
yönetim komitesi üyeliği şeklindedir. Bunlardan şirkette tam zamanlı yönetici
olarak çalışma zorunluluğuna iki istisna getirilmiştir: Bunlardan birincisi, menkul
kıymet yatırım ortaklıklarında söz konusu personelin şirkette tam zamanlı
olarak çalışması zorunlu değildir. İkincisi ise Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)’nın
27.02.2015 tarihli İlke Kararı’nda yer almıştır:
Kurumsal Yönetim Tebliği M.11 (2)
Yatırımcı ilişkileri bölümü yöneticisinin “Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri
Düzey Lisansı” ve “Kurumsal Yönetim Derecelendirme Uzmanlığı Lisansı”na
sahip olması, ortaklıkta tam zamanlı yönetici olarak çalışıyor olması ve
kurumsal yönetim komitesi üyesi olarak görevlendirilmesi zorunludur. Şu
kadar ki, menkul kıymet yatırım ortaklıklarında söz konusu personelin
ortaklıkta tam zamanlı olarak çalışması zorunlu değildir. Yatırımcı ilişkileri
bölümü yöneticisinin ve bu bölümde görev alan asgari bir kişinin adı, soyadı
ve iletişim bilgileri ile bu bilgilerde meydana gelen değişiklikler Kurulun
özel durumlara ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde KAP’ta yayımlanır. Bölüm
yöneticisinin görevinden ayrılması durumunda 30 gün içerisinde yeni bir
kişinin görevlendirilmesi zorunludur.
SPK İlke Kararı (27.02.2015 tarih ve 5/225 s.k.)
1) II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği’nin (Tebliğ) 11’inci maddesinin, Tebliğ
çerçevesinde gerekli lisans şartını sağlayan bir kişinin;
a) Aynı şirketler grubu içerisinde yer almak kaydıyla, Tebliğ uyarınca
belirlenen ikinci grupta yer alan en fazla beş şirkette veya,
b) Aynı şirketler grubu içerisinde yer alma şartı aranmaksızın, Tebliğ uyarınca
belirlenen üçüncü grupta yer alan en fazla beş şirkette yatırımcı ilişkileri
bölümü yöneticisi olarak görev alabilmesi şeklinde uygulanmasına,
2) Şirketlerin işbu karar ile belirlenen esaslara en geç 30.06.2015 tarihine
kadar uyum sağlamaları gerektiğine karar verilmiştir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
9
Yukarıdaki maddenin, yatırımcı ilişkileri bölümünün bilgilerinin Kamuyu
Aydınlatma Platformu (KAP)’ta yayımlanması zorunluluğu ile ilgili olan kısmı, bu
bölümün en az iki kişiden oluşabileceği ile ilgili bir yükümlülüğü içermektedir.
Bu nedenle KAP’ta yapılan duyuruda da en az iki kişinin bilgilerine yer
verilmelidir.
Günümüzde özellikle karmaşık yapıya sahip, yabancı ortaklı şirketlerde işten
ayrılan bir kişinin yerine yeni bir kişinin yerleştirilmesi kimi zaman birkaç a
alabilmektedir. Ancak yatırımcı ilişkileri fonksiyonunun yatırımcılarla iletişimin
sağlanmasındaki kritik önemi nedeniyle bu pozisyon mevzuata göre 30 gün
içinde doldurulmalıdır. Bu amaçla, şirkette yeterli sayıda kişinin gerekli lisanslara
sahip olduğundan emin olunmalıdır.
11. maddede yer verilen yatırımcı ilişkileri yöneticisi terimi, bu bölümün
sorumluluğunu alan kişinin unvanının doğrudan “Yatırımcı İlişkileri Bölümü
Yöneticisi” olması gerektiğiyle ilgili bir zorunluluk getirmemektedir. Unvanı
şirketteki organizasyon yapısı ve bu organizasyondaki yerine göre Yatırımcı
İlişkileri Uzmanı, Yöneticisi, Sorumlusu, Müdürü, Koordinatörü, Direktörü
olabilmekle birlikte şirkette yerine getirdiği sorumluluk tebliğde yer verilen ve
yatırımcı ilişkileri bölümü yöneticisine atfedilen sorumlulukları kapsamaktadır.
Yine aynı şekilde yatırımcı ilişkileri bölümünün görevi, kamuya açıklanması
kaydıyla çeşitli birimler tarafından da yerine getirilebilir. Bu durumda,
görevlerden en çoğundan sorumlu olan yönetici, yatırımcı ilişkileri bölümü
yöneticisi olarak kabul edilir ve tebliğin 11. maddesinde tanımlanan görevler bu
kişi tarafından yerine getirilir.
1.1. Yatırımcı ilişkileri yöneticisinin sahip olması gereken lisanslar
Türk sermaye piyasalarında lisanslarla ilgili düzenlemeler Sermaye Piyasasında
Faaliyette Bulunanlar İçin Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar
Hakkında Tebliğ’de yer almaktadır. Halka açık şirketlerde çalışanların mesleki
yeterliliklerini, bilgi ve becerilerini tespit etmek amacıyla yapılacak sınavlar, bu
tebliğle düzenlenmektedir.
Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 1 Lisansı ve Konut Değerleme Lisansı için
en az iki yıllık yükseköğretim düzeyinde, diğer tüm lisanslar için ise en az dört
yıllık yükseköğretim düzeyinde eğitim alınmış olması gerekmektedir. Kurumsal
Yönetim Tebliği’nin yatırımcı ilişkilerini düzenleyen maddesinde dört yıllık
lisans zorunluluğu bulunmamasına rağmen, sahip olunması gereken lisanslar
nedeniyle yatırımcı ilişkileri yöneticisinin en az dört yıllık lisans eğitimi almış
olması gerekmektedir.
Mevzuatta yatırımcı ilişkileri yöneticisinin sahip olması gereken lisanslarla ilgili
olarak bir istisna bulunmaktadır. Buna göre; “Kurumsal Yönetim Tebliği uyarınca
belirlenen üçüncü grupta yer alan ortaklıkların yatırımcı ilişkileri bölümü
yöneticisinin Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı ve Kurumsal
Yönetim Derecelendirme Uzmanlığı Lisansı’nın herhangi birine veya sadece
Sermaye Piyasası Faaliyetleri Temel Düzey Lisansı’na sahip olması yeterlidir.
Burada önemli bir konuya dikkatini çekmek isteriz. Şirketinizin şu anda
üçüncü grupta yer almış olması bu şekilde kalacak anlamına gelmemektedir.
Bu nedenle bu grupta yer alan bir şirkette görev yapan yatırımcı ilişkileri
yöneticilerine sadece temel düzey lisans ile yetinmemelerini tavsiye ederiz.
Lisanslarla ilgili olarak önemli bir konu da, lisanslama tebliğine göre, lisanslı
kişilerin Sermaye Piyasası Kanunu’na ve bu kanuna dayanılarak yapılan
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
10
düzenlemelere, belirlenen standart ve formlara ve SPK’nın aldığı genel ve özel
nitelikteki kararlara aykırı hareket ettiklerinin tespit edilmesi halinde SPK’nın
lisanslarının geçici veya sürekli olarak iptal edilebilmesidir. Bu madde halka
açık şirketlerin zorunlu ve lisanslı çalışanı olan yatırımcı ilişkileri yöneticisine
büyük sorumluluklar getirmektedir. Bu nedenle bu bölümün çalışanları
gerçekleştirdikleri tüm faaliyetlerde şirketin değil mevzuatın gerekliliklerini
gözetmelidirler.
1.1.1. Lisansların alınması
SPK, sermaye piyasası kurumlarında ve halka açık şirketlerde çalışanların veya
çalışacakların lisans sınavlarını yapma ve lisans verme, lisans sahibi kişilerin
sicilini tutma, SPK’nın düzenlemeleri çerçevesinde yapılan bildirimlerle ilgili
kayıtları tutma ve lisanslarla ilgili eğitim programları düzenlemekle Sermaye
Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu A.Ş. (SPL)’yi yetkilendirmiştir.
18.08.2014 tarihinde yürürlüğe giren Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunanlar
İçin Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ ile lisans türleri
güncellenmiş ve tebliğin Lisans Gerektiren Unvan ve Görevler başlıklı Ek-1
tablosu uyarınca halka açık ortaklıklarda yatırımcı ilişkileri bölüm yöneticilerinin
lisans gereksinimleri Tablo 1’de verilmiştir.
Eski adıyla Sermaye Piyasası İleri Düzey, yeni adıyla Sermaye Piyasası
Faaliyetleri Düzey 3 lisansı olan lisansın içeriğinde 12, kurumsal yönetim
derecelendirme lisansında ise toplam beş konu bulunmaktadır. Bu konulardan
“geniş kapsamlı sermaye piyasası mevzuatı ve meslek kuralları”, “temel finans
matematiği ve değerleme yöntemleri”, “ticaret hukuku” ve “muhasebe ve
finansal raporlama” iki lisansın da ortak konularıdır.
Sınavlar kağıt ortamında ve elektronik ortamda yapılmaktadır. SPL’nin
yayımladığı verilere göre 30 Haziran 2018 tarihi itibarıyla 15.946 kişi Sermaye
Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 lisansına, 4.250 kişi ise Kurumsal Yönetim
Derecelelendirme lisansına sahiptir.
Lisanslama sınavlarıyla ilgili tüm bilgilere SPL’nin internet sitesinden
1
ulaşabilirsiniz.
Tablo 1: Lisans Gerektiren Unvan ve Görevler, VII-128.7 Ek 1, Halka Açık Ortaklıklar
1
https://www.spl.com.tr/spl/eep/Pdefault.aspx
Yatırımcı İlişkileri Bölümü Yöneticisi (II-17.1
sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği uyarınca
birinci ve ikinci grupta yer alan halka açık
ortaklıklar)
Yatırımcı İlişkileri Bölümü Yöneticisi (II-17.1
sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği uyarınca
üçüncü grupta yer alan halka açık
ortaklıklar)
Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey
3 Lisansı ve Kurumsal Yönetim
Derecelendirme Lisansı
Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey
2 Lisansı veya Kurumsal Yönetim
Derecelendirme Lisansı
Halka Açık Şirketler
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
11
1.1.2. Lisansların yenilenmesi
Lisans sahibi olanlar her üç yılda bir lisans yenileme eğitimlerine katılmak
zorundadırlar. Bu eğitimler 2014 yılından itibaren elektronik ortamda
yapılmaktadır. Lisans yenileme eğitimleri sonunda sınav yapılmamakla birlikte
elektronik ortamdaki eğitimin içeriğinde bulunan not verilmeyen değerlendirme
sorularının doğru cevaplanması ve eğitim süresinin en az %90’ına katılım
zorunludur.
Lisansın askıya alınmaması için gerekli yenileme eğitimleri zamanında
alınmalıdır. Lisansı askıya alınanlar lisans konusu faaliyette bulunamazlar.
Yenileme eğitimlerine katılmak suretiyle askıya alınan lisans tekrar geçerli hale
getirilebilir.
Lisans sahipleri, bir lisans için yenileme eğitimi aldıktan sonra altı ay içerisinde,
başka bir lisans için yenileme eğitimi almak istemesi durumunda ortak olan
zorunlu derslerin yerine seçimlik derslerden konu belirleyebilmektedir. Konuya
ilişkin örnek verilmek gerekirse; Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 Lisansı
için yenileme eğitimi alındıktan sonra altı ay içerisinde Kurumsal Yönetim
Derecelendirme Lisansı için yenileme eğitimi alınmak istenmesi halinde
önceden alınmış olan zorunlu dersler yerine eğitim havuzunda tanımlı seçmeli
eğitimlerden seçme olanağı bulunmaktadır.
Tablo 2: Lisanslara göre sınav konuları
TAKVİMİNİZE EKLEMEYİ UNUTMAYIN
Lisanslarınızın yenilenmesi gereken tarihleri takviminize
işaretlemeyi unutmayın!
Sermaye Piyasası
Faaliyetleri
Düzey 3 Lisansı
Sermaye Piyasası
Faaliyetleri
Düzey 2 Lisansı
Kurumsal Yönetim
Derecelendirme
Lisansı
1) Geniş kapsamlı sermaye piyasası
mevzuatı ve meslek kuralları
2) Sermaye piyasası araçları 1
3) Sermaye piyasası araçları 2
4) Yatırım kuruluşları
5) Finansal piyasalar
6) Takas, saklama ve operasyon
işlemleri
7) Finansal yönetim ve mali analiz
8) Ticaret hukuku
9) Muhasebe ve finansal raporlama
10) Genel ekonomi
11) Temel finans matematiği ve
değerleme yöntemleri
12) Kurumlarda ve sermaye
piyasasında vergilendirme
1) Geniş kapsamlı sermaye
piyasası mevzuatı ve meslek
kuralları
2) Sermaye piyasası araçları 1
3) Sermaye piyasası araçları 2
4) Yatırım kuruluşları
5) Finansal piyasalar
6) Takas, saklama ve operasyon
işlemleri
7) Finansal yönetim ve mali analiz
8) Ticaret hukuku
9) Muhasebe ve finansal raporlama
1) Geniş kapsamlı sermaye
piyasası mevzuatı ve
meslek kuralları
2) Temel finans matematiği
ve değerleme yöntemleri
3) Ticaret hukuku
4) Muhasebe ve finansal
raporlama
5) Kurumsal yönetim
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
12
1.1.3. Sicil işlemleri
Halka açık şirketler, yatırımcı ilişkileri bölüm yöneticisinin işe giriş tarihinden
itibaren on iş günü içerisinde SPL’ye bildirimde bulunmak zorundadır. Söz
konusu kişilerin işten ayrılmaları halinde de, ayrılış tarihinden itibaren yine on iş
günü içerisinde SPL’ye bildirimde bulunulması zorunludur.
Sermaye piyasası kurumlarında ve halka açık ortaklıklarda lisansa tabi
görevlerde istihdam edilen kişilerin tüm sicil ve lisans bilgileri SPL’nin
Lisanslama ve Sicil Tutma Sistemi (LSTS) nezdinde tutulmaktadır. Sicil
bildirimine konu olan işlemler, lisansa tabi görevde çalışan kişilerin bireysel
olarak gerçekleştirdikleri bir işlem olmayıp ilgili kurumların insan kaynakları
yetkililerince veya bu konuda yetkilendirilmiş kişilerce yapılabilmektedir.
Sicil bildirim işlemleri LSTS üzerinden ilgili yetkililer tarafından elektronik
olarak yapılmakta olup sistem üzerinden üretilen bildirim form ve eklerinin ilgili
kurumun yetkililerince imzalandıktan sonra SPL’ye iletilmesi gerekmektedir.
SPL’ye iletilen bildirimler, SPL uzmanları tarafından kontrol edildikten
sonra uygunluğu görülenler, yine SPL uzmanları tarafından LSTS üzerinden
onaylanarak bildirim işlemleri tamamlanmaktadır.
SPL’nin yayımladığı verilere göre, 30 Haziran 2018 tarihi itibarıyla sermaye
piyasası kurumlarında ve halka açık ortaklıklarda lisansa tabi görevlerde çalışan
tekil kişi (Kurumlarda birden fazla lisansa tabi pozisyonda görevlendirilmiş
kişiler tek kişi olarak dikkate alınmıştır.) sayısı toplamda 21.840 iken bu kişilerin
265’i halka açık şirketlerde çalışmaktadır.
1.2. Yatırımcı ilişkileri bölümüyle ilgili KAP duyurusu
Yukarıda yer verdiğimiz üzere yatırımcı ilişkileri bölümüyle ilgili yapılacak olan
KAP duyurusunda aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir:
Tablo 3: SPL Ücret Tarifesi
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
Yatırımcı ilişkileri bölümünün bütçesi hazırlanırken SPL tarafından
sunulan hizmetlerin ücrete tabi olduğu unutulmamalıdır.
Bu kapsamda, SPL tarafından sunulan hizmetlere ilişkin olarak
17.03.2018 tarihi itibarıyla uygulanan ücret tarifesine Tablo 3’te yer
verilmektedir.
Hizmet Ücret Türü Ücret (TL – KDV dahil)
Lisans Başvuru Ücreti 130
Sınav Başvuru Ücreti (kağıt ortamında düzenlenen lisanslama sınavları) 240
Elektronik Lisanslama Sınavları Sınav Konusu Ücreti (her bir modül için) 75
Sicil Tutma Ücreti (lisansa tabi görevde çalışan her bir personel için) 65
Lisans Yenileme Eğitimi 360
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
13
• Bölüm yöneticisinin adı, soyadı
• Bu bölümde görev alan diğer bir kişinin adı, soyadı
• Bu kişilerin iletişim bilgileri
• Bölüm yöneticisinin tam zamanlı olarak görev yaptığı bilgisi
Yukarıda yer verilen bilgilerde bir değişiklik olduğunda, meydana gelen
değişiklikler de KAP’ta duyurulmalıdır. Bu değişiklikler bölümün yöneticisinin ve
çalışanın adı, soyadı ve iletişim bilgilerini kapsamaktadır. Yani bölüm çalışanının
telefon numarası veya e-posta adresindeki değişiklik de bunlara dahildir.
Yatırımcı ilişkileri bölümüyle ilgili yapılacak olan KAP duyurusunda, duyuruya
konu olan yatırımcı ilişkileri yöneticisinin şirkette tam zamanlı olarak görev
yaptığı bilgisinin eklenmesi de tavsiye edilmektedir.
KAP’ta yapılacak olan bu duyuru Özel Durumlar Tebliği’ne uygun olarak
yapılmalıdır, buna göre açıklamaların derhal yapılması esastır. Bu bölümle
ilgili bir atama veya değişiklik olduğunda açıklama atamanın veya değişikliğin
olduğu gün yapılmalıdır. KAP’ta bu konuya ilişkin özel bir şablon olmaması
nedeniyle, duyuru Özel Durumlar Açıklaması (Genel) şablonu kullanılarak
yapılmalıdır.
KAP’ta yayımlanan şirkete ilişkin genel bilgilerde herhangi bir değişiklik söz
konusu olduğunda, şirketler tarafından gerekli güncellemenin en geç iki iş günü
içinde yapılması zorunludur. Bu nedenle özel durumun yayımlanmasını takip
eden iki iş günü içinde, KAP Şirket Genel Bilgi Fomu’nda “Yatırımcı İlişkileri
Bölümü ve Bağlantı Kurulacak Şirket Yetkilileri” bölümü güncellenmelidir.
Yeni halka açılan şirketlerin yatırımcı ilişkileri bölümüyle ilgili yükümlülüklerini,
paylarının borsada işlem görmeye başlaması tarihinden itibaren altı ay
içerisinde yerine getirmesi gerekir.
Yatırımcı İlişkileri bölümü kurulduğunda ve yatırımcı ilişkileri yöneticisi
işe başladığında yerine getirilmesi gerekenler bunlarla sınırlı değildir.
Bunların dışında bir de KAP Üyeliğine ve KAP’a Bildirim Gönderimine İlişkin
Usul ve Esaslar Yönergesi’nde yer alan KAP Üyesi Bilgi Formu (Ek 8)’in
güncellenmesinde fayda vardır. Nitekim bu bölümde yer alan “Bağlantı
Kurulacak Şirket Çalışanı (ad soyad, e-posta, tel)” bölümüne şirketin yatırımcı
ilişkileri bölümünün bilgileri yazılmaktadır.
Şekil 2: KAP Şirket Genel Bilgi Formu, Yatırımcı İlişkileri Bölümü ve Bağlantı Kurulacak
Şirket Yetkilileri
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
14
2. Yatırımcı İlişkilerinin Akıl Dosyası
Yatırımcı ilişkileri bölümü kurulduktan ve gerekli duyurular yapıldıktan sonra
bölümün faaliyetlere başlamasından önce kendisine mevzuattan kaynaklanan
sorumluluklarını yerine getirmesi için bir bilgi dosyası hazırlamasında
fayda bulunmaktadır. Nitekim tüm mevzuatın ezbere bilinmesi olanaksızdır,
ayrıca genel kurul, temettü gibi yılda bir kez yani seyrek olarak yerine
getirilen işlemlerin ilgili dönem öncesinde gözden geçirilmesi olası yanlışları
engelleyecektir. Böylece acil bir durum olduğunda da tüm önemli bilgiler
elinizin altında bulunmuş olur.
2.1. Dış kaynaklar
Bu mevzuattan en önemlileri aşağıda sıralanmıştır. Kurumsal Yönetim Tebliği ve
Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Şablonu, Özel Durumlar Tebliği ve Rehberi
ile Kar Payı Tebliği ve Rehberi birlikte değerlendirilmelidir.
1. Türk Ticaret Kanunu
2. Sermaye Piyasası Kanunu
3. Kurumsal Yönetim Tebliği ve Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu
Şablonu
4. Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği
5. Özel Durumlar Tebliği & Rehberi
6. Kar Payı Tebliği & Rehberi
Yatırımcı ilişkileri açısından ikincil öneme sahip olan mevzuattan sadece
Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere
İlişkin Usül ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, kaydi sisteme geçilmeden önce
halka açılan şirketler için gereklidir. Kimi zaman yeni bir mevzuat yayımlandığı
zaman tebliğin adı nedeniyle bizi ilgilendirmediği düşüncesine kapılmamak
gerekir. Örneğin piyasa bozucu eylemler tebliğinde doğrudan yatırımcı
ilişkilerini ilgilendiren maddeler bulunmaktadır. İkincil öneme sahip mevzuata
örnek olarak aşağıdakiler sayılabilir:
1. Yöneticilerin Net Alım Satım Kazançlarını İhraççılara Ödemeleri Hakkında
Tebliğ
2. Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği
3. Kamuyu Aydınlatma Platformu Tebliği
4. Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak
Tedbirler Tebliği
2
https://www.kap.org.tr/project/KAP/file/content/KAP%20Hakkında%2Fİlgili%20
Mevzuat%20ve%20Düzenlemeler%2FYönergeler%2FKAP%20Yönerge%20Mayıs%202018
Yatırımcı ilişkileri işe başlama kontrol listesi:
- Yatırımcı ilişkileri bölüm yöneticisinin raporladığı kişinin adı, içsel
bilgilere erişenler listesinde idari sorumluluğa sahip olarak işaretli mi?
- Bölümle ilgili KAP duyurusu yapıldı mı?
- KAP Şirket Genel Bilgi Formu’nda gerekli değişiklik yapıldı mı?
- İnsan kaynaklarınca lisanslı kişi istihdamına ilişkin sicil işlemleri
tamamlandı mı?
- KAP Üyesi Bilgi Formu (Ek 8) güncellendi mi?
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
15
5. Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı Suçları Hakkında Bildirim
Yükümlülüğü Tebliği
6. 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 13 üncü maddesinin 4. fıkrasının
Kısmen İptali Üzerine YTM tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
7. Bilgi Sistemleri Yönetimi Tebliği
8. Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunanlar için Lisanslama ve Sicil Tutmaya
İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ
SPK’nın anasayfasından Mevzuat, Yeni Sermaye Piyasası Mevzuatı, Mevzuat
sekmeleri izlenerek
3
tüm tebliğlere kolaylıkla ulaşılabilmektedir. Tebliğler
dışında eğer bir ilke kararına ihtiyacınız olursa bu bölüme de yine aynı sayfadan
ulaşılabilmektedir. Kar payı ve özel durumlara ilişkin rehberlere ise yine SPK’nın
anasayfasından Şirketler, Halka Açık Şirketler: Düzenlemeler ve Süreçler
sekmeleri izlenerek ulaşılabilir.
Yatırımcı ilişkilerinin sorumluluklarını yerine getirmesini için SPK’nın tebliğlerinin
dışında iki adet de yönetmelik öne çıkmaktadır. Bunlar:
• Sermaye Şirketlerinin Açacakları İnternet Sitelerine Dair Yönetmelik
• Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında
Yönetmelik
Bu yönetmeliklere Ticaret Bakanlığı’nın internet sitesinin mevzuat bölümünden
Kurum Yönetmelikleri başlığı altından ulaşılabilir.
4
Tebliğ ve yönetmelikler dışında aşağıdaki iki dokümanın da dosyanızda
bulunmasında yarar vardır:
• KAP’a Bildirim Gönderimine ilişkin Usül ve Esaslar Yönergesi
• Borsa İstanbul Kotasyon Yönergesi
2.2. İç kaynaklar
Tüm bu saydığımız mevzuatın dışında, şirketin içinde kullanılan politika ve
prosedürleri de hazırladığımız bu bilgi bankasına ilave etmemiz gerekir. Bu
politikalardan özellikle sermaye piyasası mevzuatına uyum için çıkarılan ve
yönetim kurulu ve genel kurul tarafından onaylanan/bilgisine sunulan bağış
politikası, kar dağıtım politikası gibi politikalar her zaman yatırımcı ilişkilerinin
elinin altında bulunmalıdır. Aşağıdakilerle sınırlı olmamak üzere, şirket için
politika ve prosedürler:
• Esas sözleşme
• Şirket etik kodları
• Bilgilendirme politikası
• Ücretlendirme politikası
• Bağış politikası
• Kar dağıtım politikası
• Genel kurul iç yönetmeliği
• İmza sirküleri
3
mevzuat.spk.gov.tr/
4
https://kms.kaysis.gov.tr/Home/Kurum/24308261?AspxAutoDetectCookieSupport=1
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
16
• Özel Durumlar Tebliği gereğince hazırlanan, kamuyu aydınlatma
uygulamalarının etkin bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli prosedürler
• İçsel bilgilere erişimi olanlar listesi
• Fiili dolaşım listesi
Yukarıda önerilen kaynaklardan yararlanarak siz de kendi listenizi
oluşturabilirsiniz.
Tablo 4: Yatırımcı ilişkilerinin elinin altında olması gereken dış ve iç kaynaklar
Dış kaynaklar
Türk Ticaret Kanunu
Sermaye Piyasası Kanunu
Kurumsal Yönetim Tebliği ve Kurumsal Yönetim
İlkelerine Uyum Raporu Şablonu
Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği
Özel Durumlar Tebliği & Rehberi
Kar Payı Tebliği & Rehberi
Yöneticilerin Net Alım Satım Kazançlarını
İhraççılara Ödemeleri Hakkında Tebliğ
Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği
Kamuyu Aydınlatma Platformu Tebliği
Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı
İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliği
Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı Suçları
Hakkında Bildirim Yükümlülüğü Tebliği
6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13 üncü
maddesinin 4. fıkrasının Kısmen İptali Üzerine
YTM tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 13 üncü
maddesinin 4. fıkrasının Kısmen İptali Üzerine
YTM tarafından Yatırımcılara Yapılacak Ödemelere
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
Bilgi Sistemleri Yönetimi Tebliği
Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunanlar
için Lisanslama ve Sicil Tutmaya İlişkin Esaslar
Hakkında Tebliğ
Sermaye Şirketlerinin Açacakları Internet Sitelerine
Dair Yönetmelik
Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari
İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik
KAP’a Bildirim Gönderimine ilişkin Usül ve Esaslar
Yönergesi
Borsa İstanbul Kotasyon Yönergesi
İç Kaynaklar
Esas sözleşme
Şirket etik kodları
Bilgilendirme politikası
Ücretlendirme politikası
Bağış politikası
Kar dağıtım politikası
Genel kurul iç yönetmeliği
İmza sirküleri
Özel Durumlar Tebliği gereğince hazırlanan,
kamuyu aydınlatma uygulamalarının etkin
bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli
prosedürler
İçsel bilgilere erişimi olanlar listesi
Fiili dolaşım listesi
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
17
Yatırımcı ilişkilerinin sorumluluklarını yerine getirmeye başlamadan önce
öğrenmesi gereken iki bilgi daha vardır. Bunlardan birincisi Kurumsal Yönetim
Tebliği’nin uygulamasına yönelik olarak çeşitli farklılıklar getiren grup
bilgisidir. Bir yıl boyunca geçerli olacak bu grup bilgisi, yıl içinde de zaman
zaman kriterlere göre hesaplanarak, bir sonraki yıl için değişme potansiyeli
öngörülerek grup değişikliğinin getireceği ek yükümlülüklere önceden hazır
olunmalıdır.
Bilinmesi gereken ikinci konu ise, tebliğlerde yer alan rakamsal tutarların
faaliyet gösterilen yıl için geçerli olan yeniden değerlenmiş tutarlarıdır. Bu iki
bilgi de SPK’nın yayımlamış olduğu yılın ilk haftalık bülteninde yer almaktadır.
Hazırladığımız dosyada yer alan tebliğlerdeki değişen rakamsal tutarları üzerine
elle yazarak değiştirmemiz güncel bilgiye ulaşmamız açısından önem arz
etmektedir.
Biz bu yayında yatırımcı ilişkilerinin işin olağan seyri kapsamında ve genellikle
periyodik olarak gerçekleştirdiği sorumluluklara ilişkin mevzuata yer vermeye
çalıştık. Yıl içinde sadece bu mevzuat yeterli olabileceği gibi her zaman
karşılaşmadığımız farklı işlemlere ilişkin mevzuat için farklı kaynaklara
başvurmamız gerekir. Aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmek için parantez içinde
yer verilen tebliğlere uygun olarak hareket etmek gerekmektedir:
• Borçlanma aracı ihracı (Borçlanma Araçları Tebliği)
• Kayıtlı sermaye tavanı artışı (Pay Tebliği)
• Sermaye artışı (Pay Tebliği)
• Hisse geri alımı (Geri Alınan Paylar Tebliği)
• Önemli işlemler (Önemli Nitelikteki İşlemlere İlişkin Tebliğ)
• Kottan çıkma (Ortaklıkların Kanun Kapsamında Çıkarılması Tebliği &
Ortaklıktan Çıkarma ve Satma Tebliği & Pay Alım Teklifi Tebliği)
• Birleşme ve Bölünme İşlemleri (Birleşme ve Bölünme Tebliği)
2.3. Mevzuattaki değişiklikleri nasıl takip ederiz?
Yatırımcı ilişkilerinin sorumluluklarını yerine getirmek için en çok referans
alacakları kaynağın çıktısını hazırladık, yeniden değerlenen tutarları güncelledik,
peki bu yeterli mi? Elbette değil, çünkü mevzuat günün değişen şartlarına ve
beklentilere göre değişiyor. Bu nedenle bizim mevzuatta olan değişiklikleri
de takip etmemiz gerekiyor. Bu ise çok fazla kaynaktan bilgi akışı olduğu için
zaman zaman zor olabiliyor. Mevzuatta olan değişiklikleri takip edebileceğiniz
kaynakların bir kısmına aşağıda sizin için yer verdik:
• SPK Bülteni ve duyuruları
• KAP duyuruları
• Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) duyuruları
• Borsa İstanbul duyuruları
• Hukuk bürolarının newsletterları
• Resmi gazete
• TÜYİD / TKYD Duyuruları
2.4. Yatırımcı ilişkilerinin mevzuat takvimi
Genellikle yılın son çeyreğinde bir sonraki yılın taslak takvimi ve bu takvime
göre bütçesi hazırlanır. Biz burada yatırımcı ilişkilerinin mevzuata ilişkin yıllık
bir takvim hazırlamasının öneminden bahsedeceğiz. Yatırımcı ilişkilerinin
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
18
sermaye piyasası mevzuatına uyumdan kaynaklanan birçok sorumluluğundan
bir takvime bağlanabilecekleri bir takvimde işaretlemesi, kuşkusuz bu tarihlerin
geçirilmemesi açısından çok önemlidir. Bu tarihlere ilişkin elektronik ortamda
hatırlatma koymak; süresi dolmuş bir elektronik imza ile KAP’ta duyuru
göndermeye çalışmak, zamanında uyarmayı unuttuğumuz bir kişinin yasak
dönem içinde şirket hissesiyle işlem yaptığını öğrenmek gibi kötü sonuçlarla
karşılaşmamızı engeller.
Bu takvime koyabileceğiniz mevzuatla ilgili bazı tarihlere örnekler:
• Resmi tatiller
• Finansalların son yayımlanma tarihleri
• Genel kurul tarihi
• Vergi Dairesine gönderilen geçici finansallar
• Temettü ödeme tarihi
• Çeyrek bazında yasak dönem başlangıç tarihi
• Elektronik imza sertifikalarının süre sonu
• Lisanslarınızın süre sonu
3. Yatırımcı ilişkilerinin sorumlulukları
Yatırımcılarla şirket arasında yapılan tüm yazışmaların kayıtlarının güncel
olarak tutulması gerekmektedir. Burada analistlerle yazılan yazışmalar da buna
dahil edilmelidir. Tebliğin bu maddesinde yer alan “yatırımcılar” sözcüğünün
kullanımının hem mevcut hem potansiyel yatırımcıları kapsadığı düşünülebilir.
Zira şirketler yatırımcılarının listesine yılda bir kez ulaşabilmektedir. Bu nedenle
bilgi talebi nedeniyle şirkete başvuran / arayan kişinin yatırımcı olup olmadığını
teyit etme olanağı bulunmamaktadır.
İkinci maddede yine pay sahiplerininin yazılı bilgi taleplerini yanıtlamaktan
bahsedilmektedir. Burada da söz konusu olan potansiyel ve mevcut
yatırımcılarla birlikte analistler olmalıdır. Mevzuatta bilgi taleplerinin yazılı
olarak yanıtlanmasından bahsedilmekle birlikte uygulamada bilgi talepleri
sözlü ve yazılı olarak yanıtlanmaktadır. Bu nedenle kimi şirketlerde sıkça arayan
ve yatırımcı ilişkilerini sözlü olarak taciz eden bireysel yatırımcılar, kibar bir
biçimde yazılı iletişime davet edilmeli, böylece yatırımcı ilişkilerinin zamanını
almalarının ve moralini bozmalarının önüne geçilmelidir.
Kurumsal Yönetim Tebliği M.11 (5)
Yatırımcılar ile ortaklık arasında yapılan yazışmalar ile diğer bilgi ve
belgelere ilişkin kayıtların sağlıklı, güvenli ve güncel olarak tutulmasını
sağlamak.
Ortaklık pay sahiplerinin ortaklık ile ilgili yazılı bilgi taleplerini yanıtlamak.
Genel kurul toplantısı ile ilgili olarak pay sahiplerinin bilgi ve incelemesine
sunulması gereken dokümanları hazırlamak ve genel kurul toplantısının
ilgili mevzuata, esas sözleşmeye ve diğer ortaklık içi düzenlemelere uygun
olarak yapılmasını sağlayacak tedbirleri almak.
Kurumsal yönetim ve kamuyu aydınlatma ile ilgili her türlü husus da dahil
olmak üzere sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerin
yerine getirilmesini gözetmek ve izlemek.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
19
Genel kurul ile ilgili olan madde genel kurulun tamamen yatırımcı ilişkileri
bölümü tarafından gerçekleştirilmesini kapsamamakta, genel kurulda
kullanılacak dokümanların hazırlanmasını ve genel kurulun dış ve iç mevzuata
uyumunun sağlanması için gerekli tedbirleri almaktan ibarettir. Mevzuatta bu
dokümanların arasında esas sözleşme de sayılmıştır. Bu nedenle daha önce de
ele aldığımız gibi esas sözleşmenin yatırımcı ilişkilerinin akıl dosyasında yer
alması önemlidir. Birçok şirkette genel kurullar hukuk ve diğer bölümlerle iş
birliği içinde düzenlenmektedir.
Kurumsal Yönetim Tebliği’nde yukarıda şekilde dört madde halinde sıralanan
yatırımcı ilişkilerinin sorumlulukları aslında çok geniş bir alanı kapsamaktadır.
Çünkü sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerin yerine
getirilmesini gözetmek (yerine getirmek değil) için öncelikle bu mevzuatı
bilmek gerekir. Kurumsal yönetim daha çok yönetim kurulunda ele alınması
gereken bir sorumluluk olup yatırımcı ilişkilerinin bu alandaki çalışmaları; ilkeleri
bilmek, bu ilkelere uyumu raporlamak ve kurumsal yönetim komitesi üyeliğiyle
sınırlı kalmaktadır.
Son maddede değinilen kamuyu aydınlatma ise bu kitabın en önemli kısmını
oluşturmaktadır. Çünkü kamuyu aydınlatma araçları çok çeşitlidir ve her biri çok
ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.
Biz bu yayında, yatırımcı ilişkilerinin sermaye mevzuatına olan uyumla ilgili
sorumluluklarını da kapsayacak şekilde bölümün sorumluluklarını aşağıdaki
şekilde ele aldık:
1. Kamuyu aydınlatma
2. Kurumsal yönetim
3. Yatırımcılarla iletişim
4. Genel kurul
5. Temettü
6. İçsel bilgilerin ticareti
7. İlişkili taraf işlemleri
8. Yatırımcı Tazmin Merkezi işlemleri
9. Sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan diğer yükümlülükler
10. Raporlamalar
11. Bütçe
12. Düzenleyici kuruluşlarla ilişkiler
13. Bilgi sistemleri yönetimi
3.1. Kamuyu Aydınlatma
Kamuyu aydınlatma, şirketle ilgili sürekli ve içsel bilgilerin sermaye piyasasında
tanımlanan iletişim araçları aracılığıyla mevzuata uygun biçimde açıklanmasıdır.
Kamuyu aydınlatma yükümlülüğüyle hedeflenen, tam ve doğru bilgilendirmenin
sağlanması yoluyla sermaye piyasasının açıklık ve dürüstlük içinde işlemesinin
temin edilmesidir.
5
Kamuyu aydınlatmak için yapılacak olan açıklamaların, yapılacak olan
açıklamadan yararlanacak kişi ve kuruluşların karar vermelerine yardımcı olacak
şekilde;
5
http://www.borsaistanbul.com/sirketler/sirketlerin-yukumlulukleri/pay-piyasasi/kamuyu-
aydinlatma
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
20
• Zamanında
• Doğru
• Eksiksiz
• Anlaşılabilir
• Karşılaştırılabilir
• Güvenilir
• Yorumlanabilir
• Düşük maliyetle kolay erişilebilir
• Eşit bir biçimde ve
• Tarafsız
olarak yapılması esastır.
Şirketlerin kamuyu aydınlatmak için kullanabilecekleri iletişim araçları
günümüzde neredeyse sonsuz sayıdadır. Ancak biz burada sadece sermaye
piyasasında düzenlenmiş olan zorunlu araçlara yer verdik. Bu araçları aşağıdaki
şekilde sıralayabiliriz:
Şekil 3: Yatırımcı ilişkilerinin kullandığı iletişim araçlarına örnekler
Factsheet
Roadshows
Şirket Sunumu
Fabrika / Saha
Ziyareti
Yatırımcı
Konferansları
Kurumsal
Sorumluluk
Raporu /
Entegre Rapor
Finansal
Bilgilendirme
Notu
(Earnings
Resease) /
Webcast
Şirket
Aplikasyonları
Yatırımcı /
Analist
Toplantıları
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
21
Tablo 5: Zorunlu yatırımcı ilişkileri iletişim araçları
Şekil 4: KAP’taki adımlar
Bu tabloda yer alan özel durum açıklamaları ve finansal rapor olarak
adlandırılan ve finansal tablolar, sorumluluk beyanı ve ara dönem / yıllık
faaliyetleriyle ilgili bildirimler Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP)’ta
yayımlanmaktadır. Bu nedenle bu bölüme başlamadan önce KAP üyeliği konusu
ele alınacaktır.
3.1.1. KAP’ı kullanmaya başlamak için
Kamuyu aydınlatmada KAP’ı aktif olarak kullanmaya başlamak için aşağıdaki
süreçlerden geçmek gerekmektedir:
*İngilizce bildirim zorunluluğu için lütfen özel durumlar bölümüne bakınız.
İletişim aracı
Özel durum
açıklamaları
Finansal tablolar
Sorumluluk beyanı
Yıllık faaliyet raporu
Ara dönem faaliyet
raporu
Internet sitesinin
yatırımcı ilişkileri
bölümü
KAP Şirket genel
bilgi formu
Bilgi Toplumu
Hizmetleri
Sıklığı
-
Her çeyrek
Her çeyrek
Her yıl
1, 2 ve 3. çeyrek
-
-
-
Dili
Türkçe, 1. grup
şirketler için
aynı zamanda
İngilizce
Türkçe
Türkçe
Türkçe
Türkçe
Türkçe
Türkçe
Türkçe
Yer alması
gereken
platform
KAP, Internet
sitesi
KAP, Internet
sitesi
KAP, Internet
sitesi
KAP, Internet
sitesi
KAP, Internet
sitesi
Internet sitesi
KAP
Internet sitesi
Hazırlayan
Yatırımcı
ilişkileri
Finansal
raporlama
Yatırımcı ilişkileri
Yatırımcı ilişkileri,
iletişim, hukuk, v.b.
Yatırımcı ilişkileri
Yatırımcı ilişkileri
Yatırımcı ilişkileri
Yatırımcı ilişkileri
FİNANSAL RAPOR
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
22
Halka açık şirketlerin bilgi, belge ve açıklamalarının elektronik ortamda
imzalanarak KAP’a gönderilmesi Kamuyu Aydınlatma Tebliği ile
düzenlenmektedir. Kamuya duyurulmak üzere KAP’a gönderilmesi gereken
bildirimlerde elektronik imza kullanılır.
Tebliğe göre şirketlerin yeterli sayıda elektronik sertifika almış olması
gerekmektedir. Ayrıca elektronik sertifikaların değişmesini gerektiren
durumlarda, sertifika başvurusunun, değişikliğin meydana geldiği tarihi izleyen
üç iş günü içerisinde yapılması zorunludur.
3.1.1.1. Elektronik sertifika
Şirketlerin nitelikli elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarına (ESHS) başvurarak
yeterli sayıda sertifika almış olmaları ve bu sertifikaların son kullanım tarihlerini
takip etmesi gerekmektedir. Artık elektronik imza birçok farklı uygulamada
kullanılmakta şirketlerin farklı bölümlerinde, farklı amaçlarla kullanılmaktadır.
Tüm sertifikaları değil ama şirketin MKS, KAP, e-GKS ve e-ŞİRKET
uygulamalarında kullanmış olduğu elektronik imzalar, şirketlerde genellikle
yatırımcı ilişkileri tarafından takip edilmektedir.
Elektronik imzaların kullanımına ilişkin olarak dikkat edilmesi gereken iki önemli
konu vardır. Bunlardan birincisi KAP Üyeliğine ve KAP’a Bildirim Gönderimine
ilişkin Usül ve Esaslar Yönergesi’nde yer almaktadır. Buna göre, “KAP’a bildirim
gönderiminin engellenmemesi ve iş sürekliliğinin sağlanmasını teminen,
a) KAP’a bildirim gönderen kullanıcıların halihazırda kullanmakta oldukları
elektronik sertifikaları dışında bir başka ESHS’den de elektronik sertifika
almaları,
b) Farklı ESHS’lerden alınmış elektronik sertifikaların KAP sisteminde sorunsuz
çalışabilmesi amacıyla, bu sertifikalara ilişkin elektronik sertifika sürücüsü
kurulumlarının halihazırda KAP-BİY uygulamasını kullanmakta oldukları
bilgisayarlar dışındaki bilgisayarlarda yapılması ve
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
Elektronik sertifikalar ücrete tabidir. Bu nedenle yeterli sayıda
sertifikanın alınması ve gerektiğinde yenilenmesi için gerekli
bütçeyi ayırmayı unutmayın.
Tablo 6: Elektronik sertifikaların takibine ilişkin hazırlanan örnek tablo
TAKVİMİNİZE EKLEMEYİ UNUTMAYIN
Elektronik imzaların takip edilmesi amacıyla bir tablo
hazırlanması ve kartların yenilenmesi için başvuru yapılması
gereken tarihlerin takvimde işaretlenmesi önemlidir.
Ad-Soyad Kullanıldığı Servis sağlayıcı Bitiş tarihi Yenilenmesi için
platformlar (ESHS) Süresi başvurulması gereken tarih
Kullanıcı 1 KAP, MKS,
e-ŞİRKET,
e-GKS vb.
Kullanıcı 2
........
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
23
c) İnternet erişiminde doğabilecek aksaklıklara karşı, KAP üyesinin internet
erişiminde kullanılan internet servis sağlayıcısı şirketin dışında başka bir servis
sağlayıcının da hazır tutulması önem taşımaktadır.
Elektronik sertifikalarla ilgili yapılan ikinci hatırlatma ise MKK’nın 21.10.2013
tarihinde 650 no’lu genel mektubuyla halka açık şirketlere nitelikli elektronik
sertifikaların usulüne uygun kullanımıyla ilgili olarak yaptığı duyurudur.
Duyuruda 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na atıfta bulunularak, MKK
nezdinde temsilci olarak atanan yetkililerin nitelikli elektronik sertifikalarını,
sertifikaya ait PİN kodunu ve MKS uygulamasına ait şifrelerini başka kişiler
ile paylaşmamaları istenmektedir. Kuşkusuz bu durum KAP, e-GKS ve diğer
uygulamalar için de geçerlidir. Biz de bu vesileyle çoğu zaman yatırımcı
ilişkilerinin masasında duran farklı sertifikalarla ilgili olarak dikkatinizi çekmek
isteriz.
3.1.1.2. KAP üyeliği
Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), mevzuat uyarınca kamuya
açıklanması gerekli olan bilgilerin elektronik imzalı olarak iletildiği ve kamuya
duyurulduğu elektronik sistemdir. KAP’ın kullanımına başlamak için KAP
üyeliği gerekmektedir. KAP üyeliğiyle ilgili süreçlere ilişkin bilgiler KAP’a
Bildirim Gönderimine ilişkin Usül ve Esaslar Yönergesi’nde düzenlenmiştir.
Halihazırda tüm halka açık şirketler bu üyeliği tamamladıkları için üyelik
sadece yeni halka açılacak olan şirketleri ilgilendirmektedir. Bu nedenle burada
ayrıca yer vermeyeceğiz. Ancak yatırımcı ilişkilerini yine aynı yönergede yer
alan sorumluluklarıyla ilgili olarak bilgilendirmek istiyoruz. Yönergenin 6.
maddesinde KAP üyelerinin yükümlülükleri aşağıdaki şekilde yer almaktadır:
KAP Üyelerinin Yükümlülükleri M.6- (1)
KAP üyeleri
a) Kurul’un kamuyu aydınlatma ile ilgili düzenlemelerine uymak,
b) MKK’nın KAP kullanımı ile ilgili düzenlemelerine uymak,
c) KAP’a bildirim göndermeyi sağlayacak sayıda elektronik sertifikanın
bulunmaması mevzuat hükümleri kapsamında zorunlu hal sayılmadığı için,
bildirim gönderimini aksatmayacak şekilde ve en az iki çalışanını/görevlisini;
sermaye piyasası araçları borsada işlem gören yabancı ortaklık veya kuruluşlar ise
KAP Tebliği’nin 4 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca sözleşme ile hizmet
aldıkları üçüncü kişilerden veya bunların çalışanlarından en az ikisini SY/SK olarak
görevlendirmek, değişiklik halinde yeni görevlendirmeler yapmak, gerektiğinde
SY/SK’ların KAP erişim yetkilerini askıya aldırtmak veya iptal ettirtmek,
ç) SY/SK’larına elektronik sertifika aldırmak, elektronik sertifikalarının süresi
dolduğunda veya değişmesi gerektiği durumlarda, sertifika başvurusunu,
değişikliğin meydana geldiği tarihi izleyen üç işgünü içerisinde yapmak,
d) KAP yayın sayfasındaki genel bilgi formlarının doğruluğunu ve güncelliğini
sağlamak,
e) SY/SK’larının KAP sistemindeki bilgilerinin güncelliğini sağlamak,
f) MKK’ya ödenmesi gereken ücretleri ödemek,
g) MKK tarafından duyurulan KAP eğitimlerine ve testlere yeterli sayıda
kullanıcının katılımını sağlamak,
ğ) KAP Üyesi Bilgi Formu’nda (Ek-8) yer alan bilgilerden değiştiğinde
kapdestek@mkk.com.tr adresine gönderilmesi gerekenleri göndermek ile
yükümlüdürler.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
24
3.1.1.3. KAP’ı kullanmaya başlamadan önce izlenmesi gereken diğer adımlar
KAP üyeliğinin tamamlanmasının ardından KAP’a Bildirim Gönderimine ilişkin
Usül ve Esaslar Yönergesi’ne uygun olarak KAP’ta yetkilendirilecek kişilere
ait belgelerin hazırlanması ve MKK’ya gönderilmesi gerekmektedir. MKK’nın
bu kişileri Sertifika Yöneticisi veya Kullanıcısı olarak tanımlamasının ardından
KAP’ın kullanılacağı bilgisayara https://biy.kap.org.tr adresinde yer alan
uygulamayı indirmeniz gerekmektedir. Program kurulduktan sonra bir Sertifika
Yöneticisi kendi elektronik imzasıyla programa girerek Üyelik İşlemleri, Kullanıcı
Yetkilendirme menüsünden MKK’nın girdiği bilgileri kontrol ederek, bu kişilerin
imza yetki düzeylerini tamamlaması gerekmektedir.
KAP oldukça kullanıcı dostu bir program olup KAP Destek de her zaman
bir telefon veya e-posta uzağımızdadır. Bu nedenle ilk defa programı
kullanacakların MKK’nın Eğitim Salonu’nda düzenlenen bir eğitime katılmaları
yeterli olacaktır. Eğitim videoları ise yine MKK’nın internet sitesinde
6
yer
almaktadır.
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
Yıllık KAP hizmet bedeli MKK tarafından şirketlere MKK
Komisyon ve Ücret Esasları’na göre faturalandırılmaktadır. 2019
yılı için tarife aşağıdaki gibidir:
Tablo 7: 2019 KAP Hizmet Bedeli, MKK Komisyon ve Ücret Esasları
Şekil 5: KAP programı ana sayfası
6
https://www.mkk.com.tr/tr/file/Bilgi-Merkezi-Dosyalari/Kilavuzlar/KAP-4-0-EGITIM-VIDEOLARI
Tarife
Ücret A Ödeme Yükümlülükleri Tutarı
KAP Hizmet Bedeli KAP Üyeleri Şirket Grubu 5.610 TL
KAP Hizmet Bedeli KAP Üyeleri Fon Grubu 2.700 TL
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
25
Genel hatlarıyla özel durum açıklamaları Özel Durum Açıklaması Gönderme
menüsünden, sermaye artırımı, genel kurul, temettü işlemleri gibi süreçler Hak
Kullanım İşlemleri ekranından, finansal raporlar ise Finansal Rapor Gönderme
ekranından yapılmaktadır. Şirket Genel Bilgi Formu’ndan ise KAP’taki
şirketimize ait bilgileri güncelleyebiliyoruz.
3.1.2. Özel durum açıklamaları
Özel durum açıklamaları ile ilgili düzenlemeler sermaye piyasası mevzuatında
Özel Durumlar Tebliği ve Özel Durumlar Rehberi ile yapılmıştır. Öncelikle neyi
kamuya açıklamamız gerektiği konusunda karar verebilmek için içsel bilgi ve
sürekli bilgi tanımlarına göz atmak gerekir.
İçsel bilgiler ve daha önce kamuya açıklanmış olan bilgilerde oluşan
değişiklikler ortaya çıktığında veya öğrenildiğinde halka açık şirket tarafından
kamuya açıklanır. Tebliğde aksi belirtilmedikçe duyurunun derhal yapılması
esastır. Ayrıca, açıklanması gereken özel durumlar hakkında bilgi sahibi olan
kişiler, söz konusu bilgiler kamuya duyuruluncaya kadar bu bilgilerin gizliliğini
korumakla yükümlüdürler.
Açıklamaların dili Türkçe’dir ancak Özel Durumlar Rehberi’nde yer aldığı
üzere 01.01.2015 tarihinden başlamak üzere, SPK’nın kurumsal yönetime
ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde birinci grupta yer alan şirketlerin, yapılan
özel durum açıklamalarının Türkçe’nin yanı sıra eş anlı ve İngilizce olarak,
içeriğin doğruluğuna ilişkin sorumluluk ilgili şirkette olmak üzere, ilan edilmesi
zorunludur. İngilizce olarak yapılan açıklamada, Türkçe açıklamanın esas kabul
edileceğine yönelik çekince bildirimi de yer almalıdır.
Kamuya açıklamamızın zorunlu olduğu içsel bilgiler aşağıdaki gibidir:
• İçsel bilgiler (eğer kamuya açıklanmasının ertelenmesine ilişkin karar
alınmamışsa)
• Olağan dışı fiyat ve miktar hareketleri (borsanın talebi üzerine)
• Haber ve söylentilerin doğrulanması (Özel Durumlar Rehberi’ne göre şirketin
değerlendirmesi gerekiyor.)
• Geleceğe yönelik değerlendirmeler
• İhraççıya ilişkin genel bilgiler (KAP Şirket Genel Bilgi Formu)
• Genel kurul ve sermaye piyasası ihracına ilişkin bilgiler
• Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Başkanı aynı kişiyse gerekçesi (zorunlu
Kurumsal Yönetim İlkesi 4.2.6)
• Yaygın ve süreklilik işlemlere ilişkin hazırlanan raporun tamamı veya sonuç
kısmı
• Komitelerin görev alanları, çalışma esasları ve hangi üyelerden oluşacağı
• Kar Payı Tebliği’nin 6. maddesi kapsamında yapılan bağış ve ödemeler
• Bağımsız bir yönetim kurulu üyesinin bağımsızlığı ortadan kaldıran bir durum
Özel Durumlar Tebliği M.3, e, p
İçsel bilgi: Sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların
yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış bilgi, olay ve
gelişmeler
Sürekli bilgi: İçsel bilgi tanımı dışında kalan tüm bilgi, olay ve gelişmeler
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
26
ortaya çıkması halinde bu durum ve gerekçesi (Bu durum bağımsız yönetim
kurulu tarafından gerekçesi ile birlikte KAP’ta açıklanmak üzere derhal yönetim
kuruluna iletilir.)
Kamuya açıklanması gereken sürekli bilgiler ise sermaye yapısına ve yönetim
kontrolüne ilişkindir. Buna göre “Bir gerçek veya tüzel kişinin ya da bu gerçek
veya tüzel kişi ile birlikte hareket eden diğer gerçek veya tüzel kişilerin
doğrudan veya dolaylı olarak payları borsada işlem gören bir ihraççının
sermayesindeki payının veya toplam oy haklarının %5, %10, %15, %20, %25,
%33, %50, %67 veya %95’ine ulaşması veya söz konusu oranların altına düşmesi
halinde” açıklama yapılması gerekmektedir.
Özel Durumlar Tebliği’nde 17.11.2018 tarihinde yapılan değişiklikle; “Bir gerçek
veya tüzel kişinin doğrudan, yukarıda yer alan oranlara ulaşması veya söz
konusu oranların altına düşmesi durumunda bu kişiler tarafından yapılması
gereken açıklamanın yalnızca MKK tarafından yapılacağı düzenlenmiş; birlikte
hareket ile veya dolaylı olarak veya oy haklarına bağlı olarak söz konusu
oranlara ulaşılması ya da ilgili oranların altına düşülmesi hallerinde ise açıklama
yükümlülüğünün ilgili gerçek veya tüzel kişi ya da bu gerçek veya tüzel kişi ile
birlikte hareket eden gerçek veya tüzel kişiye ait olduğu hususu eklenmiştir.
3.1.2.1. İçsel bilgi mi kararını vermek
SPK tarafından bir bilginin içsel bilgi olup olmadığı kararı şirketlere bırakılmıştır.
Bu çok büyük bir sorumluluk olmakla birlikte, elimizde başta Özel Durumlar
Rehberi olmak üzere bir bilginin içsel bilgi olup olmadığı yani kamuya
açıklanmasının gerekip gerekmediği kararını vermek için yararlanabilecek bir
sürü kaynak vardır. Bunlar:
• Özel Durumlar Rehberi
• Şablonlar
• Diğer şirketlerin KAP’taki açıklamaları
• Şirketin değerlendirmesi
• Konuya analistlerin/yatırımcıların ilgisi
KAP’ta Özel Durumlar Açıklaması Gönderme şablonu altında uzun bir liste
bulunmaktadır. Bu liste bizlere duyuru yaparken kullanmamız gereken şablonu
göstermek için hazırlanmış olsa da, nelerin içsel bilgi olduğuna ilişkin de ipuçları
içermektedir. Ancak burada unutulmaması gereken; KAP’ta konuyla ilgili bir
şablon olmasının içsel bilgi olduğu anlamına gelmeyeceğidir. İçsel bilgi yapılan
işlemin tutarı ile ilgili olabileceği gibi, şablonu olan bir husus X şirketi veya X
işlemi için içsel bilgi değilken diğer bir şirket veya işlem için içsel bilgi olarak
değerlendirilebilir. Bu nedenle izlenmesi gereken yol, şirketin öncelikle bilginin
içsel bilgi olup olmadığını değerlendirmesi, sonrasında açıklamanın yapılacağı
konuyla ilgili bir şablon olup olmadığının kontrol edilmesidir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
27
Tablo 8: KAP, Özel Durumlar Açıklaması Gönderme şablonu örnekleri
Ana Faaliyet
Konusu Değişikliği
Arz Program
Sirküleri
Arz Program
İzahnamesi
Bağımsız Denetim
Kuruluşunun
Belirlenmesi
Bağımsız Denetim
Raporunun
Olumsuz Görüş
veya Görüş
Bildirmekten
Kaçınılması
Bilgilendirme
Politikası
Değerleme Raporu
Entegre Repor
Esas Sözleşme
Esas Sözleşme
Tadili
Faaliyet Raporu
(Konsolide
Olmayan)
Faaliyetlerin
Kısmen veya
Tamamen
Durdurulması ya
da imkansız Hale
Gelmesi
Faaliyetlerin
veya Gelirlerin
Yoğunlaştığı Şehir
Değişikliği
Finansal Duran
Varlık Edinimi
Finansal Duran
Varlık Satışı
Finansal Tablo
ve-veya Dipnot
Değişikliği
Geleceğe Dönük
Değerlendirmeler
Geri Alınan
Payların Elden
Çıkarılması
Haber ve
Söylentilere İlişkin
Açıklama
Halka Arz Fiyatının
Belirlenmesinde
Esas Alınan
Varsayımlara İlişkin
Değerlendirme
Raporu
Herhangi Bir
Otoriteye Mali
Tablo Verilmesi
Kar Dağıtım
Politikası
Karşılaştırma
Ölçütü Belirlenmesi
veya Değiştirilmesi
Kredi
Derecelendirmesi
Kurumsal Yönetim
İlkeleri Uyum
Raporu
Kurumsal Yönetim
İlkelerine Uyum
Derecelendirmesi
Maddi Duran Varlık
Alımı
Maddi Duran Varlık
Kiraya Verilmesi
veya Ayni Hak
Tesisi
Maddi Duran Varlık
Satımı
Olağan Dışı
Fiyat ve Miktar
Hareketleri
Ortaklık
Promosyonu
Uygulaması Süreci
veya Sonucu
Ortaklık Aleyhine
Dava Açılması
veya Davaya İlişkin
Gelişmeler
Pay Satış Bilgi
Formu
Pay Alım Satım
Bildirimi
Pay Alım Teklifi
Bilgi Formu
Pay Dışı Sermaye
Piyasası Aracı Alım
Satım Bildirim
Payların Konu
Edildiği Sermaye
Piyasası Araçlarına
İlişkin Bildirim
Pazar Geçiş
Başvurusu
Piyasa Danışmanı
Değişikliği
Sermaye
Artırımından Elde
Edilecek – Edilen
Fonun Kullanımına
İlişkin Rapor
Sermaye Piyasası
Araçlarına İlişkin
Satış Öncesi
Bildirim
Sorumluluk
Beyanı (Konsolide
Olmayan)
Sürdürülebilirlik
Raporu
Tasarruf
Sahiplerine Satış
Duyurusu
Tertip İhraç Belgesi
Toptan Alış Satış
İşlemi Bildirimi
TTK’nın 376.
Maddesi
Kapsamında
Yapılan İşlemler
Unvan Değişikliği
Varlıkların Zarara
Uğraması
Yatırımcı Raporu
Yeni İş İlişkisi
Yönetim Kurulu
Komiteleri
Özel Durum
Açıklaması (Genel)
İcra Takipleri
İflas veya Tasfiye
Süreci
İhale Süreci /
Sonucu
İhraç Belgesi
İlişkili Taraf
İşlemleri
İzahname
(Sermaye Piyasası
Aracı Notu-SPK
Onayına Sunulan)
İzahname (SPK
Onayına Sunulan)
İzahname (SPK
Tarafından
Onaylanan)
İzahname (Özet-
SPK Onayına
Sunulan)
İzahname (İhraççı
Bİlgi Dökümanı-
SPK Onayına
Sunulan)
İzahname veya
İzahnameyi
Oluşturan
Belgelerde
Değişiklik - Ekleme
İzahname –
Sermaye Piyasası
Aracı Notu
(SPK Tarafından
Onaylanan)
İzahname - Özet
(SPK Tarafından
Onaylanan
İzahname – İhraççı
Bilgi Dökümanı
(SPK Tarafından
Onaylanan)
İç Yönerge
Şirket Merkezi
Değişikliği
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
28
Özel duruma konu olacağını düşündüğünüz bir gelişme olduğunda, öncelikle
KAP’ta bunun için kullanmamız gereken bir şablon olup olmadığını da tekrar
kontrol etmekte yarar vardır. Nitekim KAP’ta eskiden olmayan birçok şablon
kullanımımıza sunulmaya devam ediyor.
Özel Durumlar Rehberi’nde şirketin içsel bilgi olarak değerlendirebileceği bazı
konulara aşağıdaki başlıklarda yer verilmiştir:
İhraççıyı ilgilendiren dışsal koşullar
Yönetim kadrolarındaki değişiklikler
İdari ve adli kovuşturma
Önemli tutarda olağandışı gelir ve karlar ile gider ve zararlar
Birleşme, devralmalar veya pay alım teklifi
Maddi duran varlıklar ile ilgili işlemler
İhraççının faaliyetlerine ilişkin değişiklikler
İhraççının finansal yapısına ilişkin değişiklikler
Tablo 9: KAP, Hak Kullanım İşlemleri, İşlem Başlatılabilecek Süreçler
Tablo 10: KAP’ın 04.06.2018 tarihli KAP sisteminde uygulamaya alınacak geliştirmeler
hakkında duyurusu eki
KAP’taki şablonlar Özel Durum Açıklaması başlığı altındaki şablonlarla sınırlı
değildir. Hak Kullanım İşlemleri ekranından aşağıdaki işlemlere ilişkin süreçler
başlatılabilir:
Ayrılma Hakkı Kullanımına İlişkin Bildirim Diğer Pay İhracı / İptaline İlişkin Bildirim
Birleşme İşlemlerine İlişkin Bildirim Genel Kurul İşlemlerine İlişkin Bildirim
Borsa Kotundan Çıkmaya İlişkin Bildirim İflas / İflas Ertelemeye İlişkin Bildirim
Bölünme İşlemlerine İlişkin Bildirim İhraç Tavanına İlişkin Bildirim
Devrolma İşlemlerine İlişkin Bildirim Kar Payı Avansı Ödemesi İşlemlerine İlişkin
Bildirim
Diğer Nakit Ödemeye İlişkin Bildirim
Değişiklik Yapılan Şablon
Geri alınan payların
elden çıkarılması
Ortak promosyonu
uygulaması süreci veya
sonucu
Entegre rapor
Sürdürülebilirlik raporu
Yapılan Değişikliğin Kapsamı
Şablon yeni hazırlanmıştır.
Şablon yeni hazırlanmıştır.
Şablon yeni hazırlanmıştır.
Şablon yeni hazırlanmıştır.
Kullanım Amacı
Geri Alınan Paylar Tebliği kapsamında alınan payların elden
çıkarılması durumunda bu şablon kullanılacaktır.
Ortak promosyonu uygulamasına ilişkin tüm bildirimler bu
şablon kullanılarak yapılacaktır.
Entegre rapor düzenlendiğinde, rapor bu şablona pdf ek
yapılarak KAP’a gönderilecektir. Bu şablon kullanılarak KAP’ta
yayınlanan rapor ayrıca, Şirket Genel Bilgi Formu sayfasında
“Entegre Rapor” başlığı altından da erişilebilir olacaktır.
Sürdürülebilirlik raporu düzenlendiğinde, rapor bu şablona
pdf ek yapılarak KAP’a gönderilecektir. Bu şablon kullanılarak
KAP’ta yayınlanan rapor ayrıca, Şirket Genel Bilgi Formu
sayfasında “Sürdürülebilirlik Raporu” başlığı altından da
erişilebilir olacaktır.
Özel Durum Açıklaması Şablonları
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
29
Bağlı ortaklıklar ve finansal duran varlıklara ilişkin değişiklikler
Diğer değişiklikler
3.1.2.2. İçsel bilginin açıklanmasının ertelenmesi
Şirket; sorumluluğu kendisine ait olmak üzere, meşru çıkarlarının zarar
görmemesi için içsel bilgilerin kamuya açıklanmasını, yatırımcıların
yanıltılmasına yol açmaması ve bu bilgilerin gizli tutulmasını sağlayabilecek
olması kaydıyla erteleyebilir.
Ertelenen bilgi, erteleme nedeni ve gizliliği sağlamak için alınan önlemler,
yönetim kurulu kararına bağlanır. Açıklanması ertelenen bilgiyle ilgili söylentiler
çıkar ise, erteleme nedeni ortadan kalkmış sayılır.
İçsel bir bilginin açıklanmasının ertelenmesi çok büyük bir sorumluluktır.
Bu nedenle şirketlerin bu kararı alırken, bu ertelemenin getireceği ilave
sorumlulukları ve bilginin gizliliğini nasıl sağlayacaklarını da enine boyuna
masaya yatırması gerekmektedir.
3.1.2.3. Geleceğe yönelik değerlendirmeler
Geleceğe yönelik değerlendirmeler, geleceğe ilişkin plan ve tahminleri içeren
veya yatırımcılara şirketin gelecekteki faaliyetleri ile finansal durumu ve
performansı hakkında fikir veren bilgilerdir.
Geleceğe yönelik beklentilerin kamuya açıklanması zorunlu değildir. Eğer
açıklanmak istenirse aşağıdaki hükümlere göre hareket edilmelidir:
• Yönetim Kurulu kararına bağlanır.
• Yılda en fazla dört defa açıklanır.
• Özel durum açıklaması veya faaliyet raporu gibi KAP’ta yayımlanması gerekir.
• Beklentilerle gerçekleşenler arasında önemli farklar olması durumunda, sayı
sınırlamasına tabi olmaksızın, beklentilerin açıklandığı mecrada açıklama
yapılır.
Geleceğe yönelik değerlendirmelerin açıklanmasına ilişkin esaslara şirketin
bilgilendirme politikasında yer verilir.
3.1.2.4. Olağan dışı fiyat ve miktar hareketleri
Şirketler, sermaye piyasası araçlarının fiyatları veya işlem hacimlerinde olağan
piyasa koşullarıyla açıklanamayan değişimler olduğunda ilgili borsanın talebi
üzerine kamuya açıklama yapmak zorundadır. Bu açıklamada, kamuya henüz
açıklanmamış özel durumların bulunup bulunmadığı belirtilir ve varsa içsel
bilginin açıklanmasının ertelenmesine ilişkin hükümler saklı kalmak üzere
açıklanmamış tüm özel durumlara yer verilir.
3.1.2.5. Haber ve söylentilerin doğrulanması
Haber ve söylentilerin doğrulanması için, SPK veya borsanın talebi
beklenmeksizin açıklama yapmak gerekmektedir. Bu nedenle yatırımcı
ilişkilerinin hem borsayı hem de şirket hakkında basın yayın organlarında çıkan
haberleri yakından izlemesi oldukça önemlidir. Haberdar olmadığımız bilgilerin
şirkete verebileceği zararları önleyemediğimiz açıktır. İletişim kanallarında
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
30
çıkan bir haber için doğrulanma gerekip gerekmediğine yönelik değerlendirme
yaparken dikkat edilmesi gereken ilkeler ise Özel Durumlar Rehberi’nde
aşağıdaki şekilde yer almaktadır:
• Haber içsel bilgi tanımına girecek nitelikte değil ise, konu hakkında herhangi
bir açıklama yapılmaz.
• Haberin yayımlandığı basın-yayın organının tiraj veya bilinirliği göz önünde
bulundurulur.
3.1.2.6. Kamuyu aydınlatma uygulamalarının etkin bir şekilde yerine
getirilmesi için gerekli prosedürler
Özel Durumlar Tebliği’nde 10.02.2017 tarihinde yapılan değişiklikle, “Kamuyu
aydınlatma uygulamalarının etkin bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli
prosedürlerin şirketin yönetim kurulu tarafından belirlenmesi” zorunluluğu
getirilmiştir. Bu durum yeni bir uygulama olup bu prosedür aslında kamunun
doğru bir şekilde aydınlatılması için şirket içinde doğru bir iş akışı oluşturarak
büyük bir amaca hizmet etmektedir.
Bu iş akışı hazırlanırken olası bir gelişme, olay veya bilginin ortaya çıkmasından
yatırımcı ilişkilerine iletilmesine, bu bilginin içsel bir bilgi olup olmadığının
nasıl değerlendirileceğine ve kamuya açıklanmasına ilişkin tüm süreçler
değerlendirilmelidir. Kuşkusuz bu değerlendirmenin sonucunda, farklı sonuçlara
varılacak ve her bir karar da farklı iş akışları gerektirecektir.
Bu prosedürün kamuya açıklanmasına gerek olmayıp aslında şirket içinde
kamuyu aydınlatma ile ilgili olarak yapılacak değerlendirmelere ışık tutması
beklenmektedir. Bir bilgi, olay veya gelişmenin içsel bilgi olup olmadığının
belirlenmesi kritik öneme sahip olup bu önem Özel Durumlar Rehberi’nde de şu
şekilde ifade edilmiştir: “Özel durumlara ilişkin olarak ihraççı veya özel durum
açıklamalarını yapmakla yükümlü olan kişiler hakkında Kurulca uygulanacak
yaptırımlar saklıdır.”
Kuşkusuz, bilginin içsel bilgi olup olmadığının değerlendirilmesi kadar bu
bilginin yatırımcı ilişkilerine ulaşması da önemlidir. Haberdar olmadığımız bir
bilginin içsel bilgi olup olmadığını değerlendiremeyeceğimiz için bu prosedürler
hazırlanırken bu bilginin daha oluşma evresindeyken yatırımcı ilişkileri ile
paylaşılması, içsel bilgi olup olmadığının değerlendirilmesi ve buna göre
gereken adımların belirlenmesi, bu prosedürde mutlaka yer almalıdır.
3.1.2.7. Güncelleme zorunluluğu
Daha önce özel durum açıklaması yoluyla kamuya duyurulan ve henüz
sonuçlanmamış bir hususta herhangi bir gelişme olmaz ise, bu durum konuya
ilişkin son özel durum açıklama tarihinden itibaren altmışar günlük sürelerle,
gerekçeleri ile birlikte kamuya açıklanıyordu. Bu yükümlülük SPK’nın Özel
Durumlar Tebliği’nde 17.11.2018 tarihinde yaptığı değişiklikle kaldırıldı. Bunun
yerine aynı tarihli kararla “Önceden yapılmış olan özel durum açıklamalarında
meydana gelen gelişmeler ve değişiklikler sürekli olarak güncellenerek
kamuya duyurulur.” maddesi eklendi. Bu maddeyle ilgili olarak Özel Durumlar
Rehberi’nde de aşağıdaki değişiklik yapıldı:
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
31
Özel durumlar ile ilgili olarak iki önemli konuyu daha gündeme getirmek
isteriz. Birincisi açıklama yapılmadan önce, şirket sermaye piyasası ihracına
ilişkin işlemlerin geçici olarak durdurulmasını talep edebilir. Eğer bunu yapmak
istiyorsak Borsa İstanbul’a iletilmesi gereken “Pay Piyasası İşleyişine İlişkin
Uygulama Usulü ve Esasları düzenlemesi kapsamında işlem sırasının geçici
olarak kapatılması talebinde bulunacak yetkililerin bildiriminin” güncel olması
gerekir. Çünkü bu belgenin güncel olmaması bize zaman kaybettirebilir.
Bir diğer konu ise, şirketler özel durum açıklamalarını en geç kamuya açıklama
yapıldıktan sonraki iş günü içinde KAP’ta ihraççıya ilişkin genel bilgilerde
belirtilen internet sitesinde ilan etmek ve 5 yıl süreyle sitede bulundurmak
zorundadır. Bu yükümlülük, KAP’ta yer alan açıklamalara bağlantı verilerek de
yerine getirilebilir. KAP Şirket Genel Bilgi Formu’nda yer verdiğiniz internet
sitesinin doğru olup olmadığını kontrol etmeyi unutmayın.
3.1.3. Finansal raporun kamuya duyurulması
Finansal raporun kamuya açıklanması “Sermaye Piyasasında Finansal
Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği”, “Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun
Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik” ve “KAP Üyeliğine
ve KAP’a Bildirim Gönderimine İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesi’ ile
Şekil 6: SPK’nın 17.11.2018 tarihli duyurusu eki, Özel Durumlar Rehberi’ndeki değişiklik
Özel durumlarla ilgili olarak
- KAP Şirket Genel Bilgi Formu’nda yer verdiğiniz internet sitesinde
en az beş yıllık duyurularınıza yer veriyor musunuz?
- Şirket içinde oluşabilecek olası bir içsel bilginin yatırımcı ilişkileri
bölümüne zamanında iletilmesini sağlayacak mekanizmalar şirket
içinde mevcut mu?
- Pay Piyasası İşleyişine İlişkin Uygulama Usulü ve Esasları düzenlemesi
kapsamında işlem sırasının geçici olarak kapatılması talebinde
bulunacak yetkilileriniz güncel mi?
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
32
düzenlenmektedir. Yılda dört kez finansal rapor gönderdiğimiz için her bir
finansal açıklama döneminden önce hızlıca bu üç mevzuata göz atmak bizi
daha güvende tutacaktır.
Finansal rapor sadece finansal tablolar olarak düşünülmemelidir; finansal
tablolar, yönetim kurulu faaliyet raporları ve sorumluluk beyanlarından oluşan
raporların tamamına birden finansal rapor denmektedir.
Finansal tablolar ise dipnotlarıyla birlikte finansal durum tablosu, kar veya
zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, nakit akış tablosu ve özkaynak değişim
tablosundan meydana gelmektedir.
3.1.3.1. Finansal tabloların kamuya duyurulması
Finansal raporların son bildirim gününün resmi tatil gününe denk gelmesi
halinde, resmi tatil gününü takip eden ilk iş günü, son bildirim tarihidir. Önceden
belirlenen bu tarihler Ocak ayı başında MKK tarafından bir Genel Mektup
ile duyurulur, Bu Genel Mektuba KAP İnternet Sitesi Mevzuat ve Duyurular
başlığı altından ulaşılabilir. Finansal raporların tarihine ayrıca KAP’ın internet
sitesinde her bir şirketin altında yer alan Finansal Rapor Tarihleri başlığı altından
ulaşılabilir. Bu sürelerin hesaplanmasında ara dönem finansal raporun bağımsız
denetime tabi olduğu durumlarda, 10 gün daha eklenir.
*hesap döneminin bitimini izleyen
Şekil 7: Finansal rapor ve bileşenleri
Tablo 11: Finansal raporların bildiriminde süreler
Dönem Konsolide olmayan Konsolide
1 * 30 gün * 40 gün
2 * 40 gün * 50 gün
3 * 30 gün * 40 gün
4 * 60 gün * 70 gün
Finansal Rapor
Finansal Tablolar
Yıllık / Ara Dönem
Faaliyet Raporu
Sorumluluk
Beyanı
Finansal Durum
Tablosu
Özkaynak Değişim
Tablosu
Nakit Akış Tablosu
Kar veya Zarar ve
Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
33
Denetim olan çeyreklerde, bağımsız denetim raporunun şirkete ulaştığı, finansal
raporun kabulüne ilişkin yönetim kurulu kararı alındığı günü izleyen ilk iş günü
sonuna kadar açıklanması gerekir. Son açıklama tarihlerine uymak kaydıyla,
faaliyet raporu finansal rapordan başka bir gün gönderilecekse, ayrı sorumluluk
beyanı hazırlanır. Bu olanak, faaliyet raporlarının tasarımlarını ajanslara
yaptıran şirketlere içsel bilgilerin ticaretini önlemek açısından büyük kolaylık
sağlamaktadır. Böylece şirketler finansal tablolarını, kamuya açıkladıktan sonra
ajanslarla dizgi için paylaşmakta, bu sayede daha az riske girmektedir.
Bağlı ortaklıklar finansal raporlarını ana ortaklıkları ile aynı anda veya daha önce
açıklar. Makul gerekçelerle ek süre istenebilir.
Şirketler finansal raporlarını, yıllık ve ara dönem finansal raporlarını, finansal
rapor kullanıcıları tarafından kolaylıkla ulaşılabilecek şekilde, kamuya
açıklandıktan sonra kendilerine ait internet sitelerinde ilan etmek zorundadır.
Finansal raporun internet sitesinde en az beş yıl süreyle kamuya açık tutulması
zorunludur.
Yıllık finansal raporun ve bağımsız denetim raporunun genel kuruldan üç hafta
önceden başlayarak yeterli sayıda bastırılarak hazır bulundurulması ve isteyen
yatırımcılara gönderilmesi zorunludur. Şirketler isterlerse söz konusu raporları
talep eden ortaklardan basım ve ulaştırma maliyetlerinin bedelini isteyebilir.
Türetilmiş özet bilgiler açıklanırken finansal rapora nasıl ulaşılacağı bilgisine
yer verilir. İnternet sitenizdeki özet finansalların, eğer hazırlıyorsanız finansal
bilgilendirme notlarının (earnings release) altına finansal raporun linkini vermeyi
unutmayın.
Diğer mevzuat uyarınca hazırlanan finansal raporlar, eğer SPK uyarınca
hazırlanan finansal rapor henüz yayımlanmamışsa, KAP’ta da yayımlanır. Bunun
için KAP’ta yer alan “Herhangi bir otoriteye mali tablo verilmesi” şablonu
kullanılmalıdır.
Tablo 12: 2018 yılı finansal raporlarının son yayımlanma tarihleri
Şirket Tipi 12 Aylık
Konsolide Konsolide Dönem Bilgisi Bağımsız Faaliyet
olmayan Denetim Raporu
Borsa şirketleri 01.03.2019 11.03.2019 2018 – 4. Var Var
3 aylık
Borsa’da işlem 01.03.2019 11.03.2019 2018 – 4. Var Var
gören bankalar 3 aylık
ve katılım
bankaları
Borsada işlem 11.03.2019 11.03.2019 2018 – 4. Var Var
gören sigorta 3 aylık
şirketleri
Portföy yönetim 01.04.2019 11.03.2019 2018 – 4. Var Var
şirketleri 3 aylık
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
34
KAP’a Bildirim Gönderimine İlişkin Usul ve Esaslara göre finansal raporlar
son gönderim tarihinden önceki bir günde açıklanacaksa son seans kapanış
saatinden ertesi gün açılış saatinden bir saat öncesine kadar, son gün
açıklanacaksa son seans kapanış saatinden 24:00’e kadar açıklanır. Sıralaması
ise önce finansal tablo, ardından faaliyet raporu, en son da sorumluluk beyanı
şeklindedir. Dipnotlarda yer alan finansal tablolar ile KAP sistemine gönderilen
tablolar arasında farklılık bulunmamalıdır.
MKK’nın 18.10.2018 tarihli ve 1441 no’lu duyurusuyla bildirdiği üzere, KAP
bildirimlerine pdf dosyaların oluşturulma yöntemi hakkında duyurusuyla KAP
bildirimlerine eklenecek pdf dosyaların, hazırlandığı dosyanın formatından pdf
formatına çevrilerek düşük çözünürlükte ve kesinlikle tarayıcı kullanılmadan ve
dosya içinden kopyalama yapılmasını engelleyecek şekilde oluşturulmaması
önem arz etmektedir.
3.1.3.2. Sorumluluk beyanının kamuya duyurulması
Yönetim kurulu sorumluluk beyanı için finansal raporlama tebliğindeki şablon
kullanılmalıdır. Finansal rapor ve faaliyet raporu ayrı günlerde gönderilecekse iki
ayrı sorumluluk beyanı hazırlanmalıdır. Finansal raporlamadan sorumlu yönetim
kurulu üyeleri (yoksa Denetim Komitesi üyeleri), genel müdür veya finansal
raporlamadan sorumlu yönetici tarafından imzalanmalıdır. Bu imzalanma ıslak
imza anlamına gelmektedir. KAPa gönderirken aynı kişilerin elektronik imza ile
imzalanmasına gerek yoktur. Yönetim kurulu sorumluluk beyanı gönderirken
ıslak imzalı olan dokümanın taranarak ek olarak eklenmesine gerek yoktur.
Tablo 13: Finansal rapor gönderiminde kullanılan şablonlar
TAKVİMİNİZE EKLEMEYİ UNUTMAYIN
Geçici vergi beyannamesi tarihlerini yatırımcı ilişkilerinin mevzuat
takvimine koymayı unutmayın.
Dönem Finansal rapor ve Finansal rapor ve faaliyet raporu
faaliyet raporu farklı günlerde gönderilecekse
aynı gün gönderilecekse
Finansal rapor KAP finansal rapor KAP finansal rapor
gönderme menüsü gönderme menüsü
Faaliyet raporu ÖDA faaliyet raporu ÖDA faaliyet raporu şablonu
şablonu
Sorumluluk beyanı ÖDA sorumluluk beyanı Finansal raporla birlikte, ÖDA
şablonu sorumluluk beyanı şablonuyla
Faaliyet raporuyla birlikte,
faaliyet raporu sorumluluk beyanı
şablonuyla
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
35
Şekil 8: MKK’nın 15.05.2018 tarihli duyurusuyla yapılan değişiklik
3.1.3.3. Faaliyet raporunun kamuya duyurulması
Yıllık veya ara dönem finansal raporun hazırlanması yatırımcı ilişkilerinin en
çok zamanını alan konulardan biridir. Bunun nedenlerinden biri, halka açık bir
şirketin faaliyet raporunun hazırlanmasıyla ilgili bazıları zorunlu, bazıları gönüllü
kategorisinde birden çok mevzuat olmasıdır. Bunlar:
• Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında
Yönetmelik
• Finansal Raporlamaya ilişkin Esaslar Tebliği
• Kurumsal Yönetim Tebliği
Finansal Raporlama Tebliği’nin 8. maddesinde de belirtildiği üzere halka
açık şirketler faaliyet raporlarını “Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari
İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik”te yer alan esaslara göre ancak
Finansal Raporlama Tebliği’nde yer alan sürelere göre hazırlar.
Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında
Yönetmelik’le aşağıdaki konuların yıllık faaliyet raporunda bulunması
gerekmektedir:
1. Genel bilgiler
a) Raporun ilgili olduğu hesap dönemi
b) Şirketin ticaret unvanı, ticaret sicili numarası, merkez ve varsa şubelerine
ilişkin iletişim bilgileri ile varsa internet sitesinin adresi
Finansalların KAP’ta açıklanmasıyla ilgili kontrol listesi:
- Finansalların son gönderim tarihlerini takviminize işlediniz mi?
- KAP bildirimine eklediğiniz pdf formatındaki rapor kopyalabiliyor mu?
- KAP bildirimine eklediğiniz pdf’te yer alan tablolar ile KAP sistemine
gönderilen tablolar arasında farklılık var mı?
- Türetilmiş özet bilgilere yer verdiğiniz iletişim araçlarının altına
finansal rapora nasıl ulaşılacağı bilgisine yer verdiniz mi?
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
36
c) Şirketin organizasyon, sermaye ve ortaklık yapıları ile bunlara ilişkin hesap
dönemi içerisindeki değişiklikler
d) Varsa imtiyazlı paylara ve payların oy haklarına ilişkin açıklamalar
e) Yönetim organı, üst düzey yöneticileri ve personel sayısı ile ilgili bilgiler
f) Varsa; şirket genel kurulunca verilen izin çerçevesinde yönetim organı
üyelerinin şirketle kendisi veya başkası adına yaptığı işlemler ile rekabet
yasağı kapsamındaki faaliyetleri hakkında bilgiler
2. Yönetim organı üyeleri ile üst düzey yöneticilere sağlanan mali haklar
a) Sağlanan huzur hakkı, ücret, prim, ikramiye, kâr payı gibi mali menfaatlerin
toplam tutarları
b) Verilen ödenekler, yolculuk, konaklama ve temsil giderleri ile ayni ve nakdi
imkânlar, sigortalar ve benzeri teminatların toplam tutarlarına ilişkin bilgiler
3. Şirketin araştırma ve geliştirme çalışmaları
4. Şirket faaliyetleri ve faaliyetlere ilişkin önemli gelişmeler
a) Şirketin ilgili hesap döneminde yapmış olduğu yatırımlara ilişkin bilgiler
b) Şirketin iç kontrol sistemi ve iç denetim faaliyetleri hakkında bilgiler ile
yönetim organının bu konudaki görüşü
c) Şirketin doğrudan veya dolaylı iştirakleri ve pay oranlarına ilişkin bilgiler
d) Şirketin iktisap ettiği kendi paylarına ilişkin bilgiler
e) Hesap dönemi içerisinde yapılan özel denetime ve kamu denetimine ilişkin
açıklamalar
f) Şirket aleyhine açılan ve şirketin mali durumunu ve faaliyetlerini
etkileyebilecek nitelikteki davalar ve olası sonuçları hakkında bilgiler
g) Mevzuat hükümlerine aykırı uygulamalar nedeniyle şirket ve yönetim organı
üyeleri hakkında uygulanan idari veya adli yaptırımlara ilişkin açıklamalar
h) Geçmiş dönemlerde belirlenen hedeflere ulaşılıp ulaşılamadığı, genel kurul
kararlarının yerine getirilip getirilmediği, hedeflere ulaşılamamışsa
veya kararlar yerine getirilmemişse gerekçelerine ilişkin bilgiler ve
değerlendirmeler
i) Yıl içerisinde olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmışsa, toplantının tarihi,
toplantıda alınan kararlar ve buna ilişkin yapılan işlemler de dâhil olmak
üzere olağanüstü genel kurula ilişkin bilgiler
j) Şirketin yıl içinde yapmış olduğu bağış ve yardımlar ile sosyal sorumluluk
projeleri çerçevesinde yapılan harcamalara ilişkin bilgiler
5. Finansal durum
a) Finansal duruma ve faaliyet sonuçlarına ilişkin yönetim organının analizi
ve değerlendirmesi, planlanan faaliyetlerin gerçekleşme derecesi, belirlenen
stratejik hedefler karşısında şirketin durumu
b) Geçmiş yıllarla karşılaştırmalı olarak şirketin yıl içindeki satışları, verimliliği,
gelir oluşturma kapasitesi kârlılığı ve borç/öz kaynak oranı ile şirket
faaliyetlerinin sonuçları hakkında fikir verecek diğer hususlara ilişkin bilgiler
ve ileriye dönük beklentiler
c) Şirketin sermayesinin karşılıksız kalıp kalmadığına veya borca batık olup
olmadığına ilişkin tespit ve yönetim organı değerlendirmeleri
d) Varsa şirketin finansal yapısını iyileştirmek için alınması düşünülen önlemler
e) Kar payı dağıtım politikasına ilişkin bilgiler ve kâr dağıtımı yapılmayacaksa
gerekçesi ile dağıtılmayan kârın nasıl kullanılacağına ilişkin öneri
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
37
6. Riskler ve yönetim organının değerlendirmesi
a) Varsa şirketin öngörülen risklere karşı uygulayacağı risk yönetimi politikasına
ilişkin bilgiler
b) Oluşturulmuşsa riskin erken saptanması ve yönetimi komitesinin
çalışmalarına ve raporlarına ilişkin bilgiler
c) Satışlar, verimlilik, gelir yaratma kapasitesi, kârlılık, borç/öz kaynak oranı ve
benzeri konularda ileriye dönük riskler
7. Diğer hususlar
Faaliyet raporunda ayrıca Finansal Raporlama Tebliği’nde yer verilen
aşağıdaki bilgilere de yer verilir:
Zorunlu olmayan kurumsal yönetim ilkesi 2.2. maddesinde de aşağıdaki bilgilerin
faaliyet raporunda yer verilmesi istenmiştir:
Yönetim kurulu üyeleri ve yöneticilerin şirket dışında yürüttükleri görevler
hakkında bilgiye ve yönetim kurulu üyelerinin bağımsızlığına ilişkin beyanları
Yönetim kurulu bünyesinde oluşturulan komitelerin üyeleri, toplanma sıklığı,
yürütülen faaliyetleri de içerecek şekilde çalışma esaslarına ve komitelerin
etkinliğine ilişkin yönetim kurulunun değerlendirmesi
Yönetim kurulunun yıl içerisindeki toplantı sayısına ve yönetim kurulu
üyelerinin söz konusu toplantılara katılım durumu
Şirket faaliyetlerini önemli derecede etkileyebilecek mevzuat değişiklikleri
hakkında bilgi
Şirket aleyhine açılan önemli davalar ve olası sonuçları hakkında bilgi
Şirketin yatırım danışmanlığı ve derecelendirme gibi konularda hizmet aldığı
kurumlarla arasındaki çıkar çatışmaları ve bu çıkar çatışmalarını önlemek için
şirketçe alınan tedbirler hakkında bilgi
Sermayeye doğrudan katılım oranının %5’i aştığı karşılıklı iştiraklere ilişkin bilgi
Finansal Raporlama Tebliği M.8 (2)
Yıllık faaliyet raporlarının ilgili bölümlerinde aşağıdaki hususlara da yer verilir:
a) Yönetim kurulu üyeleri ile üst düzey yöneticilerin yetki sınırları, görev süreleri
(başlangıç ve bitiş tarihleriyle), toplu sözleşme uygulamaları, personel ve
işçilere sağlanan hak ve menfaatler,
b) İşletmenin faaliyet gösterdiği sektör ve bu sektör içerisindeki yeri hakkında
bilgi, işletmenin üretim birimlerinin nitelikleri, satış miktar ve fiyatlarına
ilişkin genel açıklamalar, satış koşulları ve bunlarda yıl içinde görülen
gelişmeler, verimlilik oranları ve geçmiş yıllara göre bunlardaki önemli
değişikliklerin nedenleri,
c) Yatırımlardaki gelişmeler, teşviklerden yararlanma durumu, yararlanılmışsa ne
ölçüde gerçekleştirildiği,
ç) İşletmenin finansman kaynakları ve varsa çıkarılmış bulunan sermaye piyasası
araçlarının niteliği ve tutarı,
d) Dönem içinde esas sözleşmede yapılan değişiklikler ve nedenleri,
e) Mevzuat uyarınca Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu düzenleme
yükümlülüğünün bulunması veya isteğe bağlı olarak hazırlanmış olması
halinde, söz konusu rapor,
f) Mevzuat uyarınca ilişkili taraf işlemleri ve bakiyelerine ilişkin ortaklara
sunulması zorunlu bilgiler,
g) Finansal tablolarda yer almayan ancak kullanıcılar için faydalı olacak diğer
hususlar.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
38
Çalışanların sosyal hakları, mesleki eğitimi ile diğer toplumsal ve çevresel
sonuç doğuran şirket faaliyetlerine ilişkin kurumsal sosyal sorumluluk
faaliyetleri hakkında bilgi
Finansal Raporlama Tebliği’ne göre ara dönem faaliyet raporlarında, yıllık
faaliyet raporlarında yer verilmesi gereken hususlardan, ara dönemi ilgilendiren
önemli olaylar ile bunların finansal tablolara etkilerine ve hesap döneminin geri
kalan kısmı için bu hususlardaki önemli risk ve belirsizliklere yer verilir. Kurumsal
Yönetim İlkelerine Uyum Raporu Şablonunda yer alan bilgilerden dönem
içerisinde önemli bir değişiklik olması durumunda, ilgili değişikliğe ara dönem
faaliyet raporlarında yer verilir.
Uygulamada genellikle kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporunda genel
kurulla ilişkili olan yönetim kurulu üyeleri, komiteler ve kar dağıtımı gibi
maddelerde dönem içinde değişiklik olmaktadır. Bu nedenle bu maddelerde
meydana gelen değişikliklere ara dönem faaliyet raporunda yer vermek
gerekebilir.
3.1.4. İnternet sitesinin yatırımcı ilişkileri bölümü
Halka açık şirketlerin internet sitesinde zorunlu olarak bulundurmaları gereken
bilgiler ve bu internet sitesinin sahip olması gereken Türk Ticaret Kanunu
ve Sermaye Şirketlerinin Açacakları Internet Sitelerine Dair Yönetmelik ile
düzenlenmektedir. Halka açık şirketlerin neredeyse tamamı bu teknik altyapı
gerektiren sisteme ait hizmeti MKK’nın e-ŞİRKET platformu aracılığıyla yerine
getirmektedir. Bu nedenle Bilgi Toplumu Hizmetleri başlı başına bir iletişim aracı
haline gelmiştir. Bu nedenle bu bölümde internet sitesinin bunun dışında kalan
kısmına yer verilmektedir.
İnternet sitesinin yatırımcı ilişkileriyle ilgili bölümü Kurumsal Yönetim Tebliği’yle
düzenlenmekte, ancak sermaye piyasası mevzuatının bazı bölümlerinde de
bu bölüme ilişkin maddeler bulunmaktadır. Mevzuatta kimi zaman şirketin
internet sitesi, şirketin tescil edilen internet sitesi, şirketin KAP şirket genel bilgi
formunda yer verilen internet sitesi gibi tanımlar kullanılmaktadır. Bu nedenle
şirketin internet sitesinin yatırımcı ilişkileri bölümü öncelikle bu açıdan kontrol
edilmelidir.
Kurumsal Yönetim Tebliği’nin hem zorunlu hem de zorunlu olmayan ve internet
sitesiyle ilgili maddeleri vardır. Bu nedenle öncelikli odak noktasının zorunlu olan
maddeler olması gerekir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
39
Tablo 14: Kurumsal Yönetim Tebliği, internet sitesiyle ilgili maddeler
Zorunlu maddeler
1.3.1. Ortaklığın kurumsal internet sitesinde ve KAP’ta,
genel kurul toplantı ilanı ile birlikte, ilan ve toplantı
günleri hariç olmak üzere genel kurul toplantı
tarihinden en az üç hafta önce 13/1/2011 tarihli ve
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 437 nci maddesi
çerçevesinde pay sahiplerinin incelemesine hazır
bulundurulacak belgeler ile ortaklığın ilgili mevzuat
gereği yapması gereken bildirim ve açıklamaların
yanı sıra, aşağıdaki hususlar dikkati çekecek şekilde
yatırımcılara ayrıca duyurulur.
a) Açıklamanın yapılacağı tarih itibarıyla ortaklığın
ortaklık yapısını yansıtan toplam pay sayısı ve oy
hakkı, ortaklık sermayesinde imtiyazlı pay bulunuyorsa
her bir imtiyazlı pay grubunu temsil eden pay sayısı ve
oy hakkı ile imtiyazların niteliği hakkında bilgi.
b) Ortaklığın ve bağlı ortaklıklarının geçmiş hesap
döneminde gerçekleşen veya gelecek hesap
dönemlerinde planladığı ortaklık faaliyetlerini önemli
ölçüde etkileyecek yönetim ve faaliyetlerindeki
değişiklikler ve bu değişikliklerin gerekçeleri hakkında
bilgi.
c) Genel kurul toplantı gündeminde yönetim kurulu
üyelerinin azli, değiştirilmesi veya seçimi varsa; azil
ve değiştirme gerekçeleri, yönetim kurulu üyeliği
adaylığı ortaklığa iletilen kişilerin; özgeçmişleri, son on
yıl içerisinde yürüttüğü görevler ve ayrılma nedenleri,
ortaklık ve ortaklığın ilişkili tarafları ile ilişkisinin niteliği
ve önemlilik düzeyi, bağımsızlık niteliğine sahip olup
olmadığı ve bu kişilerin yönetim kurulu üyesi seçilmesi
durumunda, ortaklık faaliyetlerini etkileyebilecek
benzeri hususlar hakkında bilgi.
d) Ortaklık pay sahiplerinin gündeme madde
konulmasına ilişkin Yatırımcı İlişkileri Bölümü’ne yazılı
olarak iletmiş oldukları talepleri, yönetim kurulunun
ortakların gündem önerilerini kabul etmediği hallerde,
kabul görmeyen öneriler ile ret gerekçeleri.
e) Gündemde esas sözleşme değişikliği olması
durumunda ilgili yönetim kurulu kararı ile birlikte, esas
sözleşme değişikliklerinin eski ve yeni şekilleri.
1.3.5. Genel kurul toplantısı sırasında sorulan tüm
sorular ile bu sorulara verilen cevaplar, en geç genel
kurul tarihinden sonraki 30 gün içerisinde Yatırımcı
İlişkileri Bölümü tarafından ortaklık İnternet sitesinde
kamuya duyurulur.
4.3.7. Bağımsız yönetim kurulu üyesi atamasına ilişkin
genel kurul kararı, karşı oylar ve gerekçeleri ile birlikte
şirketin kurumsal İnternet sitesinde açıklanır.
4.6.2. Ücret politikasına şirketin kurumsal internet
sitesinde yer verilir.
Zorunlu olmayan maddeler
2.1.1. Ortaklığın kurumsal İnternet sitesinde; ilgili
mevzuat uyarınca açıklanması zorunlu bilgilerin yanı
sıra; ticaret sicili bilgileri, son durum itibarıyla ortaklık
ve yönetim yapısı, imtiyazlı paylar hakkında detaylı
bilgi, değişikliklerin yayınlandığı Türkiye Ticaret Sicili
Gazeteleri’nin tarih ve sayısı ile birlikte ortaklık esas
sözleşmesinin son hali, özel durum açıklamaları,
finansal raporlar, faaliyet raporları, izahnameler ve diğer
kamuyu aydınlatma belgeleri, genel kurul toplantılarının
gündemleri, katılanlar cetvelleri ve toplantı tutanakları,
vekaleten oy kullanma formu, pay alım teklifi veya vekalet
toplanmasında hazırlanan zorunlu bilgi formları ve benzeri
formlar, varsa şirketin kendi paylarının geri alınmasına
ilişkin politikası, kâr dağıtım politikası, bilgilendirme
politikası, şirket tarafından oluşturulan etik kurallar ve
sıkça sorulan sorular başlığı altında, şirkete ulaşan bilgi
talepleri ile soru ve şikayetler ve bunlara verilen cevaplar
yer alır. Bu kapsamda, en az son 5 yıllık bilgilere kurumsal
İnternet sitesinde yer verilir.
1.1.2. Pay sahipliği haklarının kullanımını etkileyebilecek
nitelikteki bilgi ve açıklamalar güncel olarak ortaklığın
kurumsal İnternet sitesinde yatırımcıların kullanımına
sunulur.
1.6.1. Ortaklığın belirli ve tutarlı bir kar dağıtım politikası
bulunur. Bu politika genel kurul toplantısında ortakların
onayına sunulur ve ortaklığın kurumsal İnternet sitesinde
kamuya açıklanır.
2.1.4. İnternet sitesinde yer alan bilgiler, uluslararası
yatırımcıların da yararlanması açısından Türkçe ile
tamamen aynı içerikte olacak şekilde ayrıca ihtiyaca göre
seçilen yabancı dillerde de hazırlanır.
3.1.2. Şirket çalışanlarına yönelik tazminat politikasını
oluşturur ve bunu kurumsal İnternet sitesi aracılığıyla
kamuya açıklar.
3.1.3. Menfaat sahipleri, haklarının korunması ile ilgili şirket
politikaları ve prosedürleri hakkında şirketin kurumsal
İnternet sitesi de kullanılmak suretiyle yeterli bir şekilde
bilgilendirilir.
3.5.1. Şirketin faaliyetleri kurumsal İnternet sitesi
vasıtasıyla kamuya açıklanan etik kuralları çerçevesinde
yürütülür.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
40
Kurumsal Yönetim Tebliği’nde yer alan zorunlu ve zorunlu olmayan maddeler
dışında, Finansal Raporlama ve Özel Durumlar tebliğlerinde de internet sitesiyle
ilgili düzenlemeler bulunmaktadır:
3.1.5. KAP Şirket Genel Bilgi Formu
KAP Şirket Genel Bilgi Formu ile ilgili düzenlemeler Özel Durumlar Tebliği ve
Kamuyu Aydınlatma Platformu Tebliği ile yapılmıştır. Buna göre, şirketlere ilişkin
genel bilgilerin KAP’ta yer alan ilgili form kullanılarak yayımlanması zorunludur.
KAP’ta yayımlanan şirkete ilişkin genel bilgilerde herhangi bir değişiklik söz
konusu olduğunda, şirketler tarafından gerekli güncellemenin en geç iki iş günü
içinde yapılması zorunludur.
Sermaye piyasası araçları borsada işlem gören şirketlerr, özel durum
açıklamalarını en geç kamuya açıklama yapıldıktan sonraki iş günü içinde
KAP’ta şirkete ilişkin genel bilgilerde belirtilen internet sitesinde ilan etmek
ve söz konusu açıklamaları beş yıl süreyle bu internet sitesinde bulundurmak
zorundadır. Daha önce de hatırlattığımız gibi, özel durum açıklamalarını internet
sitesine koymadan önce KAP şirket genel bilgi formunda yer verilen internet
adresinin doğruluğu kontrol edilmelidir.
KAP Şirket Genel Bilgi Formu’nda şirketle ilgili bilgilere Özet ve Genel başlıkları
altından ulaşılabilmektedir.
Tablo 15: Finansal Raporlama ve Özel Durumlar tebliğleri, internet sitesine ilişkin maddeler
Finansal Raporlama Tebliği
Finansal raporlarını kamuya açıklanmak üzere
KAP’a bildiren işletmeler, yıllık ve ara dönem
finansal raporlarını, finansal rapor kullanıcıları
tarafından kolaylıkla ulaşılabilecek şekilde,
kamuya açıklandıktan sonra kendilerine ait
internet sitelerinde ilan etmek zorundadır. Bu
bilgilerin sözkonusu internet sitelerinde en az 5
yıl süreyle kamuya açık tutulması zorunludur.
Şirketin birden fazla internet sitesinin bulunması
durumunda, finansal raporlar tescil edilen
internet sitesinde zorunlu, diğer internet
sitelerinde ise ihtiyari olarak ilan edilir. Tescil
edilen internet sitesinde, finansal raporların
ilan edildiği diğer internet sitelerinin bağlantı
adreslerine yer verilir.
Özel Durumlar Tebliği
Sermaye piyasası araçları borsada işlem gören
ihraççılar, özel durum açıklamalarını en geç
kamuya açıklama yapıldıktan sonraki iş günü
içinde KAP’ta ihraççıya ilişkin genel bilgilerde
belirtilen İnternet sitesinde ilan etmek ve söz
konusu açıklamaları beş yıl süreyle bu internet
sitesinde bulundurmak zorundadır.
Payları borsada işlem gören ihraççılar
tarafından kamunun aydınlatılmasına yönelik bir
bilgilendirme politikası oluşturulur ve 24 üncü
maddenin dördüncü fıkrası çerçevesinde kamuya
duyurulur. Bilgilendirme politikasında değişiklik
olması durumunda gerekli güncelleme yapılır.
M 24 / (4) - Özel durum açıklamalarının, TTK’nın
1524’üncü maddesi uyarınca yapılan düzenlemeler
çerçevesinde ilan edildiği durumlarda, bu
açıklamaları ihraççının İnternet sitesinde ilan etme
ve saklama yükümlülüğü yerine getirilmiş sayılır.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
41
Özet Bilgiler ekranında yer alan esas sözleşme, kurumsal yönetim ilkeleri uyum
raporu, kar dağıtım politikası gibi dokümanların son hallerinin yüklü olduğuna
emin olmak gerekir.
Bu bilgilerden Sermaye ve Ortaklık Yapısı Bilgileri başlığı altında yer alan
Sermayeye Doğrudan %5 veya Daha Fazla Paya veya Oy Hakkına Sahip
Gerçek ve Tüzel Kişiler alt başlığı altında yer verilen bilgiler MKK tarafından
hesaplanarak yayımlanmaktadır. Şirketler eğer duyuruları izlemiyor ve borsa
izleme ekranlarını kullanmıyorsa, %5’i aşan ortakları buradan takip etmeleri
mümkündür.
Şekil 9: KAP Şirket Genel Bilgi Formu, Özel Bilgiler
Şekil 10: KAP Şirket Genel Bilgi Formu, Genel Bilgiler
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
42
Bu formda bulunan Son Durum İtibarıyla Sermayeye Dolaylı Yoldan Sahip Olan
Gerçek ve Tüzel Kişiler bölümünü hesaplamak özellikle çok şirketli holding
şirketler için karmaşık bir süreçtir. Bu hesaplamayı yaparken öncelikle ortaklık
yapısının yazılması ve her bir adımda tüzel kişi olan bir ortağın yerine o tüzel
kişinin ortaklarını yazarak zincirleme bir hesaplama yapılması gerekmektedir.
KAP Şirket Genel Bilgi Formu’nda yer alan bilgilerin mevzuata göre en geç iki
işgünü içinde güncellenmesi gerektiği için bu hesaplamada yer alan tüm tüzel
kişi ortakların ortaklık yapılarında olan değişikliklerin hesaplamayı yapan şirkete
ulaşması için gerekli bağlantıların önceden sağlanması gerekmektedir.
3.1.6. Bilgi Toplumu Hizmetleri
Bilgi Toplumu Hizmetleri, Sermaye Şirketlerinin Açacakları Internet Sitelerine
Dair Yönetmelik ile düzenlenmiş olup yönetmeliğe göre şirketler internet
sitesine ilişkin yükümlülüklerini doğrudan kendileri yerine getirebilecekleri gibi
Merkezi Veri Tabanı Hizmet Sağlayıcıları (MTHS)’lerden destek almak suretiyle
de yerine getirebilir. Halka açık şirketler genellikle MKK’nın e-ŞİRKET platformu
aracılığıyla bu hizmeti almaktadır.
Şirketler tarafından internet sitesinin bilgi toplumu hizmetlerine ayrılmış
bölümünün şirkete ait internet sitesi üzerinden veya MTHS’ler üzerinden arama
motorları tarafından kolay bulunabilmesi için, ana sayfada «bilgi toplumu
hizmetleri» şeklinde bir ibareye yer verilmesi gerekmektedir. Bilgi Toplumu
Hizmetleri başlığı internet sitesinin yatırımcı ilişkileri bölümünden değil
anasayfadan ulaşılabilir olmalıdır.
Şekil 11: KAP’ta yer alan Şirket Genel Bilgi Formu güncelleme ekranı
İlgili mevzuata ve başvuru formuna, bir MTHS hizmet sağlayıcısı olan MKK’nın
internet sitesinden ulaşabilirsiniz.
Bilgi Toplumu Hizmetleri Kontrol Listesi
• Bilgi Toplumu Hizmetleri başlığına anasayfanızdan erişilebiliyor mu?
• e-ŞİRKET başlığı altından girilen bilgileriniz güncel mi?
• Her yıl denetçinin bilgilerini güncelliyor musunuz?
• MERSİS numaranız doğru mu?
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
43
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
MTHS hizmeti yani e-ŞİRKET hizmeti karşılığında şirketler halen
yıllık 1.000 TL ücret ödemekte, siz de bütçelemeyi unutmayın.
Şekil 12: e-ŞİRKET güncelleme ekranı
Genel olarak her çeyrekte finansallar açıklandıktan sonra finansalları eklemek,
genel kurul zamanında birçok güncelleme yapmak gerekmektedir. Şirket
Bilgileri bölümünün hemen altında yer alan Yönetim Kurulu ve Denetçi Bilgileri
mutlaka güncellenmelidir.
3.2. Kurumsal Yönetim
Kurumsal yönetim bir şirketin eşitlik, şeaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk
ilkelerine göre yönetilmesidir.
Eşitlik: Şirket yönetiminin tüm faaliyetlerinde, pay ve menfaat sahiplerine eşit
davranmasını ve olası çıkar çatışmalarının önüne geçilmesi,
Şeaflık: Ticari sır niteliğindeki ve henüz kamuya açıklanmamış bilgiler hariç
olmak üzere, şirket ile ilgili finansal ve finansal olmayan bilgilerin, zamanında,
doğru, eksiksiz, anlaşılabilir, yorumlanabilir, düşük maliyetler kolay erişebilir bir
şekilde kamuya duyurulması,
Hesap verebilirlik: Yönetim kurulu üyelerinin esas itibariyle anonim şirket tüzel
kişiliğine ve dolayısıyla pay sahiplerine karşı olan hesap verme zorunluluğu,
Sorumluluk: Şirket yönetiminin anonim şirket adına yaptığı tüm faaliyetlerin
mevzuata, esas sözleşmeye ve şirket içi düzenlemelere uygunluğunu ve bunun
denetlenmesini ifade eder.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
44
Tablo 16: Türkiye’de kurumsal yönetimin tarihçesi
Önümüzdeki dönemde Türkiye’de kurumsal yönetim alanında halka açık
şirketleri de doğrudan etkileyecek olan üç değişiklik beklenmektedir. Bu
değişikliklerden birincisi; 2018 yılının başında SPK tarafından Avrupa İmar
ve Kalkınma Bankası işbirliği ile yürütülen kurumsal yönetim ilkelerinin
uygulanmasının geliştirilmesine yönelik projenin detaylarının yayımlanmasıydı.
Pilot çalışmaların başladığı projeyle ilgili olarak kurumsal yönetim ilkelerinde
bir değişiklik yapılması öngörülmezken, mevcut raporlama ve raporlama kanalı
değişecek. Bu projeye göre 2019’un ilk çeyreğinden başlayarak şirketlerin
Kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporu formatı değişecek. Buna göre
şirketler KAP’ta ve faaliyet raporlarında iki farklı raporlama yapıyor olacaklar.
1990’lı yılların başında İngiltere’de şirket
iflasları ve 1992 Cadbury Raporu – The
Cadbury Committe Report: Financial
Aspects of Corporate Governance
Asya Krizi ve Millstein Raporu (Corporate
Governance: Improving Competitiveness
and Access to Capital in Global Markets)
OECD kurumsal yönetim çalışma
komitesi ve ilk rapor
OECD Bakanlar Kurulu tarafından kabulü
TÜSİAD, Kurumsal Yönetim - En İyi
Yönetim Kodu
Sarbanes-Oxley Kanunu’nun yürürlüğe
girmesi
SPK’nın OECD ilkelerini temel alarak,
daha ayrıntılı KY İlkelerini yayımlaması
OECD revize ilkelerin yayımlanması
SPK’nın Kurumsal Yönetim uyum beyanı
düzenlemesi
SPK’nın 2004 OECD revizelerini
yansıttığı kurumsal yönetim revize ilkeleri
yayımlaması
Borsa İstanbul’un BIST Kurumsal Yönetim
Endeksi düzenlemesinin yapılması
Kurumsal yönetim ilkelerini içeren
Bankacılık Kanunu’nun BDDK tarafından
yayımlanması
BIST Kurumsal Yönetim Endeksinin
hesaplanmaya başlanması
Kurumsal Yönetim İlkeleri Tebliği
(Seri: IV No:54)’ün yayımlanması
(11 Ekim)
Kurumsal Yönetim İlkeleri Tebliği
(Seri: IV No:56)’nın yayımlanması
(30 Aralık)
Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe
girmesi
Yeni Sermaye Piyasası Kanunu
(30 Aralık)
Kurumsal Yönetim İlkeleri Tebliği
(Seri: IV No:63)
Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1)
OECD’nin revize Kurumsal Yönetim
İlkelerini yayımlaması
1990’lar1997199819992002200320042005
2005200720112012201320142015
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
45
Tablo 17: Kurumsal yönetim ilkelerinin bölümlere göre dağılımı
Zorunlu Gönüllü Toplam
Pay Sahipleri 4 20 24
Kamuyu Aydınlatma ve Şeaflık - 6 6
Menfaat Sahipleri - 22 22
Yönetim Kurulu 20 25 45
Toplam 24 73 97
Beklenen ikinci değişikliğin ise kadın yönetim kurulu üyeliğiyle ilgili olması
bekleniyor. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın yayımladığı “Kadının
Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı”na göre gönüllü kadın yönetim
kurulu üyeliğinden beklenen performansın alınmaması nedeniyle Kurumsal
Yönetim Tebliği’nde bir değişiklik yapılarak 2020-2021 dönemine kadar
“Yönetim kurulunda en az bir kadın yönetim kurulu üyesi bulunur.” ilkesinin
zorunlu hale getirilmesi planlanıyor.
Son değişiklik ise geçtiğimiz günlerde MKK tarafından yakın zamanda hayata
geçirileceği duyurulan e-YKS: Elektronik Yönetim Kurulu Sistemi. Türk Ticaret
Kanunu’yla şirketlere tanınan bu hakkın uygulamaya geçiriliyor olmasının,
yönetim kurullarında çeşitliliğin artması ile zaman ve maliyet avantajı anlamında
şirketlere büyük fayda sağlayacağı muhakkak.
Türkiye’de kurumsal yönetim ile ilgili tüm yükümlülükler, Kurumsal Yönetim
Tebliği ile düzenleniyor olup tebliğ aşağıdaki konularda düzenlemeler içeriyor:
• Kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanması
• Kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanmasında istisnalar
• Kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporları
• İlişkili taraf işlemleri
• Yatırımcı ilişkileri bölümü
• Teminat, rehin, ipotek ve kefaletler
Kurumsal Yönetim Tebliği’nin ekinde ise Kurumsal Yönetim İlkeleri yer
almaktadır. İlkeler dört bölümden oluşmaktadır:
• Pay sahipleri
• Kamuyu aydınlatma ve şeaflık
• Menfaat sahipleri
• Yönetim kurulu
İlkeler’de zorunlu ve zorunlu olmayan ilkeler bulunmaktadır. Bölümlere göre bu
ilkelerin dağılımı aşağıdaki gibidir:
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
46
İlk bölüm olan pay sahipleri bölümünde yedi ana başlık bulunmaktadır:
1. Pay sahipleri haklarının kullanımının kolaylaştırılması
2. Bilgi alma ve inceleme hakkı
3. Genel Kurul
4. Oy Hakkı
5. Azlık Hakları
6. Kar Payı Hakkı
7. Payların Devri
Bu bölümlerden genel kurul bölümünde yer alan dört ilke zorunludur.
İlkelerin ikinci bölümü olan Kamuyu Aydınlatma ve Şeaflık bölümünde iki konu
düzenlenmektedir:
1. Kurumsal İnternet Sitesi
2. Faaliyet Raporu
Üçüncü bölüm olan Menfaat sahipleri kısmında da Kamuyu Aydınlatma
ve Şeaflık bölümü gibi zorunlu ilke bulunmamaktadır. Menfaat sahipleri
bölümünde aşağıdaki konularda ilkeler bulunmaktadır:
1. Menfaat sahiplerine ilişkin şirket politikası
2. Menfaat sahiplerinin şirket yönetimine katılımının desteklenmesi
3. Şirketin insan kaynakları politikası
4. Müşteriler ve tedarikçilerle ilişkiler
5. Etik kurallar ve sosyal sorumluluk
Dördüncü bölüm olan yönetim kurulu bölümünde ise 20 adet zorunlu ilke
bulunmaktadır. Yönetim kurulu bölümünde altı konu bulunmaktadır:
1. Yönetim kurulunun işlevi
2. Yönetim kurulunun faaliyet esasları
3. Yönetim kurulunun yapısı
4. Yönetim kurulu toplantılarının şekli
5. Yönetim kurulu bünyesinde oluşturulan komiteler
6. Yönetim kurulu üyelerine ve idari sorumluluğu bulunan yöneticilere sağlanan
mali haklar
Yönetim kurulunun faaliyet esaslarını düzenleyen ikinci alt bölümünde genel
müdür ve yönetim kurulu başkanı aynı kişi olduğunda KAP’ta açıklanmasına
ilişkin zorunlu bir madde bulunmaktadır. Yönetim kurulunun yapısı bölümünde
sekiz, komiteleri düzenleyen bölümde dokuz, mali haklarla ilgili olan bölümde
ise iki zorunlu ilke yer almaktadır.
Yatırımcı ilişkilerinin kurumsal yönetimle ilgili en önemli sorumlulukları
Kurumsal Yönetim Tebliği’ne uyum, kurumsal yönetim komitesiyle ilgili
sorumluluklar ve çok ciddi bir çalışma gerektiren kurumsal yönetim ilkelerine
uyumun raporlanmasıdır. Uyum raporlamasının değişmesiyle birlikte yatırımcı
ilişkileri bu alana çok daha fazla odaklanmak durumunda kalacaktır. Bununla
birlikte kurumsal yönetim derecelendirmesine sahip olan şirketlerde bu
derecelendirmeyle ilgili tüm sorumluluklar da yatırımcı ilişkileri tarafından yerine
getirilmektedir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
47
Tablo 18: Örnek kamuya açıklama tablosu
7
file:///C:/Users/aa69881/Downloads/Portal_Ihracci_UyelikIslemleri.pdf
Kamuya açıklanan bilgi Birimi Frekansı Açıklandığı kanal
Pazar payı, üretim kapasitesi, adet, ABD doları, İnternet, KAP,
satış hacmi vb. % gibi dipnot, basın
bülteni, vb.
Kurumsal yönetimle ilgili olarak ele almak istediğimiz bir konu da MKK’nın
e-YÖNET: Kurumsal Yönetim ve Yatırımcı İlişkileri Portalı’dır. Bir mobil kurumsal
yönetim uygulaması olan e-YÖNET portalıyla şirketler ile ortakları arasında
doğrudan internet, elektronik iletişim ve mobil uygulama tabanlı hızlı, sürekli,
güvenilir ve standart bilgi alışverişi sağlanmaktadır. Portal sayesinde şirketler
ortaklarına doğrudan, ortaklar, ortak oldukları şirketleri ile ilgili pek çok bilgiye
kolaylıkla bütüncül bir yaklaşım içinde ulaşabilmektedir. Tüm sermaye piyasası
aktörlerinin, şirketler ve ortakların birbirleriyle hızlı iletişim kurabildiği e-YÖNET
Portalında, şirket - ortak ilişkilerinin tek bir noktadan etkin biçimde sağlanması
mümkün olmaktadır. Şirketler ile ortakları arasında anketler düzenlenerek bilgi
alışverişi sağlanabilmektedir. Bu nedenle şu ana kadar bu portalı kullanmamış
olan şirketlere 2019 planlarını yaparken bu portalı da iş planlarına eklemeyi
öneririz. Nitekim portalın aktif kullanımı şirketler ile yatırımcıları arasındaki
iletişimi artırmak için olumlu katkıda bulunacaktır. Portalla ilgili daha fazla
bilgiye MKK’nın internet sitesinde bulunan İhraççı Portal Üyelik İşlemleri
Kılavuzu dokümanından ulaşabilirsiniz.
7
3.3 Yatırımcılarla İletişim
Kurumsal Yönetim Tebliği’nde “yatırımcılar ile ortaklık arasında yapılan
yazışmalar ile diğer bilgi ve belgelere ilişkin kayıtların sağlıklı, güvenli ve güncel
olarak tutulmasını sağlamak”, yatırımcı ilişkilerinin sorumlulukları arasında
yer almaktadır. Aynı zamanda şirketin pay sahiplerinin ortaklık ile ilgili yazılı
bilgi taleplerini yanıtlamak da bu sorumluluklar arasında yer almaktadır.
Gelen talepleri sadece yazılı olarak cevaplamak olanaklı olmadığı gibi, sorusu
cevaplanan kişinin de yatırımcı olup olmadığı halka açık şirketlerin pay sahipleri
listesine sadece genel kurul günü ulaşabilmeleri nedeniyle mümkün değildir.
Ancak mevcut ve potansiyel yatırımcılar ve analistlerle yapılan iletişimin,
toplantı, telefon görüşmesi dahil, kayıtlarının sağlıklı bir şekilde tutulabilmesi
amacıyla bir veritabanı oluşturulması gerekir.
Nitekim kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporunun 2.1. no’lu yatırımcı ilişkileri
bölümünde “dönem içinde bölüme yapılan başvuru ve pay sahiplerine verilen
yanıt sayısı” raporlanmaktadır. Hem bu bilgiye temel oluşturması açısından,
hem de olası bir anlaşmazlık durumunda kayıt teşkil etmesi açısından yapılan
iletişimin kayıtlarının tutulması önemlidir.
İster analist, ister yatırımcı olsun, kiminle iletişim kurulursa kurulsun, öncelikle
bilgi asimetrisine neden olmamak için şirketin hangi bilgiyi, hangi kanallardan,
hangi frekansta kamuyla paylaştığı ve bu bilgilerin neler olduğuna hakim
olunmalıdır. Şirket ayrıca analist ve yatırımcılardan gelen talepleri de dikkate
alarak, rakip şirketlerin de neler açıkladığını gözlemleyerek, kurumsal yönetimin
şeaflık ilkesi gereği kamuya açıkladığı bilgileri periyodik olarak gözden
geçirmelidir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
48
Bu tablonun elimizin altında olması, ayrıca genel kurulda da işimize yarayacak
olan sıkça sorulan sorular ve cevapları çalışması (Q&A) analist ve yatırımcılarla
iletişim kurarken bize yok gösterici olacaktır.
Tablo 19: Örnek bir yatırımcı iletişim veritabanı
Şekil 13: Genel kurulla ilgili sorumluluklar
Bu tabloya bu kişilerle daha önce görüşülüp görüşülmediği, mevcut yatırımcı
olup olmadığı gibi birçok kriter eklenebilir.
3.4. Genel Kurul
Genel kurul yatırımcı ilişkilerinin oldukça fazla zamanını alan ve birçok
mevzuatı birden takip etmeyi gerektiren zorlu bir süreçtir. Ancak burada
unutulmaması gereken genel kurulun düzenlenmesinin sadece yatırımcı
ilişkilerinin görevi olmadığıdır. Nitekim Kurumsal Yönetim Tebliği’nde “Genel
kurul toplantısı ile ilgili olarak pay sahiplerinin bilgi ve incelemesine sunulması
gereken dokümanları hazırlamak ve genel kurul toplantısının ilgili mevzuata,
esas sözleşmeye ve diğer ortaklık içi düzenlemelere uygun olarak yapılmasını
sağlayacak tedbirleri almak” yatırımcı ilişkilerinin sorumlulukları arasında
sayılmıştır. Biz burada genel kurulla ilgili tüm süreçlerden kısaca bahsedeceğiz.
Nitekim doğrudan tamamını yatırımcı ilişkileri yapmasa da, genel kurulun
mevzuata uyumu ancak bu şekilde değerlendirilebilir.
Genel kurulla ilgili sorumlulukları ana hatlarıyla üçe ayırabiliriz:
Tarih İletişim Yolu Katılımcılar Katılımcılar Türü Ele alınan
(yatırımcı) (şirket) önemli konular
Toplantı/ CEO, CFO, Bireysel/
telekonferans/ sadece yatırımcı kurumsal
telefon vb. ilişkileri vb.
Bilgilerimizi
Tazeleyelim
Tarihinin
Belirlenmesi
Toplantı yerinin
belirlenmesi
Elektronik hazırlık
Toplantının
bütçesinin
belirlenmesi
Gündem
belirlenmesi
İlan hazırlıkları
Genel kurul ilanı
GENEL KURUL ÖNCESİ
GENEL KURUL SIRASI
GENEL KURUL SONRASI
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
49
3.4.1. Genel kurul öncesi hazırlıklar
Genel kurul öncesi hazırlıklar genel kuruldan aylar önce, bir önceki yılın sonuna
doğru başlar. Bu hazırlıkların kuşkusuz en önemli maddeleri, toplantı tarihinin,
yerinin seçimi ve gündemin hazırlanmasıdır.
3.4.1.1. Bilgilerimizi tazeleyelim
Genellikle yılda bir kez yapılan bir toplantı olduğu için önceki yıldan kalan
bilgilere güvenmeyip genel kurulla ilgili düzenlemelere hızlıca göz atmak yararlı
olur. Bu düzenlemeler:
Türk Ticaret Kanunu (407 – 451)
SPK Kanunu (29-30, 19’un 1. ve 5. bentleri)
Kurumsal Yönetim Tebliği
Ticaret Bakanlığı
o Anonim Şirketlerde Elektronik Ortamda Yapılacak Genel Kurullara
İlişkin Yönetmelik
o Anonim Şirketlerin Genel Kurullarında Uygulanacak Elektronik Genel Kurul
Sistemi Hakkında Tebliğ
o Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu
Toplantılarda Bulunacak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkında
Yönetmelik
MKK e-GKS Şirket İşlemleri Kullanıcı Kılavuzu
MKK Genel Mektup 604
Bunların dışında genel kurul hazırlıklarına başlamadan önce göz atılmasında
fayda olan iç kaynaklar da vardır. Bunlar:
Şirket esas sözleşmesi
Bilgilendirme politikası
Kar dağıtım politikası
Şirket etik kodu
Bağış politikası
Ücretlendirme politikası
Genel kurul iç yönergesi
Ve diğer ilgili ne varsa…
3.4.1.2. Toplantı tarihinin belirlenmesi
TTK’nın 409. maddesine göre olağan toplantının her faaliyet dönemi sonundan
itibaren üç ay içinde yapılması gerekmektedir. Bu maddenin bir yaptırımı
olmaması nedeniyle zaman zaman genel kurullar bu tarihten sonra da
yapılabilmektedir.
TTK M.437’ye göre “Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim
kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kar
dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az on beş gün önce, şirketin
merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur.” Bu
maddesi halka açık şirketler için bir sınırlama olmamaktadır çünkü bu süre
sermaye piyasası mevzuatında üç hafta olarak düzenlenmiştir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
50
TTK’nın 407’nci maddesine göre; “Murahhas üyelerle en az bir yönetim kurulu
üyesinin genel kurulda hazır bulunmaları şarttır. Denetçi genel kurulda hazır
bulunur.” Bu madde özellikle bazı büyük şirketlerde bir sıkıntı yaratabilmektedir.
Bu nedenle genel kurula kimlerin bu madde kapsamında katılacaklarının
belirlenerek bu kişilerin takvimleri önceden kontrol edilmelidir.
Türk Ticaret Kanunu’nun bu üç maddesi dışında sermaye piyasası mevzuatında
da genel kurul tarihini belirlerken dikkate alınması gereken çeşitli düzenlemeler
bulunmaktadır.
Sermaye Piyasası Kanunu’nun 29. maddesine göre; “Halka açık ortaklıklar genel
kurullarını, toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, ortaklığın internet
sitesi ve Kamuyu Aydınlatma Platformu ile Kurulca belirlenen diğer yerlerde
yayımlanan ilanla çağırmak zorundadırlar. Bu çağrı, ilan ve toplantı günleri hariç
olmak üzere, toplantı tarihinden en az üç hafta önce yapılır.” Davetin toplantı
günleri de dahil olursa 23, hariç tutulursa 21 gün önce yapılması özellikle
finansal tablolarını konsolide olarak yayımlayan ve finansallarını kendisinden
önce açıklaması gereken birçok iştiraki bulunan şirketler için sınırlama
oluşturmaktadır. Bu nedenle kimi zaman bu şirketler TTK’daki 31 Mart son
tarihine kadar genel kurul toplantılarını yapamamaktadır.
Kurumsal Yönetim Tebliği’nin 4.3.7. no’lu maddesine göre, “Yönetim kurulu,
aday gösterme komitesinin raporu çerçevesinde bağımsız üye aday listesini
hazırlayarak genel kurul toplantısından en az 60 gün önce ilgili aday gösterme
komitesinin raporu ve yönetim kurulu kararı ile birlikte SPK’ya gönderir. SPK,
4.3.6. numaralı ilkede belirtilen bağımsızlık kriterleri çerçevesinde yaptığı
değerlendirme sonucunda varsa liste hakkında olumsuz görüşünü 30 gün
içerisinde şirkete bildirir.” maddesi yer almaktadır. Bu madde aynı tebliğe göre
hesaplanan ve SPK tarafından yayımlanan listeye göre birinci grupta yer alan
şirketler için zorunludur.
Kar Payı Tebliği’nin 8. maddesinde, “Kar dağıtım tablosunun en geç olağan
genel kurul gündeminin ilan edildiği tarihte kamuya açıklanması zorunludur.
ifadesi yer almaktadır. Bu nedenle genel kurul ilanı yapabilmek için yönetim
kurulunun kar dağıtım önerisine de karar vermiş olması gerekmektedir.
Sermaye Piyasası Kanunu’na uygun olarak Finansal Raporlama Tebliğ’nin 15.
maddesinde, “Yıllık finansal raporlar ve ilgili bağımsız denetim raporu, genel
kurul toplantılarından en az üç hafta önce ortakların incelemesine sunulur.
Bu amaçla, yıllık finansal raporlar ile ilgili bağımsız denetim raporunun yeterli
sayıda bastırılarak, işletme merkez ve şubelerinde hazır bulundurulması ve
isteyen ortaklara gönderilmesi zorunludur.” ifadesi yer almaktadır. Finansal
raporun parçalarından biri de faaliyet raporu olduğu için finansal tablolarını
faaliyet raporundan önce yayımlayan şirketler mevzuattaki üç haftanın
hesaplanması için finansal tablolarını yayımladıkları değil, faaliyet raporunu
yayımladıkları günü dikkate almalıdır.
Zorunlu olan 1.3.1. no’lu Kurumsal Yönetim İlkesi’nin d bendine göre,
“Gündemde esas sözleşme değişikliği olması durumunda ilgili yönetim kurulu
kararı ile birlikte, esas sözleşme değişikliklerinin eski ve yeni şekillerinin de
bulunması gerekmektedir.” Bu durum, bize eğer genel kurul gündeminde esas
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
51
sözleşme değişikliği varsa, bu esas sözleşme değişiklikleri için SPK ve Ticaret
Bakanlığı’ndan gerekli izinlerin alınması için zaman tanımamızı gerektirmektedir.
TTK’nın 414 no’lu maddesinde, “Genel kurul toplantıya, esas sözleşmede
gösterilen şekilde, şirketin internet sitesinde ve TTSG’de yayımlanan ilanla
çağrılır.” ifadesi yer almaktadır. Bilindiği üzere TTSG için ilan gönderildikten
sonra tam olarak ne zaman yayımlanacağı ile ilgili kesin bir kural
bulunmamaktadır. SPK mevzuatına göre genel kurul “ortaklığın internet
sitesi ve Kamuyu Aydınlatma Platformu ile Kurulca belirlenen diğer yerlerde
yayımlanan ilanla çağırmak zorunda” olsa da TTK’ya göre bu ilanın KAP ve
e-GKS duyurusuyla aynı gün olmasının istenmesi durumunda, şirketler bir
miktar zorluk yaşamaktadır. Genel olarak şirketler ilan için genel kuruldan üç
haftadan birkaç gün daha uzun bir süre belirleyerek, yönetim kurulu kararı
aldıkları gün KAP’ta genel kurul duyurusu yapmakta, kararı aynı gün tescil ve
ilana göndermekte, böylece TTSG ilan tarihinin de üç hafta kuralına uyması
daha güvenli bir uygulama olmaktadır.
Tüm bu düzenlemelerin ışığı altında elimize yıllık bir takvim alıp öncelikle yıl
sonu finansallarını açıklayabileceğimiz tarihleri, finansal raporlama bölümüyle
de el sıkışarak işaretledikten sonra, ilan için gereken üç hafta süresini, birinci
grup şirketler için aday gösterme komitesinin raporunu, resmi tatilleri ve
bizi ilgilendiren diğer tarihleri ekleyerek bir tarih belirleyebiliriz. Bu tarihin
olabildiğince önce belirlenmesi ve genel kurulda görevli olacak tüm kişilerin
takvimlerine işlenmesi bize hazırlıklar sırasında kolaylık sağlar.
3.4.1.3. Toplantı yerinin belirlenmesi
TTK’nın 409. maddesinde, “Aksine esas sözleşmede hüküm bulunmadığı
takdirde genel kurul, şirket merkezinin bulunduğu yerde toplanır.” ifadesi
yer almaktadır. Toplantı yerinin belirlenmesiyle ilgili olarak zorunlu olmayan
Kurumsal Yönetim İlkesi 1.3.3.’te de “Genel kurul toplantısı, pay sahiplerinin
katılımını artırmak amacıyla pay sahipleri arasında eşitsizliğe yol açmayacak
ve pay sahiplerinin mümkün olan en az maliyetle katılımını sağlayacak şekilde
gerçekleştirilir. Bu amaçla esas sözleşmede yer almak kaydıyla, toplantı pay
sahiplerinin sayısal olarak çoğunlukta bulunduğu yerde yapılır.” ifadesi yer
almaktadır.
Genel olarak uygulamada şirketlerin genel kurullarını şirket merkezinde veya
otelde yaptıkları görülmektedir. Bu kararın verilmesinde kuşkusuz, şirketin
güvenlik prosedürleri, geçtiğimiz yıllarda kaç kişinin katıldığı bilgisi, şirketin
genel kurula bakış açısı gibi diğer faktörler de etkilidir. Bütçe de bu kararda
dikkate alınmaktadır.
Toplantı canlı olarak yayımlandığı için internet altyapısı çok önemlidir. Bu
nedenle toplantı yeri belirlenmeden önce canlı yayını gerçekleştirecek olan
yayıncı kuruluştan canlı yayın gereklilik listesini isteyerek, toplantı için gerekli
olan internet altyapısı, elektrik altyapısı, gerekli ışık şiddeti, ses altyapısı, test
yayını ve canlı yayının yapılacağı gün gerekli olan teknik eleman bilgileri ve
e-GKS kullanımı için gereksinimler öğrenilerek toplantı yerinin bu özelliklere
sahip olup olmadığı teyit edilmelidir. (Ek: E-GKS Canlı Yayın Gereklilik Listesi)
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
52
3.4.1.4. Elektronik hazırlık
Toplantı zamanı ve yeri belirlendikten sonra elektronik olarak hazırlıklar kontrol
edilmelidir. Bunlardan birincisi e-GKS sistemine giriş için kullanılacak elektronik
sertifikalardır. Genel kurulu yönetmek ve panel ekran için (eğer panel ekranı
salona yansıtılacaksa) en az iki tane geçerli elektronik sertifikaya ihtiyaç vardır.
Bu sertifikaların son kullanım tarihleri kontrol edilmelidir. Biz burada e-GKS’ye
üyelik işlemlerini önceden yapıldığını varsayıyoruz. Yeni halka arzlarda üyelik
işlemleri de mutlaka tamamlanmalıdır.
e-GKS eğitimleri ve sınavları SPL tarafından gerçekleştirilmektedir. Şirket
çalışan sirkülasyonunu da dikkate alarak, gerekli sayıda, mutlaka bir kişiden
daha fazla kişinin, bu eğitim ve sınavı tamamlayarak sertifika sahibi olduğundan
emin olun. Sertifika sahibi olan kişilerin bilgisayarlarında e-GKS programının
yüklü olduğundan ve sorunsuz bir şekilde çalıştığından emin olun. Mümkün
olduğu takdirde toplantıda kullanılacak bilgisayarlar ile toplantı odasından
mutlaka e-GKS ye giriş yapın. Kullanmayı planladığınız bilgisayardaki olası bir
sorun nedeniyle sürecin kesintiye uğramaması için mutlaka yedek bir bilgisayar
hazır bulundurun.
Sıra geldi yayıncı kuruluş ile el sıkışmaya. Yayıncı kuruluştan aldığınız tekliften
size uygun olan paketi seçip müşteri onayı verin. Bu onayı verirken arşivleme
hizmeti kutucuğuna onay vermeyi unutmayın. İleride size postayla gönderilecek
olan bu CD’ye ihtiyacınız olabilir.
Bir başka bütçe kalemi de MK’nın e-GKS sistemini kullanmak için ödüyor
olacağımız tutar. Bu tutar şirketinizin genel kurul yaptığı tarihteki piyasa değeri
esas alınarak yapılan sıralamaya göre belirleniyor. Bu nedenle önceden tam
olarak tahmin etmek mümkün olmasa da geçtiğimiz yıllardaki ödediğiniz tutar
size bu konuda fikir verebilir.
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
SPL’nin e-GKS eğitimi için yeterli bütçe ayırmayı unutmayın.
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
Yayıncı kuruluş hizmeti için gerekli bütçeyi ayırmayı ihmal etmeyin.
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
MKK’nın e-GKS programını bütçenize eklemeyi unutmayın. 2018 yılı
için tarife aşağıdaki gibidir:
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
53
Bir başka bütçe kalemi de MK’nın e-GKS sistemini kullanmak için ödüyor
olacağımız tutar. Bu tutar aldığımız hizmete bağlı olarak değil, elektronik
ortamda katılacak olan yatırımcı sayısına göre hesaplanıyor. Bu nedenle tam
olarak tahmin etmek mümkün olmasa da geçtiğimiz yıllardaki katılımcı sayısı
size bu konuda fikir verebilir.
Toplantı yeri ikramları, toplantı yeri, yayıncı kuruluş, MKK e-GKS kullanım bedeli
dışında bütçenizde olması gereken faaliyet raporu, bağımsız denetim raporu
baskı masrafları, eğer kullanıyorsanız simultene tercüme gibi hizmetleri de
genel kurul bütçenize ekleyin.
3.4.1.5. Gündemin belirlenmesi
Elektronik hazırlıkların tamamlanmasının ardından genel kurul gündemini
belirlemek için hazırlıklara başlanabilir. Bu kritik öneme sahip çalışma için
öncelikle sermaye piyasası mevzuatınca hazırlanan ve kamuya açıklanan şirket
politikalarına ve esas sözleşmeye göz atmak iyi olur:
Şirket esas sözleşmesi
Bilgilendirme politikası
Kar dağıtım politikası
Şirket etik kodu
Bağış politikası
Ücretlendirme politikası
Bu belgeler ve politikalar farklı tebliğlerde düzenlenmekte olup mevzuat
değişmiş ya da şirketin gereksinimleri değişmiş olabilir. Bu nedenle her bir
politikanın mevcut düzenlemelere uyup uymadığının kontrolü, sonrasında
da ilgili şirket içi bölümlere gönderilerek revize gerekip gerekmediğinin
değerlendirilmesi uygun olur.
Nitekim eğer yapılacaksa esas sözleşme değişikliği için gerekli izinlerin alınması
için başvurulması ve aşağıdaki politikalar revize edilecekse de ilgili revize
politikanın mevzuata göre genel kurulun onayına veya bilgisine sunulması
gerekmektedir:
Bağış politikasının genel kurulun onayına sunulması (zorunlu olmayan
Kurumsal Yönetim İlkesi 1.3.10.)
Kar dağıtım politikasının genel kurulun onayına sunulması (Kar Payı Tebliği,
M.4.)
Ücretlendirme politikasının genel kurulun bilgisine sunulması (zorunlu
Kurumsal Yönetim İlkesi 4.6.2.)
Etik kodun genel kurulun bilgisine sunulması (şirketin inisiyatifinde)
Tablo 20: 2018 e-GKS Hizmet Bedeli, MKK Komisyon ve Ücret Esasları
Tarife
(Genel Kurul Tarihi İtibariyle Şirketin Piyasa Değeri/e-GKS’ye Tabi Tutarı
Şirketlerin Toplam Piyasa Değeri) oranına göre şirket sırası
1-10 Arası 27.400 TL
11-30 Arası 13.700 TL
31-50 arası 7.400 TL
51 ve üzeri 3.500 TL
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
54
Bilgilendirme politikasının genel kurulun bilgisine sunulması (şirketin
inisiyatifinde)
Aşağıdaki gibi taslak bir gündem oluşturularak hukuk biriminin görüşü
istenebilir:
1. Açılış ve Toplantı Başkanlığı’nın oluşturulması
2. Yönetim Kurulu’nca hazırlanan 2018 Yılı Faaliyet Raporu’nun okunması ve
müzakeresi
3. 2018 yılı hesap dönemine ilişkin Denetçi raporunun okunması
4. Şirket’in Sermaye Piyasası Mevzuatı uyarınca hazırlanan 2018 yılı finansal
tablolarının okunması, görüşülmesi ve onaylanması
5. Türk Ticaret Kanunu’nun 363’üncü maddesi uyarınca yıl içinde Yönetim
Kurulu üyeliklerinde yapılan değişikliklerin onaylanması. (varsa)
6. 2018 faaliyet yılında görevli Yönetim Kurulu üyelerinin ibra edilmeleri
7. Yönetim Kurulu’nun, 2018 yılı karının kullanım şekli, dağıtılacak kar payı oranı
ve kar dağıtım tarihi konusundaki önerisinin kabulü, değiştirilerek kabulü
veya reddi
8. Yönetim Kurulu üye sayısının belirlenmesi ve Yönetim Kurulu üyelerinin
seçimi
9. Yönetim Kurulu üyelerinin huzur haklarının belirlenmesi
10. Türk Ticaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri uyarınca
Denetimden Sorumlu Komite tarafından belirlenen ve Yönetim Kurulu’na
bildirilen bağımsız denetim kuruluşunun denetçi olarak seçiminin onaylanması
11. 2018 yılında yapılan bağışlar hakkında Sermaye Piyasası Kurulu
düzenlemeleri uyarınca Genel Kurul’a bilgi verilmesi ve 2019 yılı için yıllık
bağış üst sınırının belirlenmesi
12. Sermaye Piyasası Kurulu Kurumsal Yönetim Tebliği uyarınca, üçüncü kişiler
lehine verilen teminat, rehin, ipotek ve kefaletler ile elde edilen gelir veya
menfaatler hakkında Genel Kurul’a bilgi verilmesi
13. Yönetim Kurulu üyeleri ile ilgili olarak, Türk Ticaret Kanunu’nun, şirketle işlem
yapma yasağına ilişkin 395 ve rekabet yasağına ilişkin 396’ncı maddelerinde
belirtilen izinlerin verilmesi
14. Yönetim kontrolünü elinde bulunduran pay sahipleri, Yönetim Kurulu üyeleri,
idari sorumluluğu bulunan yöneticiler ve bunların eş ve ikinci dereceye kadar
kan ve sıhrî hısımları tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (II-17.1) sayılı
Kurumsal Yönetim Tebliği ekinde yer alan (1.3.6) sayılı kurumsal yönetim
ilkesi kapsamında yapılmış işlemlere ilişkin Genel Kurul’a bilgi verilmesi
15. Dilekler
Genel kurul gündemini kesinleştirmeden önce eğer kayıtlı sermaye sistemine
tabiyseniz, SPK’dan alınan kayıtlı sermaye tavanı izninin bitiş süresinin de kontrol
edilmesi gerekir. Nitekim bu izin maksimum beş yıl için verilmektedir.
Sermaye Piyasası Kanunu’nun 29. maddesine göre; “Halka açık ortaklıkların
genel kurullarında gündeme bağlılık ilkesine uyulmaksızın SPK’nın görüşülmesini
veya ortaklara duyurulmasını istediği hususların genel kurul gündemine alınması
zorunludur.” Bunun dışında eğer yönetim kurulu onaylamışsa ortakların pay
sahibine önerileri de gündeme eklenir. “Ortaklık pay sahiplerinin gündeme
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
55
madde konulmasına ilişkin Yatırımcı İlişkileri Bölümü’ne yazılı olarak iletmiş
oldukları talepleri, yönetim kurulunun ortakların gündem önerilerini kabul
etmediği hallerde, kabul görmeyen öneriler ile ret gerekçeleri yayımlanır.
(zorunlu Kurumsal Yönetim İlkesi 1.3.1./ç)
1.3.2 no’lu zorunlu olmayan Kurumsal Yönetim İlkesi’ne göre, genel kurul
gündemi hazırlanırken, her teklifin ayrı bir başlık altında verilmiş olmasına
dikkat edilir ve gündem başlıkları açık ve farklı yorumlara yol açmayacak
şekilde ifade edilir. Gündemde “diğer”, “çeşitli” gibi ibarelerin yer almamasına
özen gösterilir. Genel kurul toplantısından önce verilecek bilgiler, ilgili oldukları
gündem maddelerine atıf yapılarak verilir.
Yönetim kontrolünü elinde bulunduran pay sahipleri, Yönetim Kurulu üyeleri,
idari sorumluluğu bulunan yöneticiler ve bunların eş ve ikinci dereceye kadar
kan ve sıhrî hısımları tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (II-17.1) sayılı
Kurumsal Yönetim Tebliği ekinde yer alan (1.3.6) sayılı kurumsal yönetim ilkesi
kapsamında yapılmış işlemlere ilişkin Genel Kurul’a bilgi verilmesi ile ilgili olan
gündem maddesiyle ilgili olarak, yönetim kurulu üyeleri ve idari sorumluluğua
sahip kişilerden bilgi toplanması gerekmektedir. Bu amaçla aşağıdaki gibi bir
e-posta hazırlanarak bu kişilerden bu bağlamda cevap vermeleri istenebilir:
3.4.1.6. İlan Hazırlıkları
Genel kurul ilanını yapabilmek için zorunlu Kurumsal Yönetim İlkesi 1.3.1.’de yer
alan dokümanları hazırlamamız gerekir.
Değerli Mevcut/Eski Yönetim Kurulu Üyemiz ve İdari Sorumluluğa Sahip
Yöneticilerimiz,
2018 yılı Olağan Genel Kurul toplantısı için çalışmalarımıza başlamış olduğumuzu
duyururuz. Sermaye Piyasası Kurulu II.17.1 no’lu Kurumsal Yönetim Tebliği Eki’nde
yer alan zorunlu 1.3.6 maddesi uyarınca, sizin, eşinizin veya ikinci dereceye kadar
olan yakınlarınızın (yani kendinizin ve eşinizin dede, anneanne, babaanne, baba,
anne, kardeş, çocuk ve torunları) Şirket ile ilişkili çıkar çatışmasına neden olabilecek
veya Şirketin işletme konusuna giren ticari bir iş yapması durumunda, bu işlemlerle
ilgili olarak Genel Kurul’da bilgi verilmesi gerekmektedir. Genel Kurul gündemimizi
oluşturabilmek için 2018 yılı içinde 1.3.6 maddesi kapsama giren bir işleminiz olup
olmadığıyla ilgili olarak tarafımıza ....... tarihine kadar yazılı olarak bilgi vermeniz
önemle rica olunur.
Şirketlerin genellikle bu bilgileri Genel Kurulu Bilgilendirme Dokümanı adlı bir
dokümanda topladıkları ve pdf olarak ilana ekledikleri ve aynı zamanda internet
istesinde de paylaştıkları gözlemlenmektedir. Adı ne olursa olsun bu bilgilerin
yer aldığı dokümanın genel kurul ilanıyla birlikte yayımlanması gerekmektedir.
1.3.6 sayılı Kurumsal Yönetim ilkesi kapsamında bilgi talebi e-posta örneği
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
56
3.4.1.7. Genel kurul ilanı
MKK’nın 753 no’lu genel mektubuyla duyurulduğu üzere genel kurul ilanının
önce KAP’ta yapılması gerekmektedir.
Kurumsal Yönetim İlkesi 1.3.1.
Ortaklığın kurumsal internet sitesinde ve KAP’ta, genel kurul toplantı ilanı ile
birlikte, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere genel kurul toplantı tarihinden
en az üç hafta önce 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 437’nci
maddesi çerçevesinde pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulacak
belgeler ile ortaklığın ilgili mevzuat gereği yapması gereken bildirim ve
açıklamaların yanı sıra, aşağıdaki hususlar dikkati çekecek şekilde yatırımcılara
ayrıca duyurulur.
a) Açıklamanın yapılacağı tarih itibarıyla ortaklığın ortaklık yapısını yansıtan
toplam pay sayısı ve oy hakkı, ortaklık sermayesinde imtiyazlı pay bulunuyorsa
her bir imtiyazlı pay grubunu temsil eden pay sayısı ve oy hakkı ile imtiyazların
niteliği hakkında bilgi.
b) Ortaklığın ve bağlı ortaklıklarının geçmiş hesap döneminde gerçekleşen veya
gelecek hesap dönemlerinde planladığı ortaklık faaliyetlerini önemli ölçüde
etkileyecek yönetim ve faaliyetlerindeki değişiklikler ve bu değişikliklerin
gerekçeleri hakkında bilgi.
c) Genel kurul toplantı gündeminde yönetim kurulu üyelerinin azli, değiştirilmesi
veya seçimi varsa; azil ve değiştirme gerekçeleri, yönetim kurulu üyeliği
adaylığı ortaklığa iletilen kişilerin; özgeçmişleri, son on yıl içerisinde
yürüttüğü görevler ve ayrılma nedenleri, ortaklık ve ortaklığın ilişkili
tarafları ile ilişkisinin niteliği ve önemlilik düzeyi, bağımsızlık niteliğine sahip
olup olmadığı ve bu kişilerin yönetim kurulu üyesi seçilmesi durumunda,
ortaklık faaliyetlerini etkileyebilecek benzeri hususlar hakkında bilgi.
ç) Ortaklık pay sahiplerinin gündeme madde konulmasına ilişkin Yatırımcı İlişkileri
Bölümü’ne yazılı olarak iletmiş oldukları talepleri, yönetim kurulunun
ortakların gündem önerilerini kabul etmediği hallerde, kabul görmeyen
öneriler ile ret gerekçeleri.
d) Gündemde esas sözleşme değişikliği olması durumunda ilgili yönetim kurulu
kararı ile birlikte, esas sözleşme değişikliklerinin eski ve yeni şekilleri.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
57
Bu nedenle önceden KAP’ta Hak Kullanım ekranının altında yer alan Genel Kurul
ilanı şablonuyla genel kurul ilanı yapılmalıdır.
Şekil 14: MKK’nın 753 no’lu Genel Mektubu
Şekil 15: KAP Hak Kullanım
Bildirim Ekranı
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
58
Şekil 16: KAP Hak Kullanım Bildirim ekranı, Genel Kurul Süreçlerine ilişkin bildirimler
Şirketler kimi zaman finansal raporlarını, kar dağıtım tekliflerini ve genel
kurul ilanlarını aynı gün yayımlama yolunu seçmektedir. Diğer şirketler ise
bunu farklı zamanlarda yapmaktadır. Bildiğiniz üzere, Kar Payı Tebliği’nin 8.
maddesine istinaden şirketlerin kar dağıtım tablosunun en geç olağan genel
kurul gündeminin ilan edildiği tarihte kamuya açıklanması zorunludur. KAP’ta
genel kurul ilanı yapılırken, gündemde yer alan hak kullanım süreçleri mutlaka
işaretlenmeli, pdf olarak ilgili dokümanlar eklenmeli ve genel kurul çağrısı
yapılmalıdır.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
59
Şekil 17: MKK’nın genel kurul çağrısının e-GKS’ye eklendiğine dair bildirim e-postası
Şekil 18: e-GKS Genel Kurul Tanımlama ekranı
Genel kurul ilanı KAP’ta yapıldıktan sonra MKK’dan genel kurul çağrısının e-GKS
sisteminde de yapıldığına dair bir bildirim gelmektedir.
Şirketin bu bildirimi aldığında e-GKS sistemine girerek sistemdeki genel
kurul çağrısına eklenmesi gereken dokümanları eklemesi gerekmektedir. Ekli
dokümanlar KAP sisteminden e-GKS’ye otomatik olarak yüklenmemektedir.
Şirketin bu bildirimi aldığında e-GKS sistemine girerek sistemdeki genel
kurul çağrısına eklenmesi gereken dokümanları eklemesi gerekmektedir. Ekli
dokümanlar KAP sisteminden e-GKS’ye otomatik olarak yüklenmemektedir.
KAP’ta ve e-GKS’de bu ilanlar yapılırken diğer taraftan da genel kurul ilanına
ilişkin yönetim kurulu kararı tescil edilmeli ve ilan edilmesi için TTSG’ye
gönderilmelidir.
KAP’ta yer alan Hak Kullanım Bildirim ekranında yapılan genel kurul bildirimi,
Özel Durumlar Tebliği’nin 18. maddesinde düzenlenen genel kurulun
duyurulması sorumluluğumu karşılamaktadır. Bu nedenle Özel Durumlar
şablonundan tekrar duyuru yapılmasına gerek yoktur.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
60
Sermaye Piyasası Kanunu’nun 29. maddesine göre “Halka açık ortaklıklar genel
kurullarını, toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, ortaklığın internet
sitesi ve Kamuyu Aydınlatma Platformu ile Kurulca belirlenen diğer yerlerde
yayımlanan ilanla çağırmak zorundadırlar.” Bu nedenle genel kurul ilanı aynı gün
şirketin internet sitesine de eklenmelidir.
Sermaye Şirketlerinin Açacakları İnternet Sitelerine Dair Yönetmelik’in 6.
maddesine göre “Genel kurulun toplantıya çağrılmasına ilişkin ilan en geç sicil
gazetesinde yayımlandığı tarihte internet sitesine konur.” Bu nedenle KAP ve
e-GKS’de duyuru yapıldıktan sonra genel kurulu çağrısı e-ŞİRKET’te Şirket
Belgeleri’nin altına eklenmelidir.
Özel Durumlar Tebliği M.18.
Genel kurul ve sermaye artırımına ilişkin bilgilerin açıklanması
Bu Tebliğ uyarınca yapılacak diğer açıklamalar saklı kalmak üzere, payları
borsada işlem gören ihraççıların aşağıdaki hususlarda kamuya açıklama yapması
zorunludur:
a) Genel kurul toplantı tarihi, saati, yeri ve gündemine ilişkin yönetim kurulu
kararı alınması,
b) Genel kurula katılma hakkının kullanımına ve toplam oy haklarına ilişkin bilgi,
c) Yönetim kurulu veya genel kurul tarafından kâr dağıtımına ilişkin karar
alınması,
ç) (Değişik: RG-10/2/2017-29975) Genel kurul toplantı tutanağı ve Kurulca
belirlenen şekliyle hazır bulunanlar listesi,
d) Genel kurul toplantısının yapılamaması durumunda, bu durumun gerekçesi ve
bir sonraki toplantının tarihine ilişkin bilgi,
e) Yeni pay ihracına ilişkin yönetim kurulu kararı alınması, yeni pay alma
haklarının kullanımı, sermaye artırımı nedeniyle ihraç edilen payların iptali ve
değiştirme hakkının bulunduğu durumlarda değiştirme işlemi hakkında bilgi.
Şekil 19: e-ŞİRKET, Genel Kurul, ekran görüntüsü
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
61
İlanların ardından TTSG’yi takip edin ve ana ortaklarınızdan vekaletname alması
için Hukuk bölümünü sıkıştırmaya başlayın.
e-GKS’nin altında yer alan Şirketler İçin Kontrol Listesi’ni gözden geçirin.
Toplantıdan en az on gün önce Ticaret Bakanlığı Temsilcisi’nin genel kurula
davet edildiğinden emin olun. Toplantıdan en az bir hafta önce büyük olasılıkla
uzun bir süre önce aldığınız e-GKS eğitimini tekrar edebilmek için SPL ile
iletişime geçin.
Aynı zamanda genel kurul sırasında ve sonrasında gerekecek aşağıdaki
belgeleri de hazırlamayı unutmayın:
Genel kurul akışı
Genel kurul tutanağı
Oy tablosu
• Önergeler
Toplantıdan birkaç gün önce MKK’nın e-posta ile elektronik genel kurul yapacak
şirketlere gönderdiği “Elektronik Genel Kurul Sistemi Tavsiyeleri”ni gözden
geçirin.
Toplantıdan bir gün önce genel kurul salonunu keşifte bulunun. Salonun sizin
yerleşim planınıza uygun hazırlanıp hazırlanmadığını kontrol edin. Yazıcıyı test
edin. Bunun dışında genel kurulda görevli olan kişiler, yönetim kurulu üyeleri,
bağımsız denetim şirketi temsilcisinin katılımlarını teyit edin. Yayıncı kuruluşu
arayarak kimin katılacağını ve geliş saatlerini teyit edin. MKK’yı arayarak toplantı
sırasında acil durumda aranacak kişiyi ve iletişim bilgilerini telefonunuza
kaydedin.
Şekil 20: e-GKS Şirketler için Kontrol Listesi
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
62
“Faaliyet raporunun okunmuş sayılması” gibi gündeme eklenecek metinleri
önceden boş bir dokümana yazarak kaydedin. O gün genel kurulu
yöneteceğiniz bilgisayardan ilgili programlara tekrar giriş yapın.
Şirketlerde genellikle bakanlık temsilcisi ile paylaşılacak olan dosyayı hukuk
birimi hazırlasa da aşağıda yer alan dokümanların toplantı sırasında yanınızda
olduğundan emin olun:
İlgili Yönetim Kurulu kararları
Ortaklardan istenen Genel Kurul’a katılım vekaletnameleri ve ekleri
• Gündem
İlan metni (TTSG)
Faaliyet Raporu (Her sayfası tüm yönetim kurulu üyelerince imzalanmış
şekilde)
Finansal Rapor
• Önergeler
Yönetim Kurulu üyelerinin hazır bulunamama ve görev kabul beyannameleri
3.4.2. Genel kurul sırası
Genel kurul sabahı toplantının yapılacağı yere geldiğinizde öncelikle
fiziki hazirunu hazırlayın. Eğer size önceden vekaletname ileten varsa,
vekaletnamedeki tutara dikkat edin. Vekaletnamede yazan tutarın ve pay
sahipleri listesinde yer alan tutarların aynı olmaması durumunda, duruma
göre karar verin. Toplantıdan beş dakika önce hazirunu çekin ve imzalatmaya
başlayın. Nitekim artık elektronik ortamda katılım sona ermiştir. Eğer
kullanacaksanız toplantıdan birkaç dakika önce panel ekranı açın. Böylece ilgi
sizde değil, ekranda olacağı için daha az stres olursunuz.
Genel kurul sırasında dikkat etmeniz gerekenler:
Toplantıyı başlatın.
Akışa sadık kalın.
Gündeme madde eklemeniz gerekirse daha önce yazdığınız dokümandan
kopyalayın.
Müzakereye açmayı unutmayın.
Eğer oyları yazamadıysanız ya da yanlış yazdıysanız panik yapmayın.
Bir sonraki gündem maddesine geçin. Toplantıyı sonlandırıncaya kadar
düzeltmek için süreniz var.
Toplantı başkanı hızlı gidiyorsa beklemesini rica edin.
Elektronik ortamda gelen görüşlere ve oylama sonucu gelen muhalefet
beyanlarına dikkat edin.
Her gündem maddesinin sonunda oybirliğiyle ya da oyçokluğuyla kabul
edildiğini belirterek toplantı başkanıyla oyları paylaşın.
3.4.3. Genel kurul sonrası
Genel kurul biter bitmez hemen bilgisayarınızı alın ve çalışmak için sakin bir
yere geçin. Böylelikle farklı amaçlar için toplantı salonunda kalmayı sürdürerek
sizin zamanınızı çalan yatırımcılardan uzaklaşmış olursunuz. Şimdi sırasıyla
aşağıdaki sıralamayı takip edebilirsiniz:
Her gündem maddesinin oy durumlarını basın.
Oy durumlarını tutanağa işleyin.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
63
Yazman’ın tutanağa girdiği soru ve cevapları kontrol edin.
Toplantı başkanı ve komiserin bilgilerini e-GKS sistemine girin.
Toplantı tutanağına muhalefet şerhlerini ekleyin, imzaları alın, tarayın ve
sisteme yükleyin
Hazirunu ekleyin.
Toplantıyı kapatın.
Hazirun’u eskiden KAP’a eklerken imzalı olanı eklerdik. Ancak SPK’nın
04.03.2016 tarihli ilke kararıyla kişisel bilgilerin gizliliğini korunmasını temin
etmek amacıyla halka açık şirketlerin yaptıkları genel kurul toplantılarına
ilişkin katılanlar cetvelinde ortakların ad/soyad veya ticaret unvanı dışındaki
tüm bilgilerinin, ancak ilgili ortağın onayının alınması şartıyla kamuya
açıklanabilmesine karar verilmiştir. Bu nedenle sistemden excel olarak indirilen
hazirundan ilan edilmemesi istenen bilgilerin silinmesi, bunun sonrasında
dosyanın pdf’ye dönüştürülerek KAP’a eklenmesi gerekmektedir.
Elbette, yapılacaklar bununla sınırlı değil:
Toplantıyı e-GKS’de kapatınca KAP Hak Kullanım ekranına girerek, toplantı
tutanağı ve e-GKS’den yukarıda belirtilen şekilde gereksiz alanları silerek
aldığımız katılanlar cetvelini ekleyin.
Hak Kullanım ekranında, kar dağıtımı gibi ilişkili süreçleri ilgilendiren,
kesinleşen bilgi varsa, güncelleyin.
Bilgi Toplumu Hizmetleri’nde yer alan Genel Kurul Toplantı tutanağını ekleyin.
Bilgi Toplumu Hizmetleri başlığı altında neler değişmiş olabilir diye göz atın.
Denetçi? Yönetim kurulu üyeleri?
İnternet sitenizde hangi bilgiler değişmiş olabilir?
Bununla birlikte aslında genel kurul kararlarının tescili ve TTSG’de yayımlanması
çok önemlidir. Bu nedenle genel kurulun tescil ve ilanını takip edin.
Genel kurulun tescilinin KAP’ta Hak kullanım bildirimi ekranından
duyurulması
KAP’taki Bağımsız Denetim Kuruluşunun Belirlenmesi şablonunda bağımsız
denetçi seçiminin tescil tarihinin girilmesi
Kayıtlı sermaye tavanı artırımı veya geçerlilik tarihi güncellemesi varsa KAP
Hak kullanım ekranı Kayıtlı Sermaye Tavanına İlişkin İşlemler şablonunda
tescil tarihinin girilmesi
Şirket Genel Bilgi Formu’nun güncellenmesi (İki iş günü süremiz var)
İçsel bilgilere erişenler listesinin güncellenmesi (İki iş günü süremiz var.)
Fiili dolaşım listesinin güncellenmesi
Gündemde esas sözleşme tadili varsa ilgili güncellemeler
Gündemde yönetim kurulu seçimi varsa yönetim kurulu görev dağılımı ve
komiteler duyurusu (KAP’taki komite şablonunu unutmayın.)
Kurumsal Yönetim Tebliği’ne göre, yönetim kurulu başkanı ve icra başkanı/
genel müdürün aynı kişi olmasına karar verilmesi durumunda, bu durumun
gerekçesi ile birlikte KAP’ta açıklanması
Genel kurul sürecinin tamamlanması için yapılması gereken iki konu daha
vardır. Bunlardan biri zorunlu kurumsal yönetim ilkesi 1.3.5.e göre “Toplantı
başkanı, genel kurul toplantısında ortaklarca sorulan ve ticari sır kapsamına
girmeyen her sorunun doğrudan genel kurul toplantısında cevaplandırılmış
olmasını sağlar. Sorulan sorunun gündemle ilgili olmaması veya hemen cevap
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
64
verilemeyecek kadar kapsamlı olması halinde, sorulan soru en geç 15 gün
içerisinde yatırımcı ilişkileri bölümü tarafından yazılı olarak cevaplanır.” Bu
maddeye istinaden eğer genel kurul sırasında verilemeyen cevap varsa, bu
soruların yatırımcı ilişkileri tarafından yazılı olarak cevaplanması gerekir.
Zorunlu kurumsal yönetim ilkesi 1.3.5.e göre “Genel kurul toplantısı sırasında
sorulan tüm sorular ile bu sorulara verilen cevaplar, en geç genel kurul
tarihinden sonraki 30 gün içerisinde Yatırımcı İlişkileri Bölümü tarafından
ortaklık İnternet sitesinde kamuya duyurulur. Bu sorular ve cevapların toplantı
tutanağında bulunmasına rağmen, ayrı bir başlık altında internet sitesine
eklenmesinde yarar vardır.
3.5. Temettü
Şirketlerin temettü dağıtmasına ilişkin düzenlemeler genel olarak Kar Pa
Tebliği ve Rehberi ile yapılmaktadır.
Şirketlerin kar dağıtımına ilişkin yönetim kurulu önerisi veya kar payı avansı
dağıtımına ilişkin yönetim kurulu kararı, şekli ve içeriği SPK’ca belirlenen
kar dağıtım tablosu veya kar payı avansı dağıtım tablosu ile birlikte özel
durumların kamuya açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde kamuya
duyurulmaktadır.
Kar dağıtım tablosunun en geç olağan genel kurul gündeminin ilan edildiği
tarihte kamuya açıklanması zorunludur. Kar payı dağıtım işlemlerine en geç
dağıtım kararı verilen genel kurul toplantısının yapıldığı hesap dönemi sonu
itibarıyla başlanır.
Süreç genel olarak aşağıdaki gibi olmaktadır:
1. Yıllık finansalların kamuya açıklanmasının ardından yönetim kurulunun kar
dağıtım önerisine ilişkin yönetim kurulu kararı alması
2. Bu kararın KAP’ta Hak Kullanım bildirim ekranından duyurulması
3. Genel kurulda kar dağıtımı onaylandığında hak kullanım ekranından girişin
yapılması
4. Kar dağıtım tarihi belli olduğunda tarih bilgilerinin sisteme girilmesi (genel
kurulda da olabilir)
5. T gününde ve T+2 günlerinde sabah MKS sisteminden temettü raporlarının
çekilmesi ve ödemenin öğlene kadar MKK’nın Takasbank’taki hesabına
yapılması
6. Ödemenin gerçekleştirilmesinden stopajın ödenmesine kadar olan süreçte
çifte vergilendirmeden ve brüt-net temettü farkından kaynaklanan temettü
farkı taleplerinin ilgili ekranlardan takip edilerek yerine getirilmesi
Temettü farkı taleplerinde eğer yatırımcı veya saklamacı kuruluşu
size doğrudan başvurmuşsa, yatırımcıdan RP259 Brüt Net Temettü Fark
Raporu’ndan talep yapması istenmelidir. Yatırımcı talep yapıldığında MKK’dan
buna ilişkin bir bildirim e-postası alınmaktadır. Şirketlerin temettü farkı
ödemelerini yine MKK üzerinden yapmaları, raporlama açısından fayda
sağlamaktadır. Eğer şirket ödemeyi doğrudan yatırımcının saklamacı kuruluşuna
veya hesabına yaparsa, MKK’dan sonradan temettü raporu aldığında sonradan
oluşan bu fark raporlanamamaktadır. Bu nedenle tüm farkların ödemelerinin
MKK üzerinden yapılması tavsiye edilmektedir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
65
Zaman zaman temettü geliri olan yatırımcılar şirketlerden vergi dairesine
verilmek üzere temettü gelirlerine ilişkin belge talep ektemektedirler. MKS
sistemindeki temettü raporu çekilerek hem bu bilgi taleplerine cevap verilebilir,
hem de sadece genel kurulda ulaşılan pay sahipleri raporu da dolaylı olarak
tekrar alınmış olur.
Kar dağıtımı ile ilgili duyurular KAP’ta hak kullanım işlemleri ekranından
yapılmaktadır. Kar payı dağıtım tablosu ekrandan girilmektedir. Tablo
doldurulurken rehberde yer alan bilgiler esas alınmalıdır.
KAP sisteminde son yapılan yeniliklerden biri de Kar Payı Dağıtımına ilişkin
Bildirim ekranına “Net tutarın hesaplanmasında yürürlükteki genel kar pa
stopaj oranından daha düşük bir oran uygulanmasının nedeni” alanı eklenmiştir.
Herhangi bir grup paya, yürürlükte olan %15 stopaj oranından daha düşük bir
stopaj oranı uygulanması durumunda veya yatırım indirimi, şirketin özel durumu
(örneğin yatırım ortaklığı olması) gibi stopajın düşük veya hiç uygulanmaması
durumlarında bu alanın doldurulması zorunludur. Eğer yuvarlama nedeniyle
bu alanı doldurmak gerekirse, karşısına açıklaması “yuvarlama nedeniyle” bu
şekilde yazılabilir.
3.6. İçsel bilgilerin ticareti
İçsel bilgilerin ticaretiyle ilgili düzenlemeler Özel Durumlar Tebliği’nde
yapılmaktadır. İçsel bilgi mevzuatta, sermaye piyasası araçlarının değerini,
fiyatını veya yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya
açıklanmamış bilgi, olay ve gelişmeler olarak tanımlanmaktadır.
Şirketler tarafından, iş akdi ile veya başka bir şekilde kendilerine bağlı olarak
çalışan ve içsel bilgilere düzenli erişimi olan kişiler MKK’ya bildirilir ve bu
Şekil 21: KAP Hak Kullanım İşlemleri, Kar Payı Dağıtım İşlemlerine ilişkin Bildirim
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
66
bilgilerde değişiklik olduğunda en geç iki iş günü içinde gerekli güncellemeler
yapılır. Bu listeye içsel bilgilere erişimi olan kişiler listesi denmektedir.
Şirketler, içsel bilgilere erişimi olan kişilerin bu bilgilerle ilgili olarak ilgili
mevzuatta yer alan yükümlülüklerinden ve bu bilgilerin kötüye kullanımı ile ilgili
yaptırımlardan haberdar olmalarını sağlamakla yükümlüdür. Buna ilişkin ispat
yükümlülüğü şirkete aittir.
Özel Durumlar Rehberi’nde yer aldığı üzere, ilgili kişinin listede yer aldığına
dair bildirim, imzalı beyan alınmak suretiyle şirket tarafından en kısa sürede
yerine getirilir. Şirket, bir defaya mahsus olmak üzere listede yer alan kişilere
listede bulunduklarına dair bilgi verip olası mevzuat ihlalinin sonuçlarını ve
yaptırımlarını yazılı olarak veya elektronik ortamda bildirmek zorundadır. Şirket,
listede yer alan kişileri 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 14, 15, 101, 102,
103, 104, 105, 106, 107 ve 115’inci maddelerine ve aynı Kanunun 14, 15, 101, 102,
103/4 ve 104’üncü maddeleri uyarınca hazırlanan tebliğlere uyum konusunda
bir defa yazılı olarak bilgilendirmek zorundadır.
Bu amaçla Sermaye Piyasası Kanunu’nun ilgili maddeleri ve bu maddelere
dayanarak hazırlanan tebliğler bir dosyada birleştirilip pdf yapılarak
gönderilecek olan bilgilendirme mektubuna veya e-postasına ek yapılarak
bu sorumluluk yerine getirilebilir. Bu bilgilendirme dokümanında yer alan
tebliğlerin İngilizce’leri de SPK’nın internet sitesinde bulunmaktadır. Bu sayede
Türkçe bilmeyen yabancı çalışanlara da bilgilendirme yapılmış olur.
3.6.1. İçsel Bilgiler Listesi’nde yer alan kişilerin sorumlulukları
Sermaye Piyasası Kanunu, M.106.
Bilgi suistimali – Doğrudan ya da dolaylı olarak sermaye piyasası araçları ya
da ihraççılar hakkında, ilgili sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini
veya yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek nitelikteki ve henüz kamuya
duyurulmamış bilgilere dayalı olarak ilgili sermaye piyasası araçları için alım ya
da satım emri veren veya verdiği emri değiştiren veya iptal eden ve bu suretle
kendisine veya bir başkasına menfaat temin eden;
a) İhraççıların veya bunların bağlı veya hâkim ortaklıklarının yöneticileri,
b) İhraççıların veya bunların bağlı veya hâkim ortaklıklarında pay sahibi
olmaları nedeniyle bu bilgilere sahip olan kişiler,
c) İş, meslek ve görevlerinin icrası nedeniyle bu bilgilere sahip olan kişiler,
ç) Bu bilgileri suç işlemek suretiyle elde eden kişiler,
d) Sahip oldukları bilginin bu fıkrada belirtilen nitelikte bulunduğunu bilen
veya ispat edilmesi hâlinde bilmesi gereken kişiler,
iki yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılırlar. Ancak, bu
suçtan dolayı adli para cezasına hükmedilmesi hâlinde verilecek ceza elde edilen
menfaatin iki katından az olamaz.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
67
Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nde “piyasa bozucu eylemler”, makul bir
ekonomik veya finansal gerekçeyle açıklanamayan, borsa ve teşkilatlanmış
diğer piyasaların güven, açıklık ve istikrar içinde çalışmasını bozacak nitelikte
olan ve bir suç oluşturmayan eylem olarak tanımlanmaktadır. Buna göre;
(1) İçsel bilgi veya sürekli bilgileri, mevzuata uygun şekilde kamuya
açıklanmadan önce bu bilgilere sahip olan kişilerden doğrudan ya da dolaylı
olarak alan kişiler tarafından ilgili sermaye piyasası aracında işlem yapılması
durumunda;
(2) İhraççılar tarafından düzenlenen finansal tablo ve raporlar ile bağımsız
denetim raporlarının hazırlandığı hesap döneminin* bitimini izleyen günden
söz konusu tablo ve raporların mevzuata uygun şekilde kamuya duyurulmasına
kadar geçen süre içerisinde, içsel bilgi veya sürekli bilgilere sahip olan kişilerin
veya söz konusu kişilerin eşleri, çocukları ya da aynı evde yaşadıkları kişilerin
ilgili sermaye piyasası araçlarında işlem yapmaları piyasa bozucu eylem olarak
değerlendirilir.
*SPK’nın 28.05.2014 tarihli İlke Kararı’yla Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği’nin
“İçsel bilgi veya sürekli bilgilere ilişkin piyasa bozucu eylemler” başlıklı 4 üncü
maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “hesap dönemi” ifadesinin, “6 aylık ve 12
aylık dönemler” olarak kabul edilmesine karar verilmiştir.
Bu amaçla, şirketlerde piyasa bozucu eylemler olarak adlandırılan işlemlerin
önünü geçmek için, şirketlerin her bir dönemin başlangıcından önce, içsel
bilgiler listesinde yer alan kişileri bilgilendirmesinin yararı bulunmaktadır.
Yasak dönem bilgilendirmesi e-posta örneği
Değerli Yönetim Kurulu Üyeleri ve Çalışma Arkadaşlarımız,
23.01.2014 tarihli ve II-15.1 sayılı Sermaye Piyasası Kurulu Özel Durumların
Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği gereğince belirlenmiş olan
“içsel bilgiye erişimi olan kişiler” listesi kapsamında yer alan kişilere yönelik
olarak düzenlediğimiz “Yasak Dönem” uygulamamız, 2018 yılı dördüncü
çeyrek finansal sonuçları için 31 Aralık 2018 tarihinde başlayacak ve finansal
sonuçların 1 Mart 2019 tarihinde kamuya açıklanmasına kadar devam
edecektir. Buna göre Şirket hisseleriyle ilk işlem yapabileceğiniz tarih 2
Mart 2019’dur.
Yukarıda anılan “Yasak Dönem” uygulamasının, içsel bilgiye erişim
olan statüsündeki herkes tarafından titizlikle takip edilip uygulanması
konusunda hassasiyetinizi rica ederiz.
Diğer yandan, SPK Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği Md. 4/3 dikkate alınarak,
içsel bilgiye erişimi olan kişiler listelerinde yer alanların eşleri, çocukları ya
da bu kişilerle aynı evde yaşadıkları kişilerin de sözkonusu aynı dönemde
ilgili oldukları Şirket’in sermaye piyasası araçlarında işlem yapmamaları
konusunda dikkatinizi çekmek isteriz.
Saygılarımızla,
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
68
İçsel Bilgiler Listesi’nde yer alan kişilere gönderilebilecek e-posta veya mektup örneği:
Kuşkusuz listede yer alan kişilerin idari sorumluluğa sahip olup olmadıkları
sorumluluklarında da farklılıklara neden olmaktadır. Bu farklılıkları ele almadan
önce idari sorumluluk tanımına göz atmak gerekir.
Özel Durumlar Rehberi’nde idari sorumluluğu bulunan kişiler;
1. Şirketin yönetim kurulu üyeleri,
2. Yönetim kurulu üyesi olmadığı halde, şirketin içsel bilgilerine doğrudan ya da
dolaylı olarak düzenli bir şekilde erişen ve şirketin gelecekteki gelişimini ve
ticari hedeflerini etkileyen idari kararları verme yetkisi olan kişiler olarak;
İdari sorumluluğu bulunan kişi ile yakından ilişkili kişiler ise;
ÖNEMLİ: Mevzuat bilgilendirmesi amacıyla iletilen bu e-postaya tarafınızca
“Okudum.” mesajı ile cevap verilmesi önemle rica olunur.
Sayın .............,
Şirketimiz, göreviniz kapsamında Şirket ile ilgili içsel bilgilere ulaşıyor
olmanız nedeniyle sizi İçsel Bilgiye Erişimi Olanlar Listesi’ne (“Liste”) dahil
etmiştir. İçsel bilgi, sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya
yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış
bilgi, olay ve gelişmeler olarak tanımlanmaktadır.
Sermaye Piyasası Kurulu II-15.1 sayılı Özel Durumların Kamuya
Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği; ihraççıları, içsel bilgilere düzenli
erişimi olan kişileri MKK’ya bildirmeleri ve bu bilgilerde değişiklik
olduğunda en geç iki iş günü içinde gerekli güncellemeleri yapmaları ile
yükümlü tutmaktadır. Bu çerçevede, isim-soyad, T.C. kimlik numarası veya
pasaport numarası ve varsa Merkezi Kayıt Kurulu (“MKK”) sicil numarası
bilgileriniz, Liste’ye dahil olma nedeniniz ve idari sorumlular arasında
bulunup bulunmama durumunuz MKK’ya iletilmiştir.
Liste’de yer alan kişilerin ilgili oldukları ihraççının tüm sermaye piyasası
araçlarına yönelik işlemlerinde yüksek hassasiyet içinde hareket etmeleri
başlıca prensiptir. Liste’de yer almanız nedeniyle mevzuat ve Şirket
politikalarından kaynaklanan yükümlülükleriniz aşağıda dikkatinize
sunulmaktadır:
1. 30.12.2012 tarihli 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu Madde 106 “Bilgi
Suistimali”
2. VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği
3. Şirket İçsel Bilgilerin Ticareti Politikası (varsa)
Yukarıda sizleri bilgilendirmekle yükümlü olduğumuz ilgili mevzuat
hükümlerinden sadece seçili bir bölüme işaret edilmiş olup sizlere
bildirmekle yükümlü olduğumuz tüm ilgili mevzuatı kapsayan “Sermaye
Piyasası Mevzuatı Bilgilendirme Seti” de bu e-posta yoluyla tarafınıza
iletilmektedir.
Saygılarımızla,
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
69
1. İdari sorumluluğu bulunan kişinin eşini, çocuklarını ve idari sorumluluğu
bulunan kişi ile söz konusu işlemin gerçekleştirildiği dönemde aynı evde
ikamet eden kişiler,
2. İdari sorumluluğu bulunan kişiler veya (1) numaralı alt bentte belirtilen kişiler
tarafından idari sorumlulukları üstlenilen veya doğrudan ya da dolaylı olarak
bu kişiler tarafından kontrol edilen veya bu kişiler yararına kurulmuş olan
veya ekonomik çıkarları esas olarak bu kişilerin ekonomik çıkarları ile aynı
olan tüzel kişi, kurum veya ortaklıklar,
3. Sermaye piyasası aracı bir borsada işlem gören şirketin SPK
düzenlemelerine göre hazırlanmış son yıllık finansal durum tablosundaki
aktif toplamının %10 veya daha fazlasını oluşturan bağlı ortaklıklarının idari
sorumluluğu olan kişileri ve bu kişilerle ilişkili kişiler olarak tanımlanmıştır.
İçsel bilgiler listesinde idari sorumluluğa sahip olan kişiler belirtilmektedir.
Özel Durumlar Rehberi’nde ayrıca “Şirketin imza sirkülerinde yer alan
kişilerin esas itibariyle idari sorumluluğu bulunan kişiler olarak kabul edildiği”
bilgisine yer verilmektedir. İmza sirkülerinde çok sayıda kişi ve yetki aşaması
bulunması durumunda, idari sorumluluğun imza sirkülerinin hangi aşamasında
başladığı, şirket tarafından, bilgilendirme politikasında açıklanmak suretiyle
belirlenmelidir.
3.6.2. İdari sorumluluğa sahip kişilerin sorumlulukları
İdari sorumluluğa sahip olan kişiler, içsel bilgiler listesinde yer alan kişilerin
sahip olduklarına ek olarak bazı ilave sorumluluklara da sahiptir. Bunlardan
birincisi, Özel Durumlar Tebliği’nde düzenlenmiştir: Buna göre; “Sermayeyi
temsil eden paylar ve bu paylara dayalı diğer sermaye piyasası araçlarına ilişkin
olarak, idari sorumluluğu bulunan kişiler ve bunlarla yakından ilişkili kişiler ya
da ihraççının ana ortağının her biri hesabına yapılan işlemlerin toplam tutarı
bir takvim yılı içerisinde 250.000* TL tutara ulaşmadıkça açıklama yapılmaz.
İşlemlerin toplam tutarı, idari sorumluluğu bulunan kişiler ve bunlarla yakından
ilişkili kişiler ya da ihrçının ana ortağının her biri tarafından gerçekleştirilen
tüm işlemler toplanarak hesaplanır.
*Bu tutar her yıl yeniden değerlenmektedir. 2018 için geçerli olan rakam
286.000 TL’dir.
İdari sorumluluğa sahip kişilere ek yükümlülük getiren ikinci düzenleme ise
Yöneticilerin Net Alım Satımlarını İhraççılara Ödemeleri Hakkında Tebliğ’dir.
Yöneticilerin Net Alım Satımlarını İhramççılara Ödemeleri Hakkında Tebliğ M.5.
İhraççıların yöneticileri, herhangi bir altı aylık dönem içerisinde ilgili sermaye
piyasası araçlarında gerçekleştirdikleri alım, satım, alım ve satım veya satım ve
alım işlemlerinden kazanç elde etmeleri durumunda, elde ettikleri net kazancı
elde edilmesinden itibaren 30 gün içerisinde ihraççılara öderler. Elde edilen
kazancın hesaplanmasında son giren ilk çıkar yöntemi uygulanır.
Kurulca, yöneticilerin elde ettikleri net kazançların ihraççılara ödenmesine ilişkin
yükümlülüklerini 30 günlük süre içerisinde yerine getirmeyenler hakkında, bu
şahısların elde ettikleri menfaatin iki katı tutarında idari para cezası verilir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
70
İlave sorumlulukları nedeniyle idari sorumluluğu olan kişiler mevzuattan
kaynaklanan sorumlulukları ile ilgili olarak bilgilendirilirlerken, bu sorumluluklara
da değinilmelidir.
3.7. İlişkili taraf işlemleri
İlişkili taraf Türkiye Muhasebe Standartlarında tanımlanan ilişkili taraf tanımına
göre belirlenmelidir. Bu tanıma giren taraflarla yapılan ilişkili taraf işlemlerine
ilişkin düzenlemeler Kurumsal Yönetim Tebliği’nde yer almaktadır. Buna göre
ilişkili taraf işlemleri ikiye ayrılmaktadır:
3.7.1. Tek sefere mahsus ilişkili taraf işlemleri
Tek sefere mahsus ilişkili taraf işlemleri Kurumsal Yönetim Tebliği’nde yer alan
9. madde ile düzenlenmektedir. Bu maddeye göre şirket ve bağlı ortaklıkları
arasındaki
a) Varlık ve hizmet alımı benzeri işlemler ile yükümlülük transferi işlemlerinde;
işlem tutarının, kamuya açıklanan son finansal tablolara göre varlık toplamına
veya kamuya açıklanan son yıllık finansal tablolara göre oluşan hasılat tutarına
ya da yönetim kurulu karar tarihinden önceki altı aylık günlük düzeltilmiş
İdari sorumluluğa sahip kişilere gönderilebilecek e-posta veya mektup örneği:
(ilk mektubun tamamına ilaveten)
Diğer taraftan, Şirketimizdeki pozisyonunuz nedeniyle aynı zamanda II-15.1
sayılı Özel Durumların Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği’nde yer
alan idari sorumluluğu bulunan kişi tanımı kapsamına da girmektesiniz. II-
15.1 sayılı Özel Durumların Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği’nde
idari sorumluluğu bulunan kişiler; İhraççının yönetim kurulu üyeleri ve
ihraççının içsel bilgilerine doğrudan ya da dolaylı olarak düzenli bir şekilde
erişen ve ihraççının gelecekteki gelişimini ve ticari hedeflerini etkileyen
idari kararları verme yetkisi olan kişiler olarak tanımlanmıştır.
İdari sorumluluğu olan kişi tanımına girmeniz nedeniyle, Liste’de yer
almanızdan kaynaklanan ve yukarıda belirtilen yükümlülüklere ek olarak
bazı sorumluluklarınız daha bulunmaktadır. Bu sorumluluklar sadece sizi
değil, mevzuat uyarınca sizinle yakından ilişkili olarak tanımlanan kişileri de
kapsamaktadır.
1. II-15.1 sayılı Özel Durumların Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği
2. VI-103.1 sayılı Yöneticilerin Net Alım Satım Kazançlarını İhraççılara
Ödemeleri Tebliği
Yukarıda sizleri bilgilendirmekle yükümlü olduğumuz ilgili mevzuat
hükümlerinden sadece seçili bir bölüme işaret edilmiş olup sizlere
bildirmekle yükümlü olduğumuz tüm ilgili mevzuatı kapsayan “Sermaye
Piyasası Mevzuatı Bilgilendirme Seti” de bu e-posta yoluyla tarafınıza
iletilmektedir.
Saygılarımızla,
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
71
ağırlıklı ortalama fiyatların aritmetik ortalaması baz alınarak hesaplanacak şirket
değerine olan oranının,
b) Varlık ve hizmet satışı benzeri işlemlerde; işlem tutarının (varlığın net defter
değerinin yüksek olması durumunda net defter değerinin), kamuya açıklanan
son finansal tablolara göre varlık toplamına veya kamuya açıklanan son yıllık
finansal tablolara göre oluşan hasılat tutarına (varlığın devri, kiraya verilmesi
veya üzerinde ayni hak tesis edilmesi durumunda, son yıllık finansal tablolara
göre söz konusu varlıktan elde edilen karın ortaklığın sürdürülen faaliyetler
vergi öncesi karına) ya da yönetim kurulu karar tarihinden önceki altı aylık
günlük düzeltilmiş ağırlıklı ortalama fiyatların aritmetik ortalaması baz alınarak
hesaplanacak şirket değerine olan oranının,
%5’ten fazla olarak gerçekleşeceğinin öngörülmesi durumunda; işlem öncesinde
işleme ilişkin SPK’ca belirlenen bir kuruluşa değerleme yaptırılması zorunludur.
Ayrıca şirketlerin bu kapsamdaki ilişkili taraf işlemine başlamadan önce,
yapılacak işlemin esaslarını belirleyen bir yönetim kurulu kararı almaları
zorunludur.
Eğer, şirket ve ve bağlı ortaklıkları ile ilişkili tarafları arasındaki bu işlemin varlık/
hasılat/şirket değerine oranı %10’u aşacaksa değerleme raporuna ek olarak ve
yönetim kurulu kararlarında bağımsız üyelerin çoğunluğunun onayı aranır.
İlişkili taraf işlemlerinin gerçekleştirilmesine karar verilmesi durumunda; KAP’ya
yapılacak olan duyuruda aşağıdaki bilgilerin yer alması gerekir:
işlemin taraflarının birbirleriyle olan doğrudan veya dolaylı ilişkileri,
işlemlerin niteliği,
değerlemede kullanılan varsayımlar ve değerleme sonuçlarını içeren
değerleme raporunun özeti,
işlemler değerleme raporunda ulaşılan sonuçlara uygun bir şekilde
gerçekleştirilmemişse bu durumun gerekçesi.
3.7.2. Yaygın ve süreklilik arz eden ilişkili taraf işlemleri
Ortaklıkların olağan faaliyetleri kapsamında ticari nitelikte olsun veya olmasın
bir yıllık hesap dönemi içinde en az iki defa yapılan veya yapılacak aynı
nitelikteki işlemlere yaygın ve süreklililk arz eden ilişkili taraf işlemleri adı verilir.
Şirketler ve bağlı ortaklıkları ile ilişkili tarafları arasındaki yaygın ve süreklilik arz
eden işlemlerin kapsamı ve bu işlemlere ilişkin şartlar yönetim kurulu tarafından
karara bağlanır. Söz konusu işlemlerin kapsamında ve şartlarında önemli bir
değişiklik olması durumunda, konu hakkında yeniden yönetim kurulu kararı
alınır. Eğer bu işlemlerin kapsamında bir değişiklik olmamışsa, aynı yönetim
kurulu kararının her yıl tekrar alınmasına gerek yoktur.
Kurumsal Yönetim Tebliği’nin 10. maddesiyle düzenlenen şirket ile ilişkili tarafları
arasındaki yaygın ve süreklilik arz eden işlemlerin bir hesap dönemi içerisindeki
tutarının,
Alış işlemlerinde kamuya açıklanan son yıllık finansal tablolara göre oluşan
satışların maliyetine olan oranının,
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
72
Satış işlemlerinde kamuya açıklanan son yıllık finansal tablolara göre oluşan
hasılat tutarına olan oranının,
%10’dan fazla bir orana ulaşacağının öngörülmesi durumunda, yönetim kurulu
kararına ilaveten, şirketin yönetim kurulu tarafından işlemlerin şartlarına ve
piyasa koşulları ile karşılaştırılmasına ilişkin olarak bir rapor hazırlanır ve bu
raporun tamamı veya sonucu KAP’ta açıklanır. Bu açıklamada KAP’ta yer alan
İlişkili Taraf İşlemleri şablonu kullanılmalıdır. Bunun dışında bu raporda yer alan
ve öngörülen bilgilerin gerçekleşenlerle arasındaki farklar da mutlaka hesap
döneminin bitiminde şirket tarafından değerlendirilmelidir.
3.8. Yatırımcı Tazmin Merkezi işlemleri
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 13/4 hükmü (mülga) uyarınca, kayden
izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen
sermaye piyasası araçlarının mülkiyeti, ilk kez 31.12.2012 tarihinde ve bunu
izleyen muhtelif tarihlerde kendiliğinden Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne intikal etti.
Anayasa Mahkemesi’nin 12.11.2015 tarih ve 29530 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 22.10.2015 tarih ve E.2015/29, K.2015/95 sayılı kararıyla, SPKn’nun
13/4 maddesinde yer alan “…ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz.
Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim
edilmeyen sermaye piyasası araçları YTM’ye intikal eder. Bunların üzerindeki
sınırlı ayni haklar kendiliğinden sona ermiş sayılır. Bunlar YTM’nin hesabına
geçmesinden itibaren üç ay içinde satılır.” düzenlemesinin Anayasa’nın 13’üncü
ve 35’inci maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildi.
07.09.2016 tarih ve 29824 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “6362 Sayılı
Sermaye Piyasası Kanununun 13’üncü Maddesinin Dördüncü Fıkrasının Kısmen
İptali Üzerine Yatırımcı Tazmin Merkezi Tarafından Yatırımcılara Yapılacak
Ödemelere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” ile de Anayasa
Mahkemesi tarafından iptal edilen Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri uyarınca
YTM’ye intikal eden sermaye piyasası araçlarının hak sahiplerine iadesine/
ödenmesine ilişkin esaslar belirlendi.
07.09.2016 tarih ve 29824 sayılı Resmi Gazete’de Yönetmelik uyarınca hak
sahiplerinin, Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren 10 yıl içinde (7 Eylül 2026
tarihine kadar) YTM’ye başvurma hakkı bulunmaktadır.
Ellerinde fiziki hisse senedi bulunan yatırımcıların bu hisse senetlerinin
bedellerini YTM’den alma süreci genel hatlarıyla aşağıdaki şekilde
yürütülmektedir:
Yatırımcının elindeki hisse senetleri ile şirkete başvurması
Şirketin hisse senetlerini / vekâleti kontrol etmesi
Yatırımcıya teslim tutanağı vermesi
Yatırımcının şirketten aldığı teslim tutanağını, istenen diğer evrakla YTM’ye
iadeli taahhütlü posta veya kargo ile göndermesi (İstenen diğer evrak; Kimlik
fotokopisi, dava açılmadığına ilişkin beyanı içeren başvuru dilekçesi ve
(Varsa) vekaletname /veraset ilamı) (Söz konusu dilekçe ytm.gov.tr
sayfasında yer almakta olup hak sahiplerine dilekçenin matbu halinin
başvuruda verilmesi hak sahipleri için kolaylık olacaktır.)
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
73
Şirketin MKS’ye girilebilen nitelikteki hisse senetlerini MKK’ya teslim etmesi
YTM’nin şirket ile iletişime geçerek imzalı hesaplama tablolarını ve
taahhütname talep etmesi (İhtiyaç halinde YTM şirkete örnek hesaplama
tablosu göndermektedir.)
Hesaplama tabloları ile ilgili olarak YTM ve şirketin mutabık kalması
İmzalı hesaplama tablolarının ve taahhütnamelerinin şirket tarafından
YTM’ye gönderilmesi (MKK’ya teslim edilebilen hisse senetleri için YTM
taahhütname istememektedir.)
YTM’nin incelemelerini tamamlayıp YTM Yönetim Kurulu’na başvuruları
sunması ve hak sahiplerine Yönetmeliğin 4. Eki olan Taahhütname ve
İbranameyi yollaması
İmzalı Taahhütname ve İbranameyi yollayan hak sahiplerine YTM’nin
ödemeyi gerçekleştirmesi
YTM’nin ödemeyi gerçekleştirdiğine ilişkin bilgilendirmeyi şirkete yapması
Şirketin yatırımcıdan aldığı hisse senetlerini noter huzurunda imha etmesi
Tüm bu süreçlerden en fazla zamanı alan kuşkusuz hesaplama tablolarını
hazırlamak olmaktadır. Bu da bize ne kadar kritik bir iş yapıyor olduğumuzun
ve kayıtların özenli tutulmasının önemini göstermektedir. İlk işlem bu nedenle
biraz uzun sürse de, tablolar diğer yatırımcılar için de kullanılabileceği için
sonrası için bir temel oluşturmaktadır. Bazı yatırımcıların yaklaşımları kimi
zaman süreci zorlaştırsa da, YTM’nin olumlu tutumu ve şirketlere desteği bu
zorlu sürecin aşılmasında büyük kolaylık sağlamaktadır.
3.9. Sermaye Piyasası Mevzuatından Kaynaklanan Diğer Yükümlülükler
Sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerin yerine
getirilmesini gözetmek ve izlemek yatırımcı ilişkilerinin sorumluluklarından
biridir. Bu nedenle biz bu yayında yatırımcı ilişkilerinin aşağıdaki konulardaki
sorumluluklarına da yer vereceğiz:
Sermaye piyasası mevzuatına göre hazırlanan politikalar
Kurumsal Yönetim Komitesi’ne ilişkin sorumluluklar
Diğer Komiteler
3.9.1. Sermaye piyasası mevzuatına göre hazırlanan şirket politikaları
Halka açık şirketlerin sermaye piyasası mevzuatında düzenlenen politikaları
aşağıda yer almaktadır:
Bilgilendirme Politikası
Bağış Politikası
Kar Dağıtım Politikası
Ücret Politikası
3.9.1.1. Bilgilendirme politikası
Özel Durumlar Tebliği’nin 17. maddesinde “Payları borsada işlem gören
şirketler tarafından kamunun aydınlatılmasına yönelik bir bilgilendirme
politikası oluşturulur ve 24’üncü maddenin dördüncü fıkrası çerçevesinde
kamuya duyurulur. Bilgilendirme politikasında değişiklik olması durumunda
gerekli güncelleme yapılır.” hükmü yer almaktadır. Buna göre bilgilendirme
politikasında en az aşağıdaki hususlara yer verilir:
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
74
Yatırımcı bilgilendirme toplantıları veya basın toplantılarında açıklanan
sunum ve raporlara ne şekilde ulaşılabileceği,
Şirket hakkında basın-yayın organlarında veya İnternet sitelerinde yer alan
haber ve söylentilerin takibi ile buna ilişkin açıklamaların yapılma esasları,
İdari sorumluluğu bulunan kişilerin belirlenmesinde kullanılan esaslar,
Özel durumların kamuya açıklanmasına kadar gizliliğinin sağlanmasına
yönelik alınan tedbirler,
Geleceğe yönelik değerlendirmelerin açıklanmasına ilişkin esaslar.
Özel Durumlar Rehberi’nin Haber veya Söylentilerin Doğrulanması başlığı
altında, şirketlerin basın-yayın organları veya diğer kitlesel iletişim kanallarında
kendileri hakkında çıkan haberleri Tebliğin 17’inci maddesi çerçevesinde
oluşturulan ve kamuya açıklanan bilgilendirme politikasında belirlenen esaslar
çerçevesinde izlemekle yükümlü oldukları” ifadesi yer almaktadır.
Aynı zamanda şirketin imza sirkülerinde yer alan kişiler esas itibariyle idari
sorumluluğu bulunan kişiler olarak kabul edilir. İmza sirkülerinde çok sayıda kişi
ve yetki aşaması bulunması durumunda, idari sorumluluğun imza sirkülerinin
hangi aşamasında başladığı, şirket tarafından, bilgilendirme politikasında
açıklanmak suretiyle belirlenmelidir.
3.9.1.2. Bağış politikası
Zorunlu olmayan 1.3.10 no’lu Kurumsal Yönetim İlkesi’ne göre; “Bağış ve
yardımlara ilişkin politika oluşturularak genel kurul onayına sunulur. Genel kurul
tarafından onaylanan politika doğrultusunda dönem içinde yapılan tüm bağış
ve yardımların tutarı ve yararlanıcıları ile politika değişiklikleri hakkında genel
kurul toplantısında ayrı bir gündem maddesi ile ortaklara bilgi verilir.”
Bağış politikası oluşturulması zorunlu olmasa da Kar Payı Tebliği’nin 6.
maddesinde yer alan yükümlüklerin iyi izlenebilmesi için bu politikanın
hazırlanarak genel kurulun bilgisine sunulması önerilen bir uygulamadır.
Bilgilendirme Politikası – Kontrol Listesi
- Yatırımcı bilgilendirme toplantıları veya basın toplantılarında
açıklanan sunum ve raporlara ne şekilde ulaşılabileceği,
- İhraççı hakkında basın-yayın organlarında veya İnternet sitelerinde
yer alan haber ve söylentilerin takibi ile buna ilişkin açıklamaların
yapılma esasları,
- İdari sorumluluğu bulunan kişilerin belirlenmesinde kullanılan esaslar,
- Özel durumların kamuya açıklanmasına kadar gizliliğinin
s ağlanmasına yönelik alınan tedbirler,
- Geleceğe yönelik değerlendirmelerin açıklanmasına ilişkin esaslar
- İhraççının medyada yer alan haber ve söylentileri izlemesine ilişkin
esaslar,
- İdari sorumluluğun imza sirkülerinin hangi aşamasında başladığı bilgisi
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
75
Kar Payı Tebliği, 6. madde
(1) Ortaklıklar tarafından bağış yapılabilmesi için esas sözleşmede hüküm
bulunması şarttır. Yapılacak bağışın sınırı, esas sözleşmede belirtilmeyen
durumlarda genel kurulca belirlenir. Kurul, bağış tutarına üst sınır getirmeye
yetkilidir. Ortaklıkların ilgili hesap dönemi içinde yapmış olduğu bağışlar
dağıtılabilir kâr matrahına eklenir.
(2) Bu madde hükmü çerçevesinde yapılacak bağış ve ödemelerin, Kurulun özel
durumların kamuya açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde kamuya
duyurulması ve olağan genel kurulda ortakların bilgisine sunulması zorunludur.
3.9.1.3. Kar dağıtım politikası
Kar dağıtım politikasıyla ilgili düzenlemeler Kar Payı Tebliği ile yapılmaktadır.
Buna göre; “Şirketler, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar
dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak
genel kurul kararıyla dağıtır. Ortaklıkların kar dağıtım politikalarına ilişkin olarak
SPK tarafından benzer nitelikteki ortaklıklar bazında farklı esaslar belirlenebilir.
Tebliğde belirtildiği üzere, şirketlerin kar dağıtım politikalarında asgari olarak
aşağıdaki hususlara yer verilmesi gerekir:
Kar payı dağıtılıp dağıtılmayacağı, dağıtılacak ise ortaklar ve kara katılan
diğer kişiler için belirlenen kar payı dağıtım oranı
Kar payının ödenme şekli
Kar payı dağıtım işlemlerine en geç dağıtım kararı verilen genel kurul
toplantısının yapıldığı hesap dönemi sonu itibarıyla başlanması şartıyla, kar
payının ödenme zamanı
Kar payı avansı dağıtılıp dağıtılmayacağı, dağıtılacak ise buna ilişkin esaslar
Kar dağıtım politikasında değişiklik yapılmak istenmesi durumunda, bu
değişikliğe ilişkin yönetim kurulu kararı ve değişikliğin gerekçesi, özel
durumların kamuya açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde kamuya
duyurulmalıdır. Burada en önemli konu bu duyuruda, kar dağıtım politikasında
yapılmak istenen değişikliğin gerekçesinin de net bir biçimde yer alması
gerektiğidir.
Kar dağıtım politikasıyla ilgili olarak üç zorunlu olmayan kurumsal yönetim
ilkesi bulunmaktadır. Bunlar:
Ortaklığın belirli ve tutarlı bir kar dağıtım politikası bulunur. Bu politika genel
kurul toplantısında ortakların onayına sunulur ve ortaklığın kurumsal İnternet
sitesinde kamuya açıklanır. (1.6.1.)
Kar dağıtım politikası, pay sahiplerinin ortaklığın gelecek dönemlerde
elde edeceği karın dağıtım usul ve esaslarını öngörebilmesine imkan verecek
açıklıkta asgari bilgileri içerir. (1.6.2.)
Kar dağıtım politikasında pay sahiplerinin menfaatleri ile ortaklık menfaati
arasında dengeli bir politika izlenir. (1.6.4.)
Bu ilkelerin zorunlu olmaması, kar dağıtım politikasının zorunlu olmadığı
anlamına gelmemektedir. Çünkü zorunluğun temeli ilkelerden değil, Kar Payı
Tebliği’nden gelmektedir.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
76
3.9.1.4. Ücret Politikası
Zorunlu mahiyetteki 4.6.2. no’lu Kurumsal Yönetim İlkesi’ne göre; “Yönetim
kurulu üyelerinin ve idari sorumluluğu bulunan yöneticilerin ücretlendirme
esasları yazılı hale getirilmeli ve genel kurul toplantısı gündeminde ayrı bir
madde olarak pay sahiplerinin bilgisine sunularak ortaklara bu konuda görüş
bildirme olanağı tanınmalıdır. Bu amaçla hazırlanan ücret politikasına şirketin
kurumsal internet sitesinde yer verilmelidir.
Ücret politikası da diğer politikalar gibi genel kurulu gündemi belirlenmeden
önce bir kez daha masaya yatırılmalı, eğer herhangi bir revize gerekiyorsa,
genel kurulun bilgisine sunulmalıdır.
3.9.1.5. Diğer politikalar
Yukarıda yer verilen politikalardan başka, sermaye piyasası mevzuatında
zorunlu olmayan başka politikalar da yer almaktadır. Zorunlu olmayan kurumsal
yönetim ilkelerinde yer alan bu politikalar:
Şirket, yönetim kurulunda kadın üye oranı için % 25’ten az olmamak kaydıyla
bir hedef oran ve hedef zaman belirler ve bu hedeflere ulaşmak için politika
oluşturur. Yönetim kurulu bu hedeflere ulaşma hususunda sağlanan ilerlemeyi
yıllık olarak değerlendirir. (4.3.9.)
“...varsa şirketin kendi paylarının geri alınmasına ilişkin politikası” (2.1.1.)
Şirket çalışanlarına yönelik tazminat politikasını oluşturur ve bunu kurumsal
internet sitesi aracılığıyla kamuya açıklar. (3.1.2.)
Bu politikalardan 4.3.9. no’lu ilkede bahsedilen kadın yönetim kurulu üyeliğine
dair politikanın eğer yoksa en kısa zamanda hazırlanmasında fayda vardır. Bu
konuyla ilgili gelişmeler için kurumsal yönetim bölümüne göz atabilirsiniz.
3.9.2. Kurumsal Yönetim Komitesi’yle ilgili sorumluluklar
Zorunlu Kurumsal Yönetim İlkesi 4.5.10’a göre “Kurumsal yönetim komitesi,
şirkette kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanıp uygulanmadığını, uygulanmıyor
ise gerekçesini ve bu prensiplere tam olarak uymama dolayısıyla meydana
gelen çıkar çatışmalarını tespit eder ve yönetim kuruluna kurumsal yönetim
uygulamalarını iyileştirici tavsiyelerde bulunur ve yatırımcı ilişkileri bölümünün
çalışmalarını gözetir.
Kurumsal Yönetim Tebliği’nin 11. maddesine göre yatırımcı ilişkileri bölümü
yöneticisinin kurumsal yönetim komitesi üyesi olarak görevlendirilmesi
zorunludur. Bu nedenle komiteye dair en önemli sorumluluğu komite üyeliğidir.
Zorunlu Kurumsal Yönetim İlkesi olan 4.5.10’da kurumsal yönetim komitesinin
sorumlulukları arasında “yatırımcı ilişkileri bölümünün çalışmalarını gözetmek”
de sayılmıştır. Bu durum doğrudan bu komiteye raporlamak anlamına
gelmemekle birlikte komitenin bu yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için,
yatırımcı ilişkisi yöneticisinin, zaten üyesi de olduğu bu komiteye periyodik
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
77
olarak faaliyetleriyle ilgili bilgi sunması gerekmektedir. Zaten uygulamada da
görüldüğü üzere, genellikle bu komitenin sunumlarının içeriği yatırımcı ilişkileri
bölümü tarafından hazırlanmaktadır.
Üyelik, toplantılara katılım ve sunum hazırlama dışında yatırımcı ilişkileri
aşağıdaki konularda da komiteyle işbirliği içinde çalışır:
Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporunun hazırlanması
Toplantı gündeminin ve tutanaklarının imzalanması
Kurumsal yönetim komitesinin çalışma esaslarının hazırlanması ve KAP’ta
yayımlanması
Ücretlendirme ve Aday Gösterme komitelerinin görevini kurumsal yönetim
komitesi yerine getiriyorsa:
o Bağımsız yönetim kurulu üyelerine ilişkin kurumsal yönetim komitesinin
hazırlayıp yönetim kuruluna sunduğu rapor ve eklerinin hazırlanması
o Ücretlendirme ile ilgili konuların gündemde yer alması
Kurumsal yönetim komitesi toplantılarında genellikle aşağıdaki gündem
maddeleri ele alınmaktadır:
Yıllık komite gündemi
Şirket politikalarının gözden geçirilmesi
Kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporunun gözden geçirilmesi
Faaliyet raporunun gözden geçirilmesi
Komite çalışma esaslarının gözden geçirilmesi
Eğer ücretlendirme komitesi yoksa, ücretlendirme sisteminin gözden
geçirilmesi
Yatırımcı ilişkilerinin en az yılda bir kez yönetim kuruluna sunduğu raporun
gözden geçirilmesi
Genel kurul hazırlıklarının gözden geçirilmesi
Bağımsız yönetim kurulu üyeleriyle ilgili yönetim kuruluna sunulan raporun
hazırlanması
Dönem içerisinde gerçekleştirilen başlıca yatırımcı ilişkileri faaliyetleri
Dönem içindeki mevuat değiişiklikleri ve şirkete olası etkilerinin analiz
edilmesi
3.9.3. Diğer komitelerle ilgili sorumluluklar
3.9.3.1. Denetim Komitesi’yle ilgili sorumluluklar
Zorunlu Kurumsal Yönetim İlkesi 4.5.9’a göre “Denetimden sorumlu komite;
şirketin muhasebe sistemi, finansal bilgilerinin kamuya açıklanması, bağımsız
denetimi ve şirketin iç kontrol ve iç denetim sisteminin işleyişinin ve etkinliğinin
gözetimini yapar.” Yatırımcı ilişkileri bölümü, Denetim Komitesi’yle ilgili olarak
sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan aşağıdaki konuları takip edebilir:
Finansallar birlikte yayımlanan sorumluluk beyanları
Bağımsız denetçinin seçimine dair yönetim kuruluna sunulan karar
Denetimden sorumlu komitenin mevzuata göre yılda dört kez toplantığından
emin olmak
Komitenin KAP’ta yayımlanan çalışma esaslarına göre faaliyet
gösterdiğinden emin olmak
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
78
Bunlara ilaveten, denetimden sorumlu komitenin faaliyetleri ve toplantı sonuçları
hakkında yıllık faaliyet raporunda açıklama yapılması gerekir. Denetimden
sorumlu komitenin hesap dönemi içinde yönetim kuruluna kaç kez yazılı
bildirimde bulunduğu da yıllık faaliyet raporunda belirtilir.
3.9.3.2. Riskin Erken Saptanması Komitesi’yle ilgili sorumluluklar
Zorunlu Kurumsal Yönetim İlkesi 4.5.12.’ye göre “Riskin erken saptanması
komitesi; şirketin varlığını, gelişmesini ve devamını tehlikeye düşürebilecek
risklerin erken teşhisi, tespit edilen risklerle ilgili gerekli önlemlerin alınması
ve riskin yönetilmesi amacıyla çalışmalar yapmakla sorumlu olup risk yönetim
sistemlerini en az yılda bir kez gözden geçirir.”
Ayrıca Türk Ticaret Kanunu’nun 378. maddesine göre “Komite, yönetim kuruluna
her iki ayda bir vereceği raporda durumu değerlendirir, varsa tehlikelere işaret
eder, çareleri gösterir. Rapor denetçiye de yollanır.
Yatırımcı ilişkileri bölümü, Denetim Komitesi’yle ilgili olarak Türk Ticaret
Kanunu’ndan ve sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan aşağıdaki konuları
takip edebilir:
Komite TTK’ya göre hazırlanması gereken altı risk raporunu yönetim
kuruluyla paylaştı mı? Raporlar denetçiyle paylaşıldı mı?
Komite yıllık olarak risk yönetim sistemini gözden geçirdi mi?
Riskin erken saptanması komitesi KAP’ta yayımlanan çalışma esaslarıyla
uyumlu olarak mı faaliyet gösteriyor?
3.10. Raporlamalar
Raporlamalar yatırımcı ilişkilerinin oldukça zamanını alan ve diğer bölümlerle
yakın çalışma gerektiren bir konudur. Yatırımcı ilişkilerinin hazırladığı raporları
aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu
Yaygın ve süreklilik arz eden işlemlere ilişkin yönetim kurulu raporu
Kurumsal yönetim tebliği gereği hazırlanan ve yönetim kuruluna sunulan rapor
3.10.1. Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporu
SPK’nın 27.01.2014 tarih ve 2/35 sayılı kararı ile yayımlanan şablona göre
düzenlenen kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporu beş bölümden
oluşmaktadır:
Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Beyanı
Pay Sahipleri
Kamuyu Aydınlatma ve Şeaflık
Menfaat Sahipleri
Yönetim Kurulu
Bu bölümlerden en kritik olan kurumsal yönetim ilkelerine uyum beyanıdır. Bu
bölümde; söz konusu yıllık faaliyet döneminde II-17.1 sayılı Kurumsal Yönetim
Tebliği ekinde yer alan Kurumsal Yönetim İlkelerinden;
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
79
uygulanması zorunlu olup uygulanmayan İlkelere ve gerekçesine (Tebliğ’in
6’ncı maddesi kapsamında şirketin istisna tutulduğu İlkelere ve Sermaye
Piyasası Kurulu’nun uygun görüşü alınarak uygulanmayan İlkelere ayrıca yer
verilecektir.),
uygulanması zorunlu olmayan İlkelerin uygulanıp uygulanmadığına,
uygulanmıyor ise İlke bazında gerekçeye,
bu İlkelere tam olarak uymama dolayısıyla meydana gelen çıkar
çatışmalarına ve
gelecekte şirketin yönetim uygulamalarında söz konusu İlkeler çerçevesinde
bir değişiklik yapma planının olup olmadığına ilişkin açıklamalara yer verilir.
Söz konusu açıklamalarda dönem içerisinde önemli bir değişiklik olması
durumunda, ilgili değişikliğe ara dönem faaliyet raporlarında da yer verilir.
Ayrıca kurumsal yönetim ilkelerine uyum konusunda yapılan tüm çalışmalar
hakkında bilgi de bu bölümde yer almaktadır.
Şirketler 2019’un ilk çeyreğinden başlayarak kurumsal yönetim
raporlamalarında yeni bir çerçeve kullanmaya başlayacaktır. Bu yeni
raporlamayla ilgili olarak pilot çalışmalar devam etmektedir.
3.10.2. Yaygın ve süreklilik arz eden işlemlere ilişkin yönetim kurulu raporu
Eğer bu kapsamda bir ilişkili taraf işlemi varsa, yaygın ve süreklilik arz eden
işlemlere ilişkin yönetim kurulu raporunun hazırlanması gerekmektedir.
Bu rapor şirketlerde gnellikle finansal raporlama ve hukuk bölümleriyle iş
birliği içinde hazırlanmaktadır. Raporda yer alan rakamların finansal rapor
dipnotlarında açıklanan ilişkili taraf işlemleri ile uyumlu olması gerekir. Raporun
tamamının veya sonuç bölümünün KAP’ta İlişkili Taraf İşlemleri şablonuyla
yayımlanması zorunludur.
Raporun hazırlanmasından ve yıllık finansal hesap döneminin kapanmasının
ardından raporda yer verilen işlem aralıklarının gerçekleşen ile kontrol edilmesi
ve gerekiyorsa raporun güncellenmesi gerekir.
3.10.3. Kurumsal yönetim tebliği gereği hazırlanan ve yönetim kuruluna
sunulan rapor
Kurumsal yönetim tebliği gereği hazırlanan ve yönetim kuruluna sunulan rapor,
halka açık şirketlerce farklı frekanslarda hazırlanmakta ve yönetim kuruluna
doğrudan sunulmakta veya e-posta ile gönderilmektedir. İçeriği şirketten
şirkete değişiklik gösterse de bu raporun içeriğinde, aşağıdaki konu başlıklarına
yer verilebilir:
Yatırımcı ilişkileri bölümüyle ilgili genel bilgiler
Hisse performansı
Dahil olunan endeksler
Emsal çalışması
Genel kurul, sermaye artırımı, temettü gibi hak kullanımına ilişkin işlemler
Kamuya açıklanan / paylaşılan bilgiler (disclosure level)
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
80
Yatırımcı ilişkilerinin kullandığı iletişim araçları
• Duyurular
Yatırımcı tabanına ilişkin bilgiler
Yatırımcılardan ve analistler gelen bilgi talepleri ve geribildirimler
Dönem içinde iletişim kurulan / toplantı yapılan / ulaşılan yatırımcı sayısı
Önemli mevzuat değişiklikleri
3.11. Yatırımcı ilişkilerinin mevzuata uyum bütçesi
Yatırımcı ilişkilerinin mevzuata uyum bütçesi hazırlamaları mevzuattan
kaynaklanan bir sorumluluk olmayıp planlama açısından önemlidir.
Mevzuata uyum kapsamında aşağıdaki kalemler bütçelenebilir:
Elektronik imza (üç yıllık) (en az dört kişi)
Genel kurul için finansal rapor, faaliyet raporu baskı maliyetleri
Genel kurulun canlı yayını için yayıncı kuruluştan alınan hizmet
Genel kurul için mekan ücreti
Borsa İstanbul kotta kalma ücreti
• MKK
o E-ŞİRKET
o e-GKS kullanım ücreti
o MKS programı için aracı kurum hizmet bedeli (eğer aracı kurum
kullanıyorsanız)
o KAP
o Aylık üyelik bedeli
• SPL
o Lisans alma veya lisans yenileme ücreti (3 yılda bir)
o Lisans sicil kay
o E-Genel kurul eğitimi ve lisansı
o MEVİTAŞ raporları
o Temettü masrafı
3.12. Düzenleyici kuruluşlarla ilişkiler
Yatırımcı ilişkileri başta SPK olmak üzere birçok kuruluşla iletişim kurmaktadır.
Bu kuruluşlarla olan ilişkilerde yatırımcı ilişkileri kilit bir rol üstlenmekte, şirket
ve finansal piyasalar arasında köprü görevi görmektedir. Nasıl ki medya ile
iletişimde şirketlerde sadece şirket sözcüleri söz sahipleri ise, aynı şekilde
düzenleyici kuruluşlar da, şirketlerle iletişim kurarken önceliği lisanslı yatırımcı
ilişkileri yöneticisine vermeliler. Bu düzenleyicilerin başlıcaları; SPK, Borsa
İstanbul, MKK, SPL ve YTM’dir.
3.12.1. SPK ile ilişkiler
Şirkete atanan SPK uzmanının iletişim bilgilerini bilmek
Duyurular, genel kurul tutanağı, kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporu
gibi kamuya açıklanan raporların hazırlanmasında gereken özeni göstermek
SPK’nın bilgi taleplerini zamanında cevaplamak, gerektiğinde makul
nedenlerle ek süre istemek
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
81
Haftalık bültenleri takip etmek
Yeniden değerleme oranları ve dahil olunan grup bilgilerini öğrenmek
Spk-anket emaillerine cevap vermek
3.12.2. Borsa İstanbul ile ilişkiler
Şirkete atanan Borsa İstanbul Uzmanının İletişim Bilgileri (SPK gibi Borsa
İstanbul’da da şirkete atanmış uzmanlar bulunuyor. Acil durumlar için bu
uzmanların iletişim bilgilerinin elinizin altında olduğundan emin olun.)
Duyuruları takip etmek
Bilgi taleplerini zamanında yerine getirmek
Kurumsal İletişim Direktörlüğü’nün davetlerine cevap vermek
Kotasyon Yönergesini bilmek (eskiden yönetmelikti)
Kotta kalma ücretini zamanında ödemek
Dahil olunan endekslerle ilgili bilgi sahibi olmak
Seans saatlerini takip etmek
Pay Piyasası İşleyişine İlişkin Uygulama Usulü ve Esasları düzenlemesi
kapsamında işlem sırasının geçici olarak kapatılması talebinde bulunacak
yetkililerin bildirimini gerektiğinde güncellemek
8
http://www.borsaistanbul.com/datum/Kotasyon_Ucret_Tarifesi.pdf
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
Kotta kalma ücreti yatırımcı ilişkilerinin mevzuat bütçesinin
çok büyük bir bölümünü oluşturuyor. Bu nedenle Ocak ayında
şirketlere gönderilen ve Mart başına kadar ödenmesi gereken
kotta kalma ücretini bütçelemeyi, takip etmeyi, ödendiğini teyit
etmeyi unutmayın. Bu kotta kalma ücretinin hesaplanmasını Borsa
İstanbul’un internet sitesinden takip edebilirsiniz.
8
3.12.3. MKK ile ilişkiler
MKK İletişim Yetkilisi olmak
MKK duyurularını takip etmek
KAP duyurularını takip etmek
KAP eğitimlerine ve testlerine katılmak
Finansal raporların son gönderilme tarihlerini takip etmek
MKS, e-GKS, KAP, e-ŞİRKET kullanımlarını öğrenmek
MKK işlemleri için imza yetkililerini belirlemek
MKK’ya yapılacak çok çeşitli ödemeleri takip etmek
Bu bölümde MKS ile ilgili ayrı bir parantez açmakta fayda vardır. Bilindiği
üzere Kaydileştirme Tebliği’nin 5’inci maddesinde üyelere işlemlerini kendileri
yapmaları yerine başka bir üye aracılığıyla işlem yapabilme yetkisi tanınmıştı.
Buna göre; “Üyeler, MKK tarafından belirlenecek ve Kurulca onaylanacak
esaslar çerçevesinde, kendi istihdam ettikleri personel ve teknik imkanları
kullanmak yerine diğer bir üye aracılığıyla dolaylı ve sürekli bir şekilde MKK’da
işlemlerini yürütebilirler.
Halka açık şirketler kimi zaman çeşitli nedenlerle MKS programındaki işlemler
için kendi istihdam ettikleri personel ve teknik olanakları kullanmak yerine
hizmet sözleşmesi imzalanan bir yatırım kuruluşu aracılığıyla da MKK’da
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
82
işlemlerini yürütebilmektedir. Bu durumda yatırım kuruluşları ile Ortak
Sorumluluk Taahütnamesi imzalamaktadır.
Bu taahütnamelerin çeşitli versiyonları vardır. Birinci versiyonda sadece aracı
kurum yetkili olmakla birlikte, bu versiyon artık kullanımdan kaldırılmıştır.
Bu nedenle bu versiyonu kullanan şirketlerin versiyonlarını değiştirmesi
gerekmektedir. İkinci versiyonda işlemi yapan aracı kurum olmakla birlikte,
şirketler de rapor indirebilmektedir. Üçüncü versiyonda ise hem aracı kurum
hem de şirket eşit derecede yetkilidir, her iki tarafta işlem gerçekleştirebilir.
Ortak sorumluluk taahhütnamesi imzalanan yatırım kuruluşunun mevzuattaki
yeterlilikleri karşılayıp karşılamadıkları ise periyodik olarak değerlendirilmelidir.
Çünkü yatırımcı ilişkilerinin sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan birçok
sorumluluğunu zamanında, mevzuatta yer alan zaman dilimi içinde yerine
getirmesi gerekmektedir. Yatırım kuruluşunun maliyeti ve talepleri karşılama
yeteneği birlikte değerlendirilmelidir.
Şirketler isterse SPL bünyesinde verilen “Merkezi Kayıt Sistemi ve İhrçı
İşlemleri Hakkında Bilmeniz Gerekenler” eğitimine katılarak ve MKK’nın internet
sitesinde yer alan kılavuzları kullanarak bu işlemleri kendileri yerine getirebilir.
Kuşkusuz bu değerlendirmeyi yaparken mevcut iş yükünü ve MKS işlemlerini
şirket bünyesinde yapmanın getireceği ilave iş yükü ve maliyet avantajı da
dikkate alınmalıdır.
Halka açık şirketler MKS programını en çok aşağıdaki konular için
kullanmaktadır:
İçsel bilgiler listesini güncellemek
Fiili dolaşım listesini güncellemek
Hesaptan bağımsız sicil alma
YTM işlemleri kapsamında hisse senedi teslim etme
Temettü ödenen T ve T+2 günleri sabahlarında temettü raporu çekme
MEVİTAŞ bilgi talebi girme
3.12.4. SPL ile ilişkiler
Eğitimlere katılım
Eğitim talebi
Lisansların takibi / yenilemesi
Genel Kurul toplantısı öncesinde e-GKS eğitiminin kullanıma açtırılması
3.12.5. YTM ile ilişkiler
Yatırımcıların YTM’den ödemelerini alma sürecinde karşılıklı işbirliği
Gereken evrakların kaşeli ve imzalı olarak zamanında gönderilmesi
BÜTÇELEMEYİ UNUTMAYIN
Eğer MKS hizmetini bir aracı kurumdan alıyorsanız aranızdaki
hizmet sözleşmesinde yer alan tutarı bütçelemeyi unutmayın!
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
83
3.13. Bilgi Sistemleri Yönetimi
05.01.2018 tarihinde SPK tarafından iki yeni tebliğ yayımlanmıştır: “Bilgi
Sistemleri Yönetimi Tebliği” ve “Bilgi Sistemleri Bağımsız Denetim Tebliği”. Bu
iki tebliğ bilgi sistemlerinin yönetimi alanında yeni sorumluluklar getirmektedir.
Bu sorumluluklardan en önemlileri; bilgi sistemlerinin bağımsız denetim
zorunluluğu ve birincil sistemlerin yurt içinde bulundurma zorunluluğudur.
SPK’nın 01.03.2018 tarihli ilke kararıyla; bilgi sistemleri bağımsız denetim
zorunluluğu bulunmayan halka açık ortaklıkların bu aşamada birincil sistemlerini
yurt içinde bulundurma zorunluluklarının bulunmadığı duyurulmuştur. Ancak,
bilgi sistemleri bağımsız denetim kapsamına girecek kurum, kuruluş ve
ortaklıkların tedrici olarak genişletilmesi planlanmaktadır. Halka açık şirketler,
bilgi sistemleri bağımsız denetimine tabi olacakları dönem itibarıyla, birincil
sistemlerini yurt içinde tutmak zorunda olacaklardır.
Bilgi Sistemleri Yönetim Tebliği’nin 5. maddesinde de yer aldığı üzere,
bilgi sistemlerinin yönetimi, kurumsal yönetim uygulamalarının bir parçası
olarak ele alınmaktadır. Hem bilgi sistemleri yönetiminin kurumsal yönetim
uygulamalarının bir parçası olarak ele alınması hem de yatırımcı ilişkilerinin
sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan sorumlulukları nedeniyle,
bu tebliğlerin uygulanması ile ilgili olarak gelişmeleri yakından izlemesi ve
şirket içindeki mevcut bilgi sistemleri yönetimi ilgili yükümlülüklere uyum
ve gelecekteki olası sorumluluklara hazırlık için görev yapacak olan ve
bilgi teknolojileri, hukuk, denetim gibi bölümlerle iş birliği içinde olmaları
gerekmektedir.
4. Sonsöz
Her sektörün farklı dinamikleri, şirketlerin ise farklı gündemleri olmasına rağmen
yatırımcı ilişkilerinin işin olağan seyri kapsamındaki, mevzuattan kaynaklanan
sorumluluklarına yukarıda kısaca yer vermeye çalıştık. Eğer olur da yoğun
gündemden başınızı kaldırma şansı bulursanız aşağıdaki maddelere de göz
atın... Toplantılar, konferanslar ve telefon konuşmaları arasında acaba gözden
kaçırdığınız bir şey olabilir mi?
4.1. Ne Kadar Güncelsiniz?
KAP Şirket Genel Bilgi Formu
Bilgi Toplumu Hizmetleri
İçsel Bilgiler Listesi
Fiili Dolaşım Listesi
Internet sitesi
Bilgi Toplumu Hizmetleri
4.2. Ne Kadar Çabuk, O Kadar İyi
MKK’ya bildirdiğimiz içsel bilgilere erişimi olanlar listesinde değişiklik
olduğunda en geç
2 iş günü içinde gerekli güncellemeler yapılır.
KAP’ta yayınlanan ihraççıya ilişkin genel bilgilerde herhangi bir değişiklik söz
konusu olduğunda, ihraççılar tarafından gerekli güncellemelerin
2 iş günü
içinde yapılması zorunludur.
Yatırımcı İlişkileri Mevzuat El Kitabı
84
Bilgilendirme politikasının kamuya açıklandıktan sonraki iş günü içinde
internet sitesinde yayınlanması zorunludur.
Şirketlerin, özel durum açıklamalarını en geç kamuya açıklandıktan
sonraki
iş günü içinde internet sitesinde ilan etmeleri gerekiyor.
Elektronik sertifikaların değişmesini gerektiren durumlarda, sertifika
başvurusunun, değişikliğin meydana geldiği tarihi izleyen
3 iş günü
içerisinde yapılması zorunludur.
Yıllık finansal raporlar ve ilgili bağımsız denetim raporu, genel kurul
toplantısından en az
3 hafta önce ortakların incelemesine sunulur.
Bağımsız denetimden geçmiş finansal raporların şirkete ulaştıkları gün
içinde, bağımsız denetimden geçmemiş finansal raporların ise yönetim
kurulu kararını izleyen
ilk iş günü sonuna kadar yapılması gerekiyor.
Halka açık şirketler, yatırımcı ilişkileri bölüm yöneticisinin işe giriş tarihinden
itibaren
10 iş günü içerisinde SPL’ye bildirimde bulunmak zorundadır.
Şirketler yıllık bağımsız denetim raporlarını, konsolide finansal
tablo hazırlama yükümlülüğünün bulunmadığı durumlarda, hesap
döneminin bitimini izleyen
60 gün, konsolide finansal tablo yükümlülüğünün
bulunduğu durumlarda hesap döneminin bitimini izleyen
70 gün; ara dönem
finansal raporlarını ise konsolide finansal tablo hazırlama yükümlülüğünün
bulunmadığı durumlarda, ara dönemin bitimini izleyen
30 gün, konsolide
etme yükümlülüğünün bulunduğu durumlarda ara dönemin bitimini izleyen
40 gün içinde kamuya açıklarlar. Ara dönemin de bağımsız denetime tabi
olduğu hallerde, bu süreye
10 gün eklenir.
Sorulan sorunun gündemle ilgili olmaması veya hemen cevap verilemeyecek
kadar kapsamlı olması halinde, sorulan soru en geç
15 gün içerisinde
Yatırımcı İlişkileri Bölümü tarafından yazılı olarak cevaplanır.
Genel kurul toplantısı sırasında sorulan tüm sorular ile bu sorulara verilen
cevaplar, en geç genel kurul tarihinden sonraki
30 gün içerisinde Yatırımcı
İlişkileri Bölümü tarafından ortaklık İnternet sitesinde kamuya duyurulur.
Birinci grup şirketler genel kuruldan
60 gün önce yönetim kurulu üyelerinin
uygunluğu konusunda SPK’ya başvurmalıdır.
Lisans sahibi olanlar her
3 yılda bir lisans yenileme eğitimlerine katılmalıdır.
Yatırımcı ilişkileri bölüm yöneticisinin görevinden ayrılması durumunda
30
gün içerisinde yeni bir kişinin görevlendirilmesi zorunludur.
Bağımsız denetim kuruluşlarının seçimi en çok
7 yıl için yapılır.
7 yıllık süreden sonra bağımsız denetim kuruluşuyla tekrar sözleşme
imzalayabilmek için en az
3 hesap döneminin geçmesi gerekir.
4.3. Her şey kayıt altında....
Şirketler özel durum açıklamalarını en geç kamuya açıklama yapıldıktan
sonraki iş günü içinde KAP’ta ihraççıya ilişkin genel bilgilerde belirtilen
internet sitesinde ilan etmek ve
5 yıl süreyle sitede bulundurmak zorundadır.
Şirketlerin finansal raporlarını, yıllık ve ara dönem finansal raporlarını,
finansal rapor kullanıcıları tarafından kolaylıkla ulaşılabilecek şekilde, kamuya
açıklandıktan sonra kendilerine ait internet sitelerinde ilan etmek zorundadır.
Finansal raporun internet sitesinde en az
5 yıl süreyle kamuya açık tutulması
zorunludur.
Halka açık şirketlerin, ilişkili taraf işlemlerinin emsallerine, piyasa
teamüllerine, ticari hayatın basiret ve dürüstlük ilkelerine uygun şartlarda
gerçekleştirilmiş olduğunu belgelemek ve bu durumu tevsik edici bilgi ve
belgeleri en az
8 yıl süre ile saklamak zorundadır. (Sermaye Piyasası Kanunu)
Merhaba,
Bu kılavuz ile elektronik genel kurul canlı yayınınızın sorunsuz
olarak gerçekleşmesi için gerekli olan detaylara ulaşabilirsiniz.
Canlı Yayın İçin Gerekli Olan İnternet Altyapısı
Canlı yayın kalitesinde sorun yaşanmaması için genel kurul toplantısının
yapılacağı alanda en az 5 mbit dedike kablolu upload ve gene 5 mbit
download hızında paylaşımsız kablolu internet bağlantısı bulunmalıdır.
Yüksek kalitede (HD) canlı yayın yapılabilmesi için 10 mbit paylaşımsız
upload (Kablolu) hızında paylaşımsız internet bağlantısı bulunmalıdır.
Sağlanacak internet bağlantısında egk.mkk.com.tr’ye doğru 80 ve 443
portlarının, canlı yayın sistemi için tahsis edilen IP’lerin, Medianova IP
bloğuna doğru 80 ve 1935 portları hem upload hem download yönünde
erişime açık olmalıdır.
Canlı yayın için gerekli olan internet kullanılacak yayın cihazına cat5 ya da
cat6 kablo ile aktarılmalıdır. Kablosuz (wi-fi) internet bağlantısı üzerinden
canlı yayın yapılmamaktadır.
İnternet bağlantısının sağlanacağı cat5 ya da cat6 kablolarının uzunluğu
paket kaybı yaşamamak için 100 metrenin altında olmalıdır.
Canlı yayının sorunsuz yapılabilmesi için internet bağlantısında oluşabilecek
paket kayıplarının %10’un altında olması gerekmektedir.
Kullanılan internetin egk.mkk.com.tr ve mncdn.com sitesine Ping süresinin
80 milisaniyenin altında olması gerekmektedir.
Canlı yayın esnasında kullanılacak internet altyapısının güvenliği genel kurul
yapan şirketin sorumluluğundadır.
1
E-GKS CANLI YAYIN GEREKLİLİK LİSTESİ
MEDIANOVA
+90 212 275 5456
CANLI YAYIN GEREKLİLİK LİSTESİ
Canlı Yayın İçin Gerekli Olan Elektrik Altyapısı
Canlı yayında kesinti yaşanmaması için lokasyonda yayın akışını
sağlayacak kamera ve diğer teknik cihazların en az 4 saat boyunca
şebeke elektriği gücünde (220 volt) enerji verecek yedek güç kaynağı
bulunmalıdır.
Tek kameralı çekimler için gerekli olan 4 saatlik elektrik ihtiyacı; kamera
140 Watt ve encoder 1200 Watt olmak üzere toplam 1340 Watt’tır.
İki kameralı ve reji gerektiren çekimler için gerekli olan 4 saatlik elektrik
ihtiyacı; kamera 280 Watt, encoder 1200 Watt ve reji masası 20000 Watt
olmak üzere 21480 Watt’tır.
İki kameralı ve reji gerektiren çekimler için gerekli olan 4 saatlik elektrik
ihtiyacı; kamera 140 Watt, encoder 1200 Watt ve reji masası 20000 olmak
üzere 21620 Watt’tır.
Canlı Yayın İçin Gerekli Işık Şiddeti
Canlı yayının yapılacağı alanda, görüntünün karanlık ve bulanık olmaması
için en az 2800 Kelvin şiddetinde ışık olması gerekmektedir.
2
3
MEDIANOVA
+90 212 275 5456
CANLI YAYIN GEREKLİLİK LİSTESİ
Canlı Yayın İçin Gerekli Olan Ses Altyapısı
Canlı yayın katılımcılarının ses iletimlerinin canlı yayın cihazına analog
formatta ve kompozit kablo ile ulaştırılması gerekmektedir. Bu iletim yaka
mikrofonu, sabit veya wireless mikrofon ile sağlanabilir.
Test Yayını ve Canlı Yayının Yapılacağı Gün Gerekli Olan
Teknik Eleman Bilgileri
Canlı yayın yapacak şirket test yayını ve canlı yayın yapılacağı günlerde
canlı yayın alanındaki internet bağlantısına, internet sağlayıcısına,
kullanılan modemin arayüzüne, elektrik ve yedek güç kaynağına ulaşarak
gerekli değişiklik ve düzenlemeleri yapabilecek teknik donanıma ve yetkiye
sahip en az 1 teknik eleman bulundurmalıdır.
E-GKS Kullanımı İçin Gereksinimler
E-GKS sistemini yönetecek kişinin kullanacağı bilgisayarın altyapı
gereksinimlerinin kontrolünü https://egk.mkk.com.tr sayfasındaki Sistem
Gereksinimleri sayfasından yapabilirsiniz.
E-GKS sistemini yönetecek kişinin kullanacağı bilgisayarın internet
bağlantısının cat5 ya da cat6 kablolarla yapılması gerekmektedir.
Soru ve yorumlarınız için 0212 275 5456 numaralı telefondan veya
[email protected] e-posta adresi üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
4
5
6
MEDIANOVA
+90 212 275 5456
NOTLAR